శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చచత్వారింశస్సర్గః ।
సతస్యగతిమన్విచ్ఛన్రాజపుత్రఃప్రతాపవాన్ ।
దిదేశాతిబలోరామోదశవానరయూథపాన్ ॥ 1 ॥
ద్వౌసుషేణస్యదాయాదౌనీలఞ్చప్లవగర్షపమ్ ।
అఙ్గదంవాలిపుత్రఞ్చశరభఞ్చతరస్వినమ్ ॥ 2 ॥
వినతఞ్జామ్బవన్తఞ్చసానుప్రస్థమ్మహాబలమ్ ।
ఋషభఞ్చర్షభస్కన్థమాదిదేశపరన్తపః ॥ 3 ॥
తేసమ్ప్రహృష్టాహరయోభీమానుద్యమ్యపాదపాన్ ।
ఆకాశంవివిశుస్సర్వేమార్గమాణాదిశోదశః ॥ 4 ॥
తేషాంవేగవతాంవేగమిషుభిర్వేగవత్తరైః ।
అస్త్రవిత్పరమాస్తైరైస్తువారయామాసరావణిః ॥ 5 ॥
తమ్భీమమార్గమాణాదిశోదశఃవేగాహరయోనారాచైఃక్షతవిగ్రహాః ।
అన్ధకారేనదదృశుర్మేఘైస్సూర్యమివావృతమ్ ॥ 6 ॥
రామలక్ష్మణయోరేవసర్వదేహభిదశ్శరాన్ ।
భృశమావేశయామాసరావణిస్సమితిఞ్జయః ॥ 7 ॥
నిరన్తరశీరీరౌతుతావుభౌరామలక్ష్మణౌ ।
క్రుద్ధేనేన్ద్రజితావీరౌపన్నగైశ్శరతాఙ్గతైః ॥ 8 ॥
తయోఃక్షతజమార్గేణసుస్రావరుధిరమ్బహు ।
తావుభౌచప్రకాశేతేపుష్పితావివకింశుకౌ ॥ 9 ॥
తతఃపర్యన్తరక్తాక్షోభిన్నాఞ్జనచయోపమః ।
రావణిర్భ్రాతరౌవాక్యమన్తర్ధానగతోఽబ్రవీత్ ॥ 10 ॥
యుధ్యమానమనాలక్షయంశక్రోఽపిత్రిదశేశ్వరః ।
ద్రష్టుమాసాదితుంవాపినశక్తఃకిమ్పునర్యువామ్ ॥ 11 ॥
ప్రావృతావిషుజాలేనరాఘవౌకఙ్కపత్రిణా ।
ఏషరోషపరీతాత్మానయామియమసాదనమ్ ॥ 12 ॥
ఏవముక్త్వాతుధర్మజ్ఞౌభ్రాతరౌరామలక్ష్మణౌ ।
నిర్బిభేదశితైర్బాణైఃప్రజహర్షననాదచ ॥ 13 ॥
భిన్నాఞ్జనచయశ్యామోవిష్ఫార్యవిపులన్ధనుః ।
భూయోభూయశ్శరాన్ఘోరాన్ విససర్జమహామృథే ॥ 14 ॥
తతోమర్మసుమర్మజ్ఞోమజ్జయననిశితాన్ శరాన్ ।
రామలక్ష్మణయోర్వీరోననదాచముహుర్ముహుః ॥ 15 ॥
బద్ధౌతుశరశబ్దేనతావుభౌరణమూర్ధని ।
నిమేషాన్తరమాత్రేణనశేకతుదీక్షితుమ్ ॥ 16 ॥
తతోవిభిన్నసర్వాఙ్గౌశరశల్యాచితావుభౌ ।
ధ్వజావివమహేన్ద్రస్యరజ్జుముక్తౌప్రకమ్పితౌ ॥ 17 ॥
తౌసమ్ప్రచలితౌవీరౌమర్మభేదేనకర్శితౌ ।
నిపేతతుర్మహేష్వాసౌజగత్యాఞ్జగతీపతీ ॥ 18 ॥
తౌవీరశయనేవీరౌశయానౌరుధిరోక్షితౌ ।
శరవేష్టితసర్వాఙ్గైవార్తౌపరమపీడితౌ ॥ 19 ॥
న హ్య్ అవిద్ధం తయోర్ గాత్రం బభూవ అన్గులం అన్తరమ్ ।
న అనిర్భిన్నం న చ అస్తబ్ధం ఆ కర అగ్రాద్ అజిహ్మగైః ॥ 20 ॥
తౌతుక్రూరేణనిహతౌరక్షసాకామరూపిణా ।
అసృక్సుస్రువతుస్తీవ్రఞ్జలమ్ప్రస్రవణావివ ॥ 21 ॥
పపాతప్రథమంరామోవిద్ధోమర్మసుమార్గణైః ।
క్రోధాదిన్ద్రజితాయేనపురాశక్రోవినిర్జితః ॥ 22 ॥
రుక్మపుఙ్ఖైఃప్రసన్నాగ్రైరధోగతిభిరాశుగైః ।
నారాచైరర్ధనారాచైర్భల్లైరఞ్జలికైరపి ॥ 23 ॥
వివ్యాధవత్సదన్తైశ్చసింహదంష్ట్రైఃక్షురైస్తథా ।
సవీరశయనేశిశ్యేవిజ్యమాదాయకార్ముకమ్ ॥ 24 ॥
భిన్నముష్టిపరీణాహన్త్రిణతంరుక్మభూషితమ్ ।
బాణపాతాన్తరేరామమ్పతితమ్పురుషర్షభమ్ ॥ 25 ॥
సతత్రలక్ష్మణోదృష్టవానిరాశోజీవితేఽభవత్ ।
రామఙ్కమలపత్రాక్షంశరబన్ధపరిక్షతమ్ ॥ 26 ॥
శుశోచభ్రాతరన్దృష్టవాపతితన్ధరణీతలే ।
హరయశ్చాపితన్దృష్టవాసన్తాపమ్పరమఙ్గతాః ॥ 27 ॥
శోకార్తాశ్చుక్రశుర్ఘోరమశ్రుపూరితలోచనాః ।
బద్ధౌతువీరౌపతితౌశయానౌతేవానరాస్సమ్పరివార్యతస్థుః ।
సమాగతావాయుసుతప్రముఖ్యావిషాదమార్తాఃపరమఞ్చజగ్ముః ॥ 28 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చచత్వారింశస్సర్గః ॥
