శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ షష్టితమస్సర్గః ।
తతో భూతోపసృష్టేవ వేపమానా పునః పునః ।
ధరణ్యాం గతసత్త్వేవ కౌసల్యా సూతమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
నయ మాం యత్ర కాకుత్స్థస్సీతా యత్ర చ లక్ష్మణః ।
తాన్వినా క్షణమప్యత్ర జీవితుం నోత్సహేహ్యహమ్ ॥ 2 ॥
నివర్తయ రథం శీఘ్రం దణ్డకాన్నయ మామపి ।
అథ తాన్నానుగచ్ఛామి గమిష్యామి యమక్షయమ్ ॥ 3 ॥
బాష్పవేగోపహతయా స వాచా సజ్జమానయా ।
ఇదమాశ్వాసయన్దేవీం సూతః ప్రాఞ్జలిరబ్రవీత్ ॥ 4 ॥
త్యజ శోకం చ మోహం చ సమ్భ్రమం దుఃఖజం తథా ।
వ్యవధూయ చ సన్తాపం వనే వత్స్యతి రాఘవః ॥ 5 ॥
లక్ష్మణశ్చాపి రామస్య పాదౌ పరిచరన్వనే ।
ఆరాధయతి ధర్మజ్ఞః పరలోకం జితేన్ద్రియః ॥ 6 ॥
విజనేఽపి వనే సీతా వాసం ప్రాప్య గృహేష్వివ ।
విస్రమ్భం లభతేఽభీతా రామే సన్న్యస్తమానసా ॥ 7 ॥
నాస్యా దైన్యం కృతం కిఞ్చిత్సుసూక్ష్మమపి లక్ష్యతే ।
ఉచితేవ ప్రవాసానాం వైదేహీ ప్రతిభాతి మా ॥ 8 ॥
నగరోపవనం గత్వా యథా స్మరమతే పురా ।
తథైవ రమతే సీతా నిర్జనేషు వనేష్వపి ॥ 9 ॥
బాలేవ రమతే సీతాఽబాలచన్ద్రనిభాననా ।
రామా రామే హ్యధీనాత్మా విజనేఽపి వనే సతీ ॥ 10 ॥
తద్గతం హృదయం హ్యస్యాస్తదధీనం చ జీవితమ్ ।
అయోధ్యాపి భవేఽత్తస్యా రామహీనా తదా వనమ్ ॥ 11 ॥
పరిపృచ్ఛతి వైదేహీ గ్రామాంశ్చ నగరాణి చ ।
గతిం దృష్ట్వా నదీనాం చ పాదపాన్వివిధానపి ॥ 12 ॥
రామం హి లక్ష్మణం వాపి పృష్ట్వా జానాతి జానకీ ।
అయోధ్యా క్రోశమాత్రే తు విహారమివ సంశ్రితా ॥ 13 ॥
ఇదమేవ స్మరామ్యస్యాస్సహసైవోపజల్పితమ్ ।
కైకేయీ సంశ్రితం వాక్యం నేదానీం ప్రతిభాతి మా ॥ 14 ॥
ధ్వంసయిత్వా తు తద్వాక్యం ప్రమాదాత్పర్యుపత్స్థితమ్ ।
హ్లాదనం వచనం సూతో దేవ్యా మధురమబ్రవీత్ ॥ 15 ॥
అధ్వనా వాతవేగేన సమ్భ్రమేణాఽఽతపేన చ ।
న విగచ్ఛతి వైదేహ్యాశ్చన్ద్రాంశు సదృశీ ప్రభా ॥ 16 ॥
సదృశం శతపత్రస్య పూర్ణచన్ద్రోపమప్రభమ్ ।
వదనం తద్వదాన్యాయా వైదేహ్యా న వికమ్పతే ॥ 17 ॥
అలక్తరసరక్తాభావలక్తరసవర్జితౌ ।
అద్యాపి చరణౌ తస్యాః పద్మకోశసమప్రభౌ ॥ 18 ॥
నూపురోద్ఘుష్టహేలేవ ఖేలం గచ్ఛతి భామినీ ।
ఇదానీమపి వైదేహీ తద్రాగాన్నయస్త భూషణా ॥ 19 ॥
గజం వా వీక్ష్య సింహం వా వ్యాఘ్రం వా వనమాశ్రితా ।
నాఽహారయతి సన్త్రాసం బాహూ రామస్య సంశ్రితా ॥ 20 ॥
న శోచ్యాస్తే న చాత్మనశ్శోచ్యో నాపి జనాధిపః ।
ఇదం హి చరితం లోకే ప్రతిష్ఠాస్యతి శాశ్వతమ్ ॥ 21 ॥
విధూయ శోకం పరిహృష్టమానసా మహర్షియాతే పథి సువ్యవత్స్థితాః ।
వనేరతా వన్యఫలాశనాః పితుశ్శుభాం ప్రతిజ్ఞాం పరిపాలయన్తి తే ॥ 22 ॥
తథాపి సూతేన సుయుక్తవాదినా నివార్యమాణా సుతశోకకర్శితా ।
న చైవ దేవీ విరరామ కూజితాత్ప్రియేతి పుత్రేతి చ రాఘవేతి చ ॥ 23 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే షష్టితమస్సర్గః ॥
