శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చదశస్సర్గః ।
తతః పఞ్చవటీం గత్వా నానావ్యాలమృగాయుతామ్ ।
ఉవాచ భ్రాతరం రామస్సౌమిత్రిం దీప్తతేజసమ్ ॥ 1 ॥
ఆగతాః స్మ యథోద్దిష్టమముం దేశం మహర్షిణా ।
అయం పఞ్చవటీదేశస్సౌమ్య పుష్పితపాదపః ॥ 2 ॥
సర్వతశ్చార్యతాం దృష్టిః కాననే నిపుణోహ్యసి ।
ఆశ్రమః కతరస్మిన్నో దేశే భవతి సమ్మతః ॥ 3 ॥
రమతే యత్ర వైదేహీ త్వమహం చైవ లక్ష్మణ ।
తాదృశో దృశ్యతాం దేశస్సన్నికృష్టజలాశయః ॥ 4 ॥
వనరామణ్యకం యత్ర స్థలరామణ్యకం తథా ।
సన్నికృష్టం చ యత్ర స్యాత్సమిత్పుష్పకుశోదకమ్ ॥ 5 ॥
ఏవముక్తస్తు రామేణ లక్ష్మణ సంయతాఞ్జలిః ।
సీతాసమక్షం కాకుత్స్థమిదం వచనమబ్రవీత్ ॥ 6 ॥
పరవానస్మి కాకుత్స్థ త్వయి వర్షశతం స్థితే ।
స్వయం తు రుచిరే దేశే క్రియతామితి మాం వద ॥ 7 ॥
సుప్రీతస్తేన వాక్యేన లక్ష్మణస్య మహాత్మనః ।
విమృశన్రోచయామాస దేశం సర్వగుణాన్వితమ్ ॥ 8 ॥
స తం రుచిరమాక్రమ్య దేశమాశ్రమకర్మణి ।
హస్తౌ గృహీత్వా హస్తేన రామస్సౌమిత్రిమబ్రవీత్ ॥ 9 ॥
అయం దేశస్సమశ్రీమాన్ పుష్పితైస్తరుభిర్వృతః ।
ఇహాఽశ్రమపదం సౌమ్య యథావత్కర్తుమర్హసి ॥ 10 ॥
ఇయమాదిత్యసఙ్కాశైః పద్మైస్సురభిగన్ధిభిః ।
అదూరే దృశ్యతే రమ్యా పద్మినీ పద్మశోభితా ॥ 11 ॥
యథాతఖ్యాతమగస్త్యేన మునినా భావితాత్మనా ।
ఇయం గోదావరీ రమ్యా పుష్పితైస్తరుభిర్వృతా ॥ 12 ॥
హంసకారణ్డవాకీర్ణా చక్రవాకోపశోభితా ।
నాతిదూరే న చాసన్నే మృగయూథపిపీడితాః ॥ 13 ॥
మయూరనాదితా రమ్యాః ప్రాంశవో బహుకన్దరాః ।
దృశ్యన్తే గిరయః సౌమ్య ఫుల్లైస్తరుభిరావృతాః ॥ 14 ॥
సౌవర్ణైరాజతైస్తామ్రైర్దేశే దేశే చ ధాతుభిః ।
గవాక్షితా ఇవాభాన్తి గజాః పరమభక్తిభిః ॥ 15 ॥
సాలైస్తాలైస్తమాలైశ్చ ఖర్జూరపనసామ్రకైః ।
నీవారైస్తిమిశైశ్చైవ పున్నాగైశ్చోపశోభితాః ॥ 16 ॥
చూతైరశోకైస్తిలకైశ్చమ్పకైః కేతకైరపి ।
పుష్పగుల్మలతోపేతైస్తైస్తైస్తరుభిరావృతాః ॥ 17 ॥
చన్దనైస్పన్దనైర్నీపైః పర్ణాసైర్లికుచైరపి ।
ధవాశ్వకర్ణఖదిరైః శమీకింశుకపాటలైః ॥ 18 ॥
ఇదం పుణ్యమిదం మేధ్యమిదం బహుమృగద్విజమ్ ।
ఇహ వత్స్యామ సౌమిత్రే సార్ధమేతేన పక్షిణా ॥ 19 ॥
ఏవముక్తస్తు రామేణ లక్ష్మణః పరవీరహా ।
అచిరేణాఽశ్రమం భ్రాతుశ్చకార సుమహాబలః ॥ 20 ॥
పర్ణశాలాం సువిపులాం తత్ర సఙ్ఖాతమృత్తికామ్ ।
సుస్తమ్భాం మస్కరైర్దీర్ఘైః కృతవంశాం సుశోభనామ్ ॥ 21 ॥
శమీశాఖాభిరాస్తీర్య దృఢపాశావపాశితామ్ ।
కుశకాశశరైః పర్ణైస్సుపరిచ్ఛాదితాం తథా ॥ 22 ॥
సమీకృతతలాం రమ్యాం చకార లఘువిక్రమః ।
నివాసం రాఘవస్యార్థే ప్రేక్షణీయమనుత్తమమ్ ॥ 23 ॥
సహసా లక్ష్మణః శ్రీమాన్ నదీం గోదావరీం తదా ।
స్నాత్వా పద్మాని చాదాయ సఫలః పునరాగతః ॥ 24 ॥
తతః పుష్పబలిం కృత్వా శాన్తిం చ స యథావిధి ।
దర్శయామాస రామాయ తదాశ్రమపదం కృతమ్ ॥ 25 ॥
స తం దృష్ట్వా కృతం సౌమ్యమాశ్రమం సీతయా సహ ।
రాఘవః పర్ణశాలాయాం హర్షమాహారయత్పరమ్ ॥ 26 ॥
సుసంహృష్టః పరిష్వజ్య బాహుభ్యాం లక్ష్మణం తదా ।
అతిస్నిగ్ధం చ గాఢం చ వచనం చేదమబ్రవీత్ ॥ 27 ॥
ప్రీతోఽస్మి తే మహత్కర్మ త్వయా కృతమిదం ప్రభో ।
ప్రదేయో యన్నిమిత్తం తే పరిష్వఙ్గో మయా కృతః ॥ 28 ॥
భావజ్ఞేన కృతజ్ఞేన ధర్మజ్ఞేన చ లక్ష్మణ ।
త్వయా పుత్రేణ ధర్మాత్మా న సంవృత్తః పితా మమ ॥ 29 ॥
ఏవం లక్ష్మణముక్త్వా తు రాఘవో లక్ష్మివర్ధనః ।
తస్మిన్ దేశే బహుఫలే న్యవసత్సుసుఖం వశీ ॥ 30 ॥
కఞ్చిత్కాలం స ధర్మాత్మా సీతయా లక్ష్మణేన చ ।
అన్వాస్యమానో న్యవసత్స్వర్గలోకే యథామరః ॥ 31 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే పఞ్చదశస్సర్గః ॥
