శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ త్రింశస్సర్గః ।
తతస్తమక్షోభ్యబలంలఙ్కాధిపతయేచరాః ।
సువేలేరాఘవంశైలేనివిష్టమ్ప్రత్యవేదయన్ ॥ 1 ॥
చారాణాంరావణశ్శ్రుత్వాప్రాప్తంరామమ్మహాబలమ్ ।
జాతోద్వేగోఽభవత్కిఞ్చిచ్ఛార్దూలంవాక్యమబ్రవీత్ ॥ 2 ॥
అయథావచ్చతేవర్ణోదీనశ్చాసినిశాచర ।
నాసికచ్చిదమిత్రాణాఙ్క్రుద్ధానాంవశమాగతః ॥ 3 ॥
ఇతితేనానుశిష్టస్తువాచమ్మన్దముదీరయత్ ।
తదారాక్షసశార్దూలంశార్దూలోభయవిహ్వలః ॥ 4 ॥
నతేచారయితుంశక్యారాజన్వానరపుఙ్గవాః ।
విక్రాన్తాబలవన్తశ్చరాఘవేణచరక్షితాః ॥ 5 ॥
నాపిసమ్భాషితుంశక్యాస్సమ్ప్రశ్నోఽత్రనలభ్యతే ।
సర్వతోరక్ష్యతేపన్థావానరైఃపర్వతోపమై ॥ 6 ॥
ప్రవిష్టమాత్రేజ్ఞాతోఽహమ్బలేతస్మిన్నచారితే ।
బలాద్గృహీతోరక్షోభిర్బహుధాఽస్మివిచాలితః ॥ 7 ॥
జానుభిర్ముష్టిభిర్దన్తేస్తలైశ్చాభిహతోభృశమ్ ।
పరిణీతోఽస్మిహరిభిర్బలవద్భిరమర్షణైః ॥ 8 ॥
పరిణీయచసర్వత్రనీతోఽహంరామసంసదమ్ ।
రుధిరాదిగ్ధసర్వాఙ్గోవిహ్వలశ్చలితేన్ద్రియః ॥ 9 ॥
హరిభిర్వధ్యమానశ్చయాచమానఃకృతాఞ్జలిః ।
రాఘవేణపరిత్రాతోజీవామీతియదృచ్ఛయా ॥ 10 ॥
ఏషశైలైశ్శిలాభిశ్చపూరయిత్వామహార్ణవమ్ ।
ద్వారమాశ్రిత్యలఙ్కాయారామస్తిష్ఠతిసాయుధః ॥ 11 ॥
గరుడవ్యూహమాస్థాయసర్వతోహరిభిర్వృతః ।
మాంవిసృజ్యమహాతేజాలఙ్కామేవాభివర్తతే ॥ 12 ॥
పురాప్రాకారమాయాతిక్షిప్రమేకతరఙ్కురు ।
సీతాంవాస్మైప్రయచ్ఛాశుయుద్ధంవాప్రదీయతామ్ ॥ 13 ॥
మనసాతన్తదాప్రేక్ష్యతచ్ఛ్రుత్వారాక్షసాధిపః ।
శార్దూలంసుమహద్వాక్యమథోవాచసరావణః ॥ 14 ॥
యదిమామ్ప్రతియుధ్యేరన్దేవగన్ధర్వదానవాః ।
నైవసీతామ్ప్రదాస్యామిసర్వలోకభయాదపి ॥ 15 ॥
ఏవముక్త్వామహాతేజారావణఃపునరబ్రవీత్ ।
చరితాభవతాసేనాకేఽత్రశూరాఃప్లవఙ్గమాః ॥ 16 ॥
కీదృశాః కిమ్ప్రభాః సౌమ్యవానరాయేదురాసదాః ।
కస్యపుత్రాశ్చపౌత్రాశ్చతత్త్వమాఖ్యాహిరాక్షసః ॥ 17 ॥
తథాత్రప్రతిపత్స్యామిజ్ఞాత్వాతేషామ్బలాబలమ్ ।
అవశ్యమ్బలసఙ్ ఖ్యానఙ్కర్తవ్యంయుద్ధమిచ్ఛతామ్ ॥ 18 ॥
అథైవముక్తశ్శార్దూలోరావణేనోత్తమశ్చరః ।
ఇదంవచనమారేభేవక్తుంరావణసన్నిధౌ ॥ 19 ॥
అథర్క్షరజసఃపుత్రోయుధిరాజాసుదుర్జయః ।
గద్గదస్యాథపుత్త్రోఽత్రజామ్బవానితివిశ్రుతః ॥ 20 ॥
గద్గదస్యైవపుత్త్రోఽన్యోగురుపుత్రః శతక్రతోః ।
కదనంయస్యపుత్రేణకృతమేకేనరక్షసామ్ ॥ 21 ॥
సుషేణశ్చాపిధర్మాత్మాపుత్రోధర్మస్యవీర్యవాన్ ।
సౌమ్యస్సోమాత్మజశ్చాత్రరాజన్ దధిముఖఃకపిః ॥ 22 ॥
సుముఖోదుర్ముఖశ్చాత్రవేగదర్శీచవానరః ।
మృత్యుర్వానరరూపేణనూనంసృష్టస్స్వయమ్భువా ॥ 23 ॥
పుత్త్రోహుతవహస్యాథనీలస్సేనాపతిస్స్వయమ్ ।
అనిలస్యచపుత్త్రోఽత్రహనూమానితివిశ్రుతః ॥ 24 ॥
నప్తాశక్రస్యదుర్ధర్షోబలవానఙ్గదోయువా ।
మైన్దశ్చద్వివిదశ్చోభౌబలినావశ్విసమ్భవౌ ॥ 25 ॥
పుత్త్రావైవస్వతస్యాత్రపఞ్చకాలాన్తకోపమాః ।
గజోగవాక్షోగవయశ్శరభోగన్ధమాదనః ॥ 26 ॥
దశవానరకోట్యశ్చశూరాణాంయుద్ధకాఙ్క్షిణామ్ ।
శ్రీమతాన్దేవపుత్త్రాణాంశేషన్నాఖ్యాతుముత్సహే ॥ 27 ॥
పుత్త్రోదశరథస్యైషసింహసంహనోయువా ।
దూషణోనిహతోయేనఖరశ్చత్రిశిరాస్తథా ॥ 28 ॥
నాస్తిరామస్యసదృశోవిక్రమేభువికశ్చన ।
విరాధోనిహతోయేనకబన్ధశ్చాన్తకోపమః ॥ 29 ॥
వక్తున్నశక్తోరామస్యనరఃకశ్చిద్గుణాన్ క్షితౌ ।
జనస్థానగతాయేనయావన్తోరాక్షసాహతాః ॥ 30 ॥
లక్ష్మణశ్చాత్రధర్మాత్మామాతఙ్గానామివర్షభః ।
యస్యబాణపథమ్ప్రాప్యనజీవేదపివాసవః ॥ 31 ॥
శ్వేతోజ్యోతిర్ముఖశ్చాత్రభాస్కరస్యాత్మసమ్భవౌ ।
వరుణస్యచపుత్త్రోఽన్యోఃహేమకూటఃప్లవఙ్గమః ॥ 32 ॥
విశ్వకర్మసుతోవీరోనలఃప్లవగసత్తమః ।
విక్రాన్తోబలవానత్రవసుపుత్రస్సదుర్ధరః ॥ 33 ॥
రాక్షసానాంవరిష్ఠశ్చతవభ్రాతావీభీషణః ।
ప్రతిగృహ్యపురీంలఙ్కాంరాఘవస్యహితేరతః ॥ 34 ॥
ఇతిసర్వంసమాఖ్యాతన్తవేదంవానరమ్బలమ్ ।
సువేలేఽధిష్ఠితంశైలేశేషకార్యేభవాన్గతిః ॥ 35 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే త్రింశస్సర్గః ॥
