శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చమస్సర్గః ।
ఋశ్యమూకాత్తు హనుమాన్గత్వా తు మలయం గిరిమ్ ।
ఆచచక్షే తదా వీరౌ కపిరాజాయ రాఘవౌ ॥ 1 ॥
అయం రామో మహాప్రాజ్ఞ స్సమ్ప్రాప్తో దృఢవిక్రమః ।
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా రామోఽయం సత్యవిక్రమః ॥ 2 ॥
ఇక్ష్వాకూణాం కులే జాతో రామో దశరథాత్మజః ।
ధర్మే నిగదితశ్చైవ పితుర్నిర్దేశపారగః ॥ 3 ॥
తస్యాస్య వసతోఽరణ్యే నియతస్య మహాత్మనః ।
రావణేన హృతా భార్యా స త్వాం శరణమాగతః ॥ 4 ॥
రాజసూయాశ్వమేధైశ్చ వహ్నిర్యేనాభితర్పితః ।
దక్షిణాశ్చ తథోత్సృష్టా గావశ్శతసహస్రశః ॥ 5 ॥
తపసా సత్యవాక్యేన వసుధా యేన పాలితా ।
స్త్రీ హేతోస్తస్య పుత్రోఽయం రామస్త్వాం శరణం గతః ॥ 6 ॥
భవతా సఖ్యకామౌ తౌ భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ।
ప్రతిగృహ్యార్చయస్వైతౌ పూజనీయతమావుభౌ ॥ 7 ॥
శ్రుత్వా హనుమతో వాక్యం సుగ్రీవో హృష్టమానసః ।
భయం చరాఘవాద్ఘోరం ప్రజహౌ విగతజ్వరః ॥ 8 ॥
సకృత్వా మానుషం రూపం సుగ్రీవః ప్లవగర్షభః ।
దర్శనీయతమో భూత్వా ప్రీత్యా ప్రోవాచ రాఘవమ్ ॥ 9 ॥
భవాన్ధర్మవినీతశ్చ విక్రాన్తస్సర్వవత్సలః ।
ఆఖ్యాతా వాయుపుత్రేణ తత్త్వతో మే భవద్గుణాః ॥ 10 ॥
తన్మమైవైష సత్కారో లాభశ్చైవోత్తమః ప్రభో ।
యత్త్వమిచ్ఛసి సౌహార్దం వానరేణ మయా సహ ॥ 11 ॥
రోచతే యది వా సఖ్యం బాహురేష ప్రసారితః ।
గృహ్యతాం పాణినా పాణిర్మర్యాదా బధ్యతాం ధ్రువా ॥ 12 ॥
ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా సుగ్రీవేణ సుభాషితమ్ ।
సమ్ప్రహృష్టమనా హస్తం పీడయామాస పాణినా ॥ 13 ॥
హృద్యం సౌహృదమాలమ్బ్యపర్యష్వజత పీడితమ్ ।
తతో హనూమాన్సన్త్యజ్య భిక్షురూపమరిన్దమః ॥ 14 ॥
కాష్ఠయోస్స్వేన రూపేణ జనయామాస పావకమ్ ।
దీప్యమానం తతో వహ్నిం హ్నిం పుష్పైరభ్యర్చ్య సత్కృతమ్ ॥ 15 ॥
తయోర్మధ్యేఽథ సుప్రీతో నిదధే సుసమాహితః ।
తతోఽగ్నిం దీప్యమానం తౌ చక్రతుశ్చ ప్రదక్షిణమ్ ॥ 16 ॥
సుగ్రీవో రాఘవశ్చైవ వయస్యత్వముపాగతౌ ।
తతస్సుప్రీతమనసౌ తావుభౌ హరిరాఘవౌ ॥ 17 ॥
అన్యోన్యమభివీక్షన్తౌ న తృప్తిముపజగ్మతుః ।
త్వం వయస్యోఽసి మే హృద్యో హ్యేకం దుఃఖం సుఖం చ నౌ ॥ 18 ॥
సుగ్రీవో రాఘవం వాక్యమిత్యువాచ ప్రహృష్టవత్ ।
తతస్సుపర్ణబహులాం ఛిత్వా శాఖాం సుపుష్పితామ్ ॥ 19 ॥
సాలస్యాస్తీర్య సుగ్రీవో నిషసాద సరాఘవః ।
లక్ష్మణాయాథ సంహృష్టో హనూమాన్ ప్లవగర్షభః ॥ 20 ॥
శాఖాం చన్దనవృక్షస్య దదౌ పరమపుష్పితామ్ ।
తతః ప్రహృష్టస్సుగ్రీవః శ్లక్ష్ణం మధురయా గిరా ॥ 21 ॥
ప్రత్యువాచ తదా రామం హర్షవ్యాకులలోచనః ।
అహం వినికృతో రామ చరామీహ భయార్దితః ॥ 22 ॥
హృతభార్యో వనే త్రస్తో దుర్గమేతదుపాశ్రితః ।
సోఽహం త్రస్తో వనే భీతో వసామ్యుద్భ్రాన్తచేతనః ॥ 23 ॥
వాలినా నికృతో భ్రాత్రా కృతవైరశ్చ రాఘవ ।
వాలినో మే మహాభాగ భయార్తస్యాభయం కురు ॥ 24 ॥
కర్తుమర్హసి కాకుత్స్థ భయం మే న భవేద్యథా ।
ఏవముక్తస్తు తేజస్వీ ధర్మజ్ఞో ధర్మవత్సలః ॥ 25 ॥
ప్రత్యభాషత కాకుత్స్థః సుగ్రీవం ప్రహసన్నివ ।
ఉపకారఫలం మిత్రం విదితం మే మహాకపే ॥ 26 ॥
వాలినం తం వధిష్యామి తవ భార్యాపహారిణమ్ ।
అమోఘాస్సూర్యసఙ్కాశా మమైతే నిశితాశ్శరాః ॥ 27 ॥
తస్మిన్వాలిని దుర్వృత్తే నిపతిష్యన్తి వేగితాః ।
కఙ్కపత్రప్రతిచ్ఛన్నా మహేన్ద్రాశనిసన్నిభాః ॥ 28 ॥
తీక్ష్ణాగ్రా ఋజుపర్వాణస్సరోషా భుజగా ఇవ ।
తమద్య వాలినం పశ్య తీక్ష్ణైరాశీవిషోపమైః ॥ 29 ॥
శరైర్వినిహతం భూమౌ వికీర్ణమివ పర్వతమ్ ।
స తు తద్వచనం శ్రుత్వా రాఘవస్యాత్మనో హితమ్ ॥ 30 ॥
సుగ్రీవః పరమప్రీతస్సుమహద్వాక్యమబ్రవీత్ ।
తవ ప్రసాదేన నృసింహ రాఘవ ప్రియాం చ రాజ్యం చ సమాప్నుయామహమ్ ।
తథా కురు త్వం నరదేవ వైరిణం యథా నిహంస్యద్య రిపుమ్మమాగ్రజమ్ ॥ 31 ॥
సీతా కపీన్ద్రక్షణదాచరాణాం రాజీవహేమజ్వలనోపమాని ।
సుగ్రీవరామప్రణయప్రసఙ్గే వామాని నేత్రాణి సమం స్ఫురన్తి ॥ 32 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే పఞ్చమస్సర్గః ॥
