శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చత్రింశస్సర్గః ।
తేనశఙ్ఖవిమిశ్రేణభేరీశబ్దేనరాఘవః ।
ఉపయాతిమహాబాహూరామఃపరపురఞ్జయః ॥ 1 ॥
తన్నినాదన్నిశమ్యాథరావణోరాక్షసేశ్వరః ।
ముహూర్తన్ధ్యానమాస్థాయసచివానభ్యుదైక్షత ॥ 2 ॥
అథతాన్సచివాంస్తత్రసర్వానాభాష్యరావణః ।
సభాంసన్నాదయన్ సర్వామిత్యువాచమహాబలః ॥ 3 ॥
జగత్సన్తాపన్క్రూరోగర్హయన్రాక్షసేశ్వరః ।
తరణంసాగరస్యాపివిక్రమమ్బలసఞ్జియమ్ ॥ 4 ॥
యదుక్తవన్తోరామస్యభవన్తస్తన్మయాశ్రుతమ్ ।
భవతశ్చాప్యహంవేమదియుద్ధేసత్యపరాక్రమాన్ ॥ 5 ॥
తూషికానీక్షతోఽన్యోన్యంవిదిత్వారామవిక్రమమ్ ।
తతస్తుసుమహాప్రాజ్ఞోమాల్యవాన్నామరాక్షసః ॥ 6 ॥
రావణస్యవచశ్శ్రుత్వామాతుఃపైతామహోఽబ్రవీత్ ।
విద్యాస్వభివినీతోయోరాజారాజన్నయానుగః ॥ 7 ॥
సశాస్తిచిరమైశ్వర్యమరీంశ్చకురుతేవశే ।
సన్దధానోహికాలేనవిగృహ్ణంశ్చారిభిస్సహ ॥ 8 ॥
స్వపక్షవర్థనఙ్కుర్వన్మహదైశ్వర్యమశ్నుతే ।
హీయమానేనకర్తవ్యోరాజ్ఞాసన్ధిస్సమేవచ ॥ 9 ॥
నశత్రుమవమన్యేతజ్యాయాన్కుర్వీతవిగ్రహమ్ ।
తన్మహ్యంరోచతేసన్ధిస్సహరామేణరావణ ॥ 10 ॥
యదర్థమభియుక్తాః స్మసీతాతస్మైప్రదీయతామ్ ।
యస్యదేవర్షయస్సర్వేగన్ధర్వాశ్చజయైషిణః ॥ 11 ॥
విరోథమ్మాగమస్తేనసన్ధిస్తేతేనరోచతామ్ ।
అసృజద్భగవాన్పక్షౌద్వావేనహిపితామహః ॥ 12 ॥
సురాణామసురాణాఞ్చధర్మాధర్మౌతదాశ్రయౌ ।
ధర్మోహిశ్రూయతేపక్షీహ్యమరాణామ్మహాత్మనామ్ ॥ 13 ॥
అధర్మోరక్షసామ్పక్షోహ్యసురాణాఞ్చరాక్షస ।
ధర్మోవైగ్రసతేఽధర్మన్తతఃకృతమభూద్యుగమ్ ॥ 14 ॥
అధర్మోగ్రసతేధర్మన్తతస్తిష్యఃప్రవర్తతే ।
తత్త్వయాచరయాలోకాన్ధర్మోపివినిహతోమహాన్ ॥ 15 ॥
అధర్మఃప్రగృహీతశ్చతేనాస్మద్బలినఃపరే ।
సప్రమాదావదివృద్ధస్తేఽధర్మోహిగ్రసతేహినః ॥ 16 ॥
వివర్థయతిపక్షఞ్చసురాణాంసురభావనః ।
విషయేషుప్రసక్తేనయత్కిఞ్చిత్కారణాత్వయా ॥ 17 ॥
ఱ్షీణాం అగ్ని కల్పానాం ఉద్వేగో జనితో మహాన్ ।
తేషాం ప్రభావో దుర్ధర్షః ప్రదీప్త;ఇవ పావకః ॥ 18 ॥
తపసాభావితాత్మానోధర్మస్యానుగ్రహేరతాః ।
ముఖ్యర్యజ్ఞైర్యజన్త్యేతేనిత్యన్తైస్సైర్ద్విజాతయః ॥ 19 ॥
జుహ్వత్యనగీంశ్చవిధివద్వేదాంశ్చోచ్చైరధీయతే ।
అభిభూయచరక్షాంసిబ్రహ్మఘోషానుదైరయన్ ॥ 20 ॥
దిశోఽపివిద్రుతాస్సర్వేస్తనయిత్నురివోష్ణగే ।
ఋషీణామగ్నికల్పానామగ్నిహోత్రాసముత్థితః ॥ 21 ॥
అదత్తేరక్షసాన్తేజోధూమోవ్యాప్యదిశోదశ ।
తేషుతేషుచదేశేషుపుణ్యేష్వేవదృఢవ్రతైః ॥ 22 ॥
చర్యమాణన్తపస్తీవ్రంసన్తాపయతిరాక్షసాన్ ।
దేవదానవయక్షేభ్యోగృహీతశ్చవరస్త్వయా ॥ 23 ॥
మనుష్యా వానరా ఋక్షా గోలాఙ్గూలా మహాబలాః ।
బలవన్త ఇహాగమ్య గర్జన్తి దృఢవిక్రమాః ॥ 24 ॥
ఉత్పాతాన్వివిధాన్దృష్టవాఘోరన్బహువిధాంస్తథా ।
వినాశమనుపశ్యామిసర్వేషాంరక్షసామహమ్ ॥ 25 ॥
ఖరాభిస్న్తితాఘోరామేఘాఃప్రతిభయఙ్కరాః ।
శోణితేనాభివర్షన్తిలఙ్కాముష్ణేనసర్వతః ॥ 26 ॥
రుదతాంవాహనానాఞ్చప్రపవన్త్యౌస్రబిన్దవః ।
ధ్వజాధ్వస్తావివర్ణాశ్చనప్రభాన్తియథాపురమ్ ॥ 27 ॥
వ్యాలా గోమాయవో గ్R ఇధ్రా వాశన్తి చ సుభైరవమ్ ।
ప్రవిశ్య లన్కాం అనిశం సమవాయాంసః చ కుర్వతే ॥ 28 ॥
కాలికాః పాణ్డురైర్ దన్తైః ప్రహసన్త్య్ అగ్రతః స్థితాః ।
స్త్రియః స్వప్నేషు ముష్ణన్త్యో గృహాణి ప్రతిభాష్య చ ॥ 29 ॥
గృహాణామ్బలికర్మాణిశ్వానఃపర్యుపభుఞ్జతే ।
ఖరాగోషుప్రజాయన్తేమూషకానకులైస్సహ ॥ 30 ॥
మార్జారాద్వీపిభిస్సార్థంసూకరాశ్శునకైస్సహ ।
కిన్నరారాక్షసైశ్చాపిసమీయుర్మానుషైస్సహ ॥ 31 ॥
పాణ్డురారక్తపాదాశ్చవిహఙ్గాఃకాలచోదితాః ।
రాక్షసానాంవినాశాయకపోతావిచరన్తిచ ॥ 32 ॥
వీచీకూచీతివాశ్య్నత్యశ్శారికావేశ్మసుస్థితాః ।
పతన్తిగ్రథితాశ్చాపినిర్జితాఃకలహైషిణః ॥ 33 ॥
పక్షిణశ్చ మృగాః సర్వే ప్రత్యాదిత్యం రుదన్తి తే ।
కరాలో వికటో ముణ్డః పురుషః కృష్ణ పిన్గలః ॥ 34 ॥
కాలోగృహాణిసర్వేషాఙ్కాలేకాలేఽన్వవేక్షతే ।
ఏతాన్యన్యానిదుష్టానినిమిత్తాన్యుత్పతన్తిచ ॥ 35 ॥
విష్ణుమ్మన్యామహేరామమ్మానుషంరూపమాస్థితమ్ ।
నహిమానుషమాత్రోఽసౌరాఘవోదృఢవిక్రమః ॥ 36 ॥
యేనబద్ధఃసముద్రేచసేతుఃసపరమాద్భుతః ।
కురుష్వనరరాజేనసధనింరామేణరావణ ॥ 37 ॥
జ్ఞాత్వావధార్యకర్మాణిక్రియతామాయతిక్షమమ్ ।
ఇదంవచస్తత్రనిశమ్యమాల్యవాన్పరీక్ష్యరక్షోధిపతేర్మనఃపునః ।
అనుత్తమేషూత్తమపౌరుషోబలీబభూవతూష్ణీంసమవేక్ష్యరావణమ్ ॥ 38 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చత్రింశస్సర్గః ॥
