శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ ద్వితీయస్సర్గః ।
తన్తుశోకపరిద్యూనంరామన్దశరథాత్మజమ్ ।
ఉవాచవచనంశ్రీమాన్ సుగ్రీవశ్శోకనాశనమ్ ॥ 1 ॥
కిం త్వయా తప్యతే వీర యథాన్యః ప్రాకృతస్తథా ।
మైవం భూస్త్యజ సతాపం కృతఘ్న ఇవ సౌహృదమ్ ॥ 2 ॥
సన్తాపస్యచతేస్థానన్నహిపశ్యామిరాఘవ ।
ప్రవృత్తావుపలబ్ధాయాఞ్జ్ఞాతేచనిలయేరిపోః ॥ 3 ॥
మతిమాన్శాస్త్రవిత్ప్రాజ్ఞఃపణ్డితశ్చాసిరాఘవ ।
త్యజేమామ్పాపికామ్బుద్ధిఙ్కృతాత్మేవార్థదూషణీమ్ ॥ 4 ॥
సముద్రంలఙ్ఘయిత్వాతుమహానక్రసమాకులమ్ ।
లఙ్కామారోహయిష్యామోహనిష్యామశ్చతేరిపుమ్ ॥ 5 ॥
నిరుత్సాహస్యదీనస్యశోకపర్యాకులాత్మనః ।
సర్వార్థావ్యవసీదన్తివ్యసనఞ్చాధిగచ్ఛతి ॥ 6 ॥
ఇమేశూరాస్సమర్థాశ్చసర్వనోహరియూథపాః ।
త్వత్ప్రియార్థఙ్కృతోత్సాహాఃప్రవేష్టుమపిపావకమ్ ।
ఏషాంహర్షేణజానామితర్కశ్చాస్మిన్ దృఢోమమ ॥ 7 ॥
విక్రమేణసమానేష్యేసీతాంహత్వాయథారిపుమ్ ।
రావణమ్పాపకర్మాణన్తథాత్వఙ్కర్తుమర్హసి ॥ 8 ॥
సేతురత్రయథాబధ్యేద్యథాపశ్యేమతామ్పురీమ్ ।
తస్యరాక్షసరాజస్యతథాత్వఙ్కురురాఘవ ॥ 9 ॥
దృష్టవాతాన్తుపురీంలఙ్కాన్త్రికూటశిఖరేస్థితామ్ ।
హతఞ్చరావణంయుద్ధేదర్శనావధారయ ॥ 10 ॥
అబధ్వాసాగరేసేతుఙ్ఘోరేచతువరుణాలయే ।
లఙ్కాన్నమర్దితుంశక్యాసేన్ద్రైరపిసురాసురైః ॥ 11 ॥
సేతుర్బద్ధస్సముద్రేచయావల్లఙ్కాస్సమీపతః ॥ 12 ॥
సర్వన్తీర్ణఞ్చమేసైన్యఞ్జితమిత్యుపధారయ ।
ఇమేహిసమరేవీరాహరయఃకామరూపిణ ॥ 13 ॥
తదలంవిక్లబామ్బుద్ధిం రాజన సర్వార్థనాశనీమ్ ।
పురుషస్యహిలోకేఽస్మిన్ శోకశ్శౌర్యాపకర్షణః ॥ 14 ॥
యత్తుకార్యమ్మనుష్యేణశౌణ్డీర్యమవలమ్బతా ।
అస్మిన్ కాలేమహాప్రాజ్ఞసత్త్వమాతిష్ఠతేజసా ॥ 15 ॥
శూరాణాంహిమనుష్యాణాన్త్వద్విధానామ్మహాత్మనామ్ ।
వినష్టేవాప్రణష్టేవాశోకస్సర్వార్థనాశనః ॥ 16 ॥
తత్త్వమ్బుద్ధిమతాంశ్రేష్ఠస్సర్వశాస్త్రార్థకోవిదః ।
మద్విధైస్సచివైస్సార్థమరిఞ్జేతుమిహార్హసి ॥ 17 ॥
నహిపశ్యామ్యహఙ్కఞ్చిత్ త్రిషులోకేషురాఘవ ।
గృహీతధనుషేయస్తేతిష్ఠేదభిముఖోరణే ॥ 18 ॥
వానరేషుసమాసక్తన్నతేకార్యంవిపత్స్యతే ।
అచిరాద్ద్రక్ష్యసేసీతాన్తీర్త్వాసాగరమక్ష్యమ్ ॥ 19 ॥
తదలంశోకమాలమ్బ్యక్రోధమాలమ్బభూపతే ।
నిశ్చేష్టాఃక్షత్రియామన్దాస్సర్వేచణ్డస్యబిభ్యతి ॥ 20 ॥
లఙ్ఘనార్థఞ్చఘోరస్యసముద్రస్యనదీమ్పతేః ।
సహాస్మాభిరిహోపేతస్సూక్ష్మబుద్ధిర్విచారయ ॥ 21 ॥
లఙ్ఘితేతస్యతైస్సైన్యఞ్జితమిత్యుపధారయ ।
సర్వన్తీర్ణఞ్చమేసైన్యఞ్జితమిత్యవధార్యతామ్ ॥ 22 ॥
ఇమేహిహరయశ్శూరాస్సమరేకామరూపిణః ।
తానరీన్విధమిష్యన్తిశిలాపాదపవృష్టిభిః ॥ 23 ॥
కథఞ్చిత్సన్తరిష్యామస్తేవయంవరుణాలయమ్ ।
హతమిత్యేవతమ్మన్యేయుద్ధేశత్రునిబర్హణ ॥ 24 ॥
కిముక్త్వాబహుధాచాపిసర్వథావిజయీభవాన్ ।
నిమిత్తానిచపశ్యామిమనోమేసమ్ప్రహృష్యతి ॥ 25 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ద్వితీయస్సర్గః ॥
