శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ త్రిషష్టితమస్సర్గః ।
పూర్ణే వర్షసహస్రే తు వ్రతస్నాతం మహామునిమ్ ।
అభ్యాగచ్ఛన్ సురాస్సర్వే తపః ఫలచికీర్షవః ॥ 1 ॥
అబ్రవీత్సుమహాతేజా బ్రహ్మా సురుచిరం వచః ।
ఋషిస్త్వమసి భద్రం తే స్వార్జితైః కర్మభిశ్శుభైః ॥ 2 ॥
తమేవముక్త్వా దేవేశస్త్రిదివం పునరభ్యగాత్ ।
విశ్వామిత్రో మహాతేజా భూయస్తేపే మహత్తపః ॥ 3 ॥
తతః కాలేన మహతా మేనకా పరమాఽప్సరాః ।
పుష్కరేషు నరశ్రేష్ఠ స్నాతుం సముపచక్రమే ॥ 4 ॥
తాం దదర్శ మహాతేజా మేనకాం కుశికాత్మజః ।
రూపేణాప్రతిమాం తత్ర విద్యుతం జలదే యథా ॥ 5 ॥
దృష్ట్వా కన్దర్పవశగో మునిస్తామిదమబ్రవీత్ ।
అప్సరస్స్వాగతం తేఽస్తు వస చేహ మమాశ్రమే ॥ 6 ॥
అనుగృహ్ణీష్వ భద్రం తే మదనేన సుమోహితమ్ ।
ఇత్యుక్తా సా వరారోహా తత్ర వాసమథాకరోత్ ॥ 7 ॥
తస్యాం వసన్త్యాం వర్షాణి పఞ్చ పఞ్చ చ రాఘవ ।
విశ్వామిత్రాశ్రమే రామ సుఖేన వ్యతిచక్రముః ॥ 8 ॥
అథ కాలే గతే తస్మిన్విశ్వామిత్రో మహామునిః ।
సవ్రీడ ఇవ సమ్వృత్తశ్చిన్తాశోకపరాయణః ॥ 9 ॥
బుద్ధిర్మునేస్సముత్పన్నా సామర్షా రఘునన్దన ।
సర్వం సురాణాం కర్మైతత్తపోపహరణం మహత్ ॥ 10 ॥
అహోరాత్రాపదేశేన గతాస్సంవత్సరా దశ ।
కామమోహాభిభూతస్య విఘ్నోఽయం సముపస్థితః ॥ 11 ॥
వినిశ్శ్వసన్మునివరః పశ్చాత్తాపేన దుఃఖితః ।
భీతామప్సరసం దృష్ట్వా వేపన్తీం ప్రాఞ్జలిం స్థితామ్ ॥ 12 ॥
మేనకాం మధురైర్వాక్యైర్విసృజ్య కుశికాత్మజః ।
ఉత్తరం పర్వతం రామ విశ్వామిత్రో జగామ హ ॥ 13 ॥
స కృత్వా నైష్ఠికీం బుద్ధిం జేతుకామో మహాయశాః ।
కౌశికీతీరమాసాద్య తపస్తేపే సుదారుణమ్ ॥ 14 ॥
తస్య వర్షసహస్రం తు ఘోరం తప ఉపాసతః ।
ఉత్తరే పర్వతే రామ దేవతానామభూద్భయమ్ ॥ 15 ॥
ఆమన్త్రయన్ సమాగమ్య సర్వే సర్షిగణా స్సురాః ।
మహర్షిశబ్దం లభతాం సాధ్వయం కుశికాత్మజః ॥ 16 ॥
దేవతానాం వచ శ్శృత్వా సర్వలోకపితామహః ।
అబ్రవీన్మధురం వాక్యం విశ్వామిత్రం తపోధనమ్ ॥ 17 ॥
మహర్షే స్వాగతం వత్స తపసోగ్రేణ తోషితః ।
మహత్త్వమృషిముఖ్యత్వం దదామి తవ కౌశిక ॥ 18 ॥
బ్రహ్మణస్స వచశ్శ్రుత్వా సర్వలోకేశ్వరస్య హ ।
న విషణ్ణో న సన్తుష్టో విశ్వామిత్రస్తపోధనః ॥ 19 ॥
ప్రాఞ్జలిః ప్రణతో భూత్వా సర్వలోకపితామహమ్ ।
ప్రత్యువాచ తతో వాచం విశ్వామిత్రో మహామునిః ॥ 20 ॥
మహర్షిశబ్దమతులం స్వార్జితైః కర్మభిశ్శుభైః ।
యది మే భగవానాహ తతోఽహం విజితేన్ద్రియః ॥ 21 ॥
తమువాచ తతో బ్రహ్మా న తావత్ త్త్వం జితేన్ద్రియః ।
యతస్వ మునిశార్దూల ఇత్యుక్త్వా త్రిదివం గతః ॥ 22 ॥
విప్రస్థితేషు దేవేషు విశ్వామిత్రో మహామునిః ।
ఊర్ధ్వబాహుర్నిరాలమ్బో వాయుభక్షస్తపశ్చరన్ ॥ 23 ॥
ఘర్మే పఞ్చతపా భూత్వా వర్షాస్వాకాశసంశ్రయః ।
శిశిరే సలిలస్థాయీ రాత్ర్యహాని తపోధనః ॥ 24 ॥
ఏవం వర్షసహస్రం హి తపో ఘోరముపాగమత్ ।
తస్మిన్ సన్తప్యమానే తు విశ్వామిత్రే మహామునౌ ॥ 25 ॥
సమ్భ్రమస్సుమహానాసీత్సురాణాం వాసవస్య చ ।
రమ్భామప్సరసం శక్ర స్సహ సర్వైర్మరుద్గణైః ।
ఉవాచాత్మహితం వాక్యమహితం కౌశికస్య చ ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రిషష్టితమస్సర్గః ॥
