శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ త్రయోవింశస్సర్గః ।
తస్మిన్యాతే బలే ఘోరమశివం శోణితోదకమ్ ।
అభ్యవర్షన్మహామేఘస్తుములో గర్దభారుణః ॥ 1 ॥
నిపేతుస్తురగాస్తస్య రథయుక్తా మహాజవాః ।
సమే పుష్పచితే దేశే రాజమార్గే యదృచ్ఛయా ॥ 2 ॥
శ్యామం రుధిరపర్యన్తం బభూవ పరివేషణమ్ ।
అలాతచక్రప్రతిమం పరిగృహ్య దివాకరమ్ ॥ 3 ॥
తతో ధ్వజముపాగమ్య హేమదణ్డం సముచ్ఛ్రితమ్ ।
సమాక్రమ్య మహాకాయస్తస్థౌ గృధ్రస్సుదారుణః ॥ 4 ॥
జనస్థానసమీపే తు సమాగమ్య ఖరస్వనాః ।
విస్వరాన్వివిధాంశ్చక్రుర్మాంసాదా మృగపక్షిణః ॥ 5 ॥
వ్యాజహ్రుశ్చ ప్రదీప్తాయాం దిశి వై భైరవస్వనమ్ ।
అశివం యాతుధానానాం శివా ఘోరా మహాస్వనాః ॥ 6 ॥
ప్రభిన్నగిరిసఙ్కాశాస్తోయశోణితధారిణః ।
ఆకాశం తదనాకాశం చక్రుర్భీమా వలాహకాః ॥ 7 ॥
బభూవ తిమిరం ఘోరముద్ధతం రోమహర్షణమ్ ।
దిశో వా విదిశో వాపి న చ వ్యక్తం చకాశిరే ॥ 8 ॥
క్షతజార్ద్రసవర్ణాభా సన్ధ్యాకాలం వినా బభౌ ।
ఖరస్యాభిముఖా నేదుస్తదా ఘోరమృగాః ఖగాః ॥ 9 ॥
కఙ్కగోమాయుగృధ్రాశ్చ చుక్రుశుర్భయశంసినః ।
నిత్యాశుభకరా యుద్ధే శివా ఘోరనిదర్శనాః ॥ 10 ॥
నేదుర్బలస్యాభిముఖం జ్వాలోద్గారిభిరాననైః ।
కబన్ధః పరిఘాభాసో దృశ్యతే భాస్కరాన్తికే ॥ 11 ॥
జగ్రాహ సూర్యం స్వర్భానురపర్వణి మహాగ్రహః ।
ప్రవాతి మారుతశ్శీఘ్రం నిష్ప్రభోఽభూద్దివాకరః ॥ 12 ॥
ఉత్పేతుశ్చ వినా రాత్రిం తారాః ఖద్యోతసప్రభాః ।
సంలీనమీనవిహగా నలిన్యశ్శుష్కపఙ్కజాః ॥ 13 ॥
తస్మిన్ క్షణే బభూవుశ్చ వినా పుష్పఫలైర్ద్రుమాః ।
ఉద్ధూతశ్చ వినా వాతం రేణుర్జలధరారుణః ॥ 14 ॥
వీచీకూచీతి వాశ్యన్త్యో బభూవుస్తత్ర శారికాః ।
ఉల్కాశ్చాపి సనిర్ఘాతా నిపేతుర్ఘోరదర్శనాః ॥ 15 ॥
ప్రచచాల మహీ సర్వా సశైలవనకాననా ।
ఖరస్య చ రథస్థస్య నర్దమానస్య ధీమతః ॥ 16 ॥
ప్రాకమ్పత భుజస్సవ్యస్స్వరశ్చాస్యావసజ్జత ।
సాస్రా సమ్పద్యతే దృష్టిః పశ్యమానస్య సర్వతః ॥ 17 ॥
లలాటే చ రుజా జాతా న చ మోహాన్యవర్తత ।
తాన్సమీక్షయ మహోత్పాతానుత్థితాన్రోమహర్షణాన్ ॥ 18 ॥
అబ్రవీద్రాక్షసాన్సర్వాన్ప్రహసన్సఖరస్తదా ।
మహోత్పాతానిమాన్సర్వానుత్థితాన్ఘోరదర్శనాన్ ॥ 19 ॥
న చిన్తయామ్యహం వీర్యాద్బలవాన్దుర్బలానివ ।
తారా అపి శరైస్తీక్ష్ణైః పాతయామి నభస్స్థలాత్ ॥ 20 ॥
మృత్యుం మరణధర్మేణ సఙ్క్రుద్ధో యోజయామ్యహమ్ ।
రాఘవం తం బలోత్సిక్తం భ్రాతరం చాస్య లక్ష్మణమ్ ॥ 21 ॥
అహత్వా సాయకైస్తీక్ష్ణైర్నోపావర్తితుముత్సహే ।
సకామా భగినీ మేఽస్తు పీత్వా తు రుధిరం తయోః ॥ 22 ॥
యన్నిమిత్తస్తు రామస్య లక్ష్మణస్య విపర్యయః ।
న క్వచిత్ప్రాప్తపూర్వో మే సంయుగేషు పరాజయః ॥ 23 ॥
యుష్మాకమేతత్ప్రత్యక్షం నానృతం కథయామ్యహమ్ ।
దేవరాజమపి క్రుద్ధో మత్తైరావతయాయినమ్ ॥ 24 ॥
వజ్రహస్తం రణే హన్యాం కిం పునస్తౌ కుమానుషౌ ।
సా తస్య గర్జితం శ్రుత్వా రాక్షసస్య మహాచమూః ॥ 25 ॥
ప్రహర్షమతులం లేభే మృత్యుపాశావపాశితా ।
సమీయుశ్చ మహాత్మానో యుద్ధదర్శనకాఙ్క్షిణః ॥ 26 ॥
ఋషయో దేవగన్దర్వాస్సిద్ధాశ్చ సహచారణైః ।
సమేత్య చోచుస్సహితాస్తేఽన్యోన్యం పుణ్యకర్మణః ।
స్వస్తి గోబ్రాహ్మణేభ్యోఽస్తు లోకానాం యేఽభిసఙ్గతాః ॥ 27 ॥
జయతాం రాఘవస్సఙ్ఖ్యే పౌలస్త్యాన్ రజనీచరాన్ ॥ 28 ॥
చక్రహస్తో యథా యుద్ధే సర్వానసురపుఙ్గవాన్ ।
ఏతచ్చాన్యచ్చ బహుశో బ్రువాణాః పరమర్షయః ॥ 29 ॥
జాతకౌతూహలాస్తత్ర విమానస్థాశ్చ దేవతాః ।
దదృశుర్వాహినీం తేషాం రాక్షసానాం గతాయుషామ్ ॥ 30 ॥
రథేన తు ఖరో వేగాదుగ్రసైన్యో వినిస్సృతః ।
తం దృష్ట్వా రాక్షసం భూయో రాక్షసాశ్చ వినిస్సృతాః ॥ 31 ॥
శ్యేనగామీ పృథుగ్రీవో యజ్ఞశత్రుర్విహఙ్గమః ।
దుర్జయః కరవీరాక్షః పరుషః కాలకార్ముకః ॥ 32 ॥
మేఘమాలీ మహామాలీ సర్వాస్యో రుధిరాశనః ।
ద్వాదశైతే మహావీర్యాః ప్రతస్థురభితః ఖరమ్ ॥ 33 ॥
మహాకపాలిస్స్థూలాక్షః ప్రమాథీ త్రిశిరాస్తథా ।
చత్వార ఏతే సేనాన్యో దూషణం పృష్ఠతో యయుః ॥ 34 ॥
సా భీమవేగా సమరాభికామా మహాబలా రాక్షసవీరసేనా ।
తౌ రాజపుత్రౌ సహసాభ్యుపేతా మాలా గ్రహాణామివ చన్ద్రసూర్యౌ ॥ 35 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే త్రయోవింశస్సర్గః ॥
