శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చపఞ్చాశస్సర్గః ।
లఙ్కాం సమస్తాం సన్దీప్య లాఙ్గూలాగ్నిం మహాబలః ।
నిర్వాపయామాస తదా సముద్రే హరిసత్తమః ।
సన్దీప్యమానాం విధ్వస్తాం త్రస్తరక్షోగణాం పురీమ్ ।
ఆవేక్ష్య హనుమాన్ లఙ్కాం చిన్తయామాస వానరః ॥ 1 ॥
తస్యాభూత్సుమహాంస్త్రాసః కుత్సా చాత్మన్యజాయత ।
లఙ్కాం ప్రదహతా కర్మ కింస్విత్కృతమిదం మయా ॥ 2 ॥
ధన్యాస్తే పురుషశ్రేష్ఠా యే బుద్ధ్యా కోపముత్థితమ్ ।
నిరున్ధన్తి మహాత్మానో దీప్తమగ్నిమివామ్భసా ॥ 3 ॥
క్రుద్ధః పాపం న కుర్యాత్కః క్రుద్ధో హన్యాద్గురూనపి ।
క్రుద్ధః పరుషయా వాచా నరస్సాధూనధిక్షిపేత్ ॥ 4 ॥
వాచ్యావాచ్యం ప్రకుపితో న విజానాతి కర్హిచిత్ ।
నాకార్యమస్తి క్రుద్ధస్య నావాచ్యం విద్యతే క్వచిత్ ॥ 5 ॥
యస్సముత్పతితం క్రోధం క్షమయైవ నిరస్యతి ।
యథోరగస్త్వచం జీర్ణాం స వై పురుష ఉచ్యతే ॥ 6 ॥
ధిగస్తు మాం సుదుర్బుద్ధిం నిర్లజ్జం పాపకృత్తమమ్ ।
అచిన్తయిత్వా తాం సీతామగ్నిదం స్వామిఘాతుకమ్ ॥ 7 ॥
యది దగ్ధా త్వియం లఙ్కా నూనమార్యాఽపి జానకీ ।
దగ్ధా తేన మయా భర్తుర్హితం కార్యమజానతా ॥ 8 ॥
యదర్థమయమారమ్భస్తత్కార్యమవసాదితమ్ ।
మయా హి దహతా లఙ్కాం న సీతా పరిరక్షితా ॥ 9 ॥
ఈషత్కార్యమిదం కార్యం కృతమాసీన్న సంశయః ।
తస్య క్రోధాభిభూతేన మయా మూలక్షయః కృతః ॥ 10 ॥
వినష్టా జానకీ నూనం న హ్యదగ్ధః ప్రదృశ్యతే ।
లఙ్కాయాం కశ్చిదుద్ధేశస్సర్వా భస్మీకృతా పురీ ॥ 11 ॥
యది తద్విహతం కార్యం మమ ప్రజ్ఞావిపర్యయాత్ ।
ఇహైవ ప్రాణసన్న్యాసో మమాపి హ్యద్య రోచతే ॥ 12 ॥
కిమగ్నౌ నిపతామ్యద్య ఆహోస్విద్బడబాముఖే ।
శరీరమాహో సత్త్వానాం దద్మి సాగరవాసినామ్ ॥ 13 ॥
కథం హి జీవతా శక్యో మయా ద్రష్టుం హరీశ్వరః ।
తౌ వా పురుషశార్దూలౌ కార్యసర్వస్వఘాతినా ॥ 14 ॥
మయా ఖలు తదేవేదం రోషదోషాత్ప్రదర్శితమ్ ।
ప్రథితం త్రిషు లోకేషు కపిత్వమనవస్థితమ్ ॥ 15 ॥
ధిగస్తు రాజసం భావమనీశమనవస్థితమ్ ।
ఈశ్వరేణాపి యద్రాగాన్మయా సీతా న రక్షితా ॥ 16 ॥
వినష్టాయాం తు సీతాయాం తావుభౌ వినశిష్యతః ।
తయోర్వినాశే సుగ్రీవః సబన్ధుర్వినశిష్యతి ॥ 17 ॥
ఏతదేవ వచశ్శ్రుత్వా భరతో భ్రాతృవత్సలః ।
ధర్మాత్మా సహశత్రుఘ్నః కథం శక్ష్యతి జీవితుమ్ ॥ 18 ॥
ఇక్ష్వాకువంశే ధర్మిష్ఠే గతే నాశమసంశయమ్ ।
భవిష్యన్తి ప్రజాస్సర్వాశ్శోకసన్తాపపీడితాః ॥ 19 ॥
తదహం భాగ్యరహితో లుప్తధర్మార్థసఙ్గ్రహః ॥ 20 ॥
రోషదోషపరీతాత్మా వ్యక్తం లోకవినాశనః ।
ఇతి చిన్తయతస్తస్య నిమిత్తాన్యుపపేదిరే ।
పూర్వమప్యుపలబ్ధాని సాక్షాత్పునరచిన్తయత్ ॥ 21 ॥
అథవా చారుసర్వాఙ్గీ రక్షితా స్వేన తేజసా ।
న నశిష్యతి కల్యాణీ నాగ్నిరగ్నౌ ప్రవర్తతే ॥ 22 ॥
న హి ధర్మాత్మనస్తస్య భార్యామమితతేజసః ।
స్వచారిత్రాభిగుప్తాం తాం స్ప్రష్టుమర్హతి పావకః ॥ 23 ॥
నూనం రామప్రభావేణ వైదేహ్యాస్సుకృతేన చ ।
యన్మాం దహనకర్మాయం నాదహద్ధవ్యవాహనః ॥ 24 ॥
త్రయాణాం భరతాదీనాం భ్రాత్రూణాం దేవతా చ యా ।
రామస్య చ మనః కాన్తా సా కథం వినశిష్యతి ॥ 25 ॥
యద్వా దహనకర్మాయం సర్వత్ర ప్రభురవ్యయః ।
న మే దహతి లాఙ్గూలం కథమార్యాం ప్రధక్ష్యతి ॥ 26 ॥
పునశ్చాచిన్తయత్తత్ర హనుమాన్విస్మితస్తదా ।
హిరణ్యనాభస్య గిరేర్జలమధ్యే ప్రదర్శనమ్ ॥ 27 ॥
తపసా సత్యవాక్యేన అనన్యత్వాచ్చ భర్తరి ।
అపి సా నిర్దహేదగ్నిం న తామగ్నిః ప్రధక్ష్యతి ॥ 28 ॥
స తథా చిన్తయంస్తత్ర దేవ్యా ధర్మపరిగ్రహమ్ ।
శుశ్రావ హనుమాన్వాక్యం చారణానాం మహాత్మనామ్ ॥ 29 ॥
అహో ఖలు కృతం కర్మ దుష్కరం హి హనూమతా ।
అగ్నిం విసృజతాఽభీక్ష్ణం భీమం రాక్షసవేశ్మని ॥ 30 ॥
ప్రపలాయితరక్షః స్త్రీబాలవృద్ధసమాకులా ।
జనకోలాహలాధ్మాతా క్రన్దన్తీవాద్రికన్దరైః ॥ 31 ॥
దగ్ధేయం నగరీ సర్వా సాట్టప్రాకారతోరణా ।
జానకీ న చ దగ్ధేతి విస్మయోఽద్భుత ఏవ నః ॥ 32 ॥
స నిమిత్తైశ్చ దృష్టార్థైః కారణైశ్చ మహాగుణైః ।
ఋషివాక్యైశ్చ హనుమానభవత్ప్రీతమానసః ॥ 33 ॥
తతః కపిః ప్రాప్తమనోరథార్థస్తామక్షతాం రాజసుతాం విదిత్వా ।
ప్రత్యక్షతస్తాం పునరేవ దృష్టవా ప్రతిప్రయాణాయ మతిం చకార ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే పఞ్చపఞ్చాశస్సర్గః ॥
