శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ అశీతితమస్సర్గః ।
మకరాక్షంహతంశ్రుత్వారావణస్సమితిఞ్జయః ।
రోషేణమహతావిష్టోదన్తాఙ్కటకటాయ్య చ ॥ 1 ॥
కోపితశ్చతదాతత్రకిఙ్కార్యమితిచిన్తయన్ ।
ఆదిదేశాథసఙ్క్రుద్ధోరణాయేజితంసుతమ్ ॥ 2 ॥
జహివీర మహావీర్యౌభ్రాతరౌరామలక్ష్మణౌ ।
అదృశ్యోదృశ్యమానోవాసర్వథాత్వమ్బలాధికః ॥ 3 ॥
త్వమప్రతిమకర్మాణమిన్ద్రఞ్జయసిసంయుగే ।
కిమ్పునర్మానుషౌదృష్టవా న వధిష్యసిసంయుగే ॥ 4 ॥
తథోక్తోరాక్షసేన్ద్రేణప్రతిగృహ్యపితుర్వచః ।
యజ్ఞభూమౌ స విధివత్ పావకఞ్జుహవేన్ద్రజిత్ ॥ 5 ॥
జుహ్వతశ్చాపితత్రాగ్నింరక్తోష్ణీషధరాస్త్రిరియః ।
ఆజగ్ముస్తత్రసమ్భ్రాన్తారాక్షస్యోయత్రరావణిః ॥ 6 ॥
శస్త్రాణిశరపత్రాణిసమిధోఽథవిభీతకాః ।
లోహితాని చ వాసాంహిస్రువఙ్కార్ష్ణాయసన్తథా ॥ 7 ॥
సర్వతో ।
అగ్నిం సమాస్తీర్య శరపత్రైః సతోమరైః ।
చాగస్య సర్వకృష్ణస్య గలం జగ్రాహ జీవతః ॥ 8 ॥
సకృదేవసమిద్ధస్యవిధూమస్యమహార్చిషః ।
బభూవుస్తానిలిఙ్గానివిజయన్దర్శయన్తి చ ॥ 9 ॥
ప్రదక్షిణావర్తశిఖస్తప్తహాటకసన్నిభః ।
హవిస్తత్ప్రతిజగ్రాహపావకస్స్వయముత్థితః ॥ 10 ॥
హుత్వాగ్నిన్తర్పయిత్వాథదేవదానవరాక్షసాన్ ।
ఆరురోహరథశ్రేష్ఠమన్తర్థానగతంశుభమ్ ॥ 11 ॥
స వాజిభిశ్చతుర్భిస్తుబాణైశ్చనిశితైర్యుతః ।
ఆరోపితమహాచాపశ్శుశుభేస్యన్దనోత్తమః ॥ 12 ॥
జాజ్వల్యమానోవపుషాతపనీయపరిచ్ఛదః ।
మృగైశ్చన్ద్రార్ధచన్ద్రైశ్చ స రథస్సమలఙ్కృతః ॥ 13 ॥
జామ్బూనదమహాకమ్బుర్దీప్తపావకసన్నిభః ।
బభూవేన్ద్రజితఃకేతుర్వైదూర్యసమలఙ్కృతః ॥ 14 ॥
తేనచాదిత్యకల్పేనబ్రహ్మాస్త్రణ చ పాలితః ।
స బభూవదురాధర్షోరావణిస్సుమహాబలః ॥ 15 ॥
సోఽభినిర్యాయనగరాదిన్ద్రజిత్సమితిఞ్జయః ।
హత్వాగ్నింరాక్షసైర్మన్త్రైరన్తర్ధానగతోఽబ్రవీత్ ॥ 16 ॥
అద్యహత్వారణేయౌతౌమిథ్యాప్రవ్రజితౌవనే ।
జయమ్పిత్రేప్రదాస్యామిరావణాయరణార్జితమ్ ॥ 17 ॥
అద్యనిర్వానరముర్వీంహత్వారామంసలక్ష్మణమ్ ।
కరిష్యేపరమామ్ప్రీతిమిత్యుక్త్వాన్తరధీయత ॥ 18 ॥
ఆపపాతథసఙ్కృద్ధోదశగ్రీవేణచోదితః ।
తీక్షణకార్ముకనారాచైస్తీక్షణస్త్విన్ద్రరిపూరణే ॥ 19 ॥
స దదర్శమహావీర్యౌనాగౌత్రిశిరసానివ ।
సృజన్తావిషుజాలానివీరౌవానరమధ్యగౌ ॥ 20 ॥
ఇమౌ తావితి సఞ్చిన్త్య సజ్యం కృత్వా చ కార్ముకమ్ ।
సన్తతానేషుధారాభిః పర్జన్య ఇవ వృష్టిమాన్ ॥ 21 ॥
తువైహాయసమ్ప్రాప్యసరథోరామలక్ష్మణౌ ।
ఆచక్షుర్విషయేతిష్ఠవనివ్యాధనిశితైశ్శరైః ॥ 22 ॥
తౌతస్యశరవేగేనపరీతౌరామలక్ష్మణౌ ।
ధనుషీసశరేకృత్వాదివ్యమస్త్రమ్ప్రచక్రతుః ॥ 23 ॥
ప్రచ్ఛాదయన్తౌగగనంశరజాలైర్మహాబలౌ ।
తమస్త్రఃసూర్యసఙ్కాశైర్నైవపస్పృశతుశ్శరైః ॥ 24 ॥
స హిధూమాన్ధకారం చ చక్రేప్రచ్చాదయన్నభః ।
దిశశ్చాన్తర్దధేశ్రీమాన్నీహారతమసావృతాః ॥ 25 ॥
నైవజ్యాతలనిర్ఘోషా న చ నేమిఖురస్వనః ।
శుశ్రువేచరతస్తస్య న చ రూపమ్ప్రకాశతే ॥ 26 ॥
ఘనాన్ధకారేతిమిరేశరావర్షమివాద్భుతమ్ ।
స వవర్షమహాబాహుర్నారాచశరవృష్టిభిః ॥ 27 ॥
స రామంసూర్యసఙ్కాశైశ్శరైర్ధత్తవరోర్భృశమ్ ।
వివ్యాధసమరేక్రుద్ధఃసర్వగాత్రేషురావణిః ॥ 28 ॥
తౌహన్యమానౌనారాచైర్ధారాభిరివపర్వతౌ ।
హేమపుఙ్ఖాన్నరవ్యాఘ్రౌతిగ్మాన్ముముచతుఃశరాన్ ॥ 29 ॥
అన్తరిక్షేసమాసాద్యరావణిఙ్కఙ్కపత్రిణః ।
నికృత్యపతగాభూమౌసేతుస్తేశోణితోక్షితాః ॥ 30 ॥
అతిమాత్రంశరౌఘేణపీడ్యమానౌనరోత్తమౌ ।
తానిషూన్పతతోభల్లైరనేకైర్విచకర్తతుః ॥ 31 ॥
యతోహిదదృశాతేతౌశరాన్ నిపతితాన్శితాన్ ।
తతస్తుతౌదాశరథీససృజాతేఽస్త్రముత్తమమ్ ॥ 32 ॥
రావణిస్తుదిశస్సర్వారథేనాతిరథోఽపతత్ ।
వివ్యాధతౌదాశరథీలఘ్వస్త్రనిశితైఃశరైః ॥ 33 ॥
తేనాతివిద్ధౌతౌవీరౌరుక్మపుఙ్ఖైఃసుసమ్హతైః ।
బభూవతుర్ధాశరథీపుష్పితామివకింశుకౌ ॥ 34 ॥
నాస్యవేగగతిఙ్కచశిన్న చ రూపన్ధనుశ్శరాన్ ।
న చాన్యద్విదితఙ్కిఞ్చిత్సూర్యస్యేవాభ్రసమ్ప్లవే ॥ 35 ॥
తేనవిద్ధాశ్చహరయోనిహతాశ్చగతాసవః ।
బభూవుఃశతశస్తత్రపతితాధరణీతలే ॥ 36 ॥
లక్ష్మణస్తుతతస్సుఙ్క్రృద్ధోభ్రాతరంవాక్యమబ్రవీత్ ।
బ్రాహ్మమస్త్రమ్ప్రయోక్ష్యామివధార్థంసర్వరక్షసామ్ ॥ 37 ॥
తమువాచతతోరామోలక్ష్మణంశుభలక్షణమ్ ।
నైకస్యహేతోరక్షాంసిపృథివ్యాంహన్తుమర్హసి ॥ 38 ॥
అయుధ్యమానమ్ప్రచ్ఛన్నమ్ప్రాఞ్జలింశరణాగతమ్ ।
పలాయమానమ్మత్తంవా న హన్తున్త్వమిహార్హసి ॥ 39 ॥
అస్యైవతువధేయత్నఙ్కరిష్యావోమహాభుజ ।
ఆదేక్ష్యావోమహావేగావస్త్రానాశీవిషోపమాన్ ॥ 40 ॥
తమేనమ్మాయినఙ్క్షుద్రమన్తర్హితరథమ్బలాత్ ।
రాక్షసన్నిహనిష్యన్తిదృష్టవావానరయూథపాః ॥ 41 ॥
యద్యేషభూమింవిశతేదివంవారసాతలంవాపినభస్స్థలంవా ।
ఏవన్నిగూఢోఽమమాస్త్రదగ్ధఃపతిష్యతేభూమితలేగతాసుః ॥ 42 ॥
ఇత్యేవముక్త్వావచనమ్మహాత్మారఘుప్రవీరఃప్లవగర్షభైర్వృతః ।
వధాయరౌద్రస్యనృశంసకర్మణస్తదామహాత్మాత్వరితన్నిరీక్షతే ॥ 43 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే అశీతితమస్సర్గః ॥
