శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ ద్వాదశస్సర్గః ।
స తస్య మధ్యే భవనస్య మారుతి ర్లతాగృహాంశ్చిత్రగృహాన్నిశాగృహాన్ ।
జగామ సీతాం ప్రతి దర్శనోత్సుకో న చైవ తాం పశ్యతి చారుదర్శనామ్ ॥ 1 ॥
స చిన్తయామాస తతో మహాకపిః ప్రియామపశ్యన్రఘునన్దనస్య తామ్ ।
ధ్రువం హి సీతా మ్రియతే యథా న మే విచిన్వతో దర్శనమేతి మైథిలీ ॥ 2 ॥
సా రాక్షసానాం ప్రవరేణ జానకీ స్వశీలసంరక్ష్ణతత్పరా సతీ ।
అనేన నూనం ప్రతి దుష్టకర్మణా హతా భవేదార్యపథే పరే స్థితా ॥ 3 ॥
విరూపరూపా వికృతా వివర్చసో మహాననా దీర్ఘవిరూపదర్శనాః ।
సమీక్ష్య సా రాక్షసరాజయోషితో భయాద్వినష్టా జనకేశ్వరాత్మజా ॥ 4 ॥
సీతామదృష్ట్వా హ్యనవాప్య పౌరుషం విహృత్య కాలం సహ వానరైశ్చిరమ్ ।
న మేఽస్తి సుగ్రీవసమీపగా గతిః సుతీక్ష్ణదణ్డో బలవాంశ్చ వానరః ॥ 5 ॥
దృష్టమన్తఃపురం సర్వం దృష్టా రావణయోషితః ।
న సీతా దృశ్యతే సాధ్వీవృథా జాతో మమ శ్రమః ॥ 6 ॥
కిం ను మాం వానరాః సర్వే గతం వక్ష్యన్తి సఙ్గతాః ।
గత్వా తత్ర త్వయా వీర కిం కృతం తద్వదస్వ నః ॥ 7 ॥
అదృష్ట్వా కిం ప్రవక్ష్యామి తామహం జనకాత్మజామ్ ।
ధ్రువం ప్రాయముపైష్యన్తి కాలస్య వ్యతివర్తనే ॥ 8 ॥
కిం వా వక్ష్యతి వృద్ధశ్చ జామ్బవానాఙ్గదశ్చ సః ।
గతం పారం సముద్రస్య వానరాశ్చ సమాగతాః ॥ 9 ॥
అనిర్వేదః శ్రియో మూలమనిర్వేదః పరం సుఖమ్ ।
అనిర్వేదో హి సతతం సర్వార్థేషు ప్రవర్తకః ॥ 10 ॥
కరోతి సఫలం జన్తోః కర్మ యత్తత్కరోతి సః ।
తస్మాదనిర్వేదకృతం యత్నం చేష్టేఽహముత్తమమ్ ॥ 11 ॥
భూయస్తావద్విచేష్యామి దేశాన్రావణపాలితాన్ ।
ఆపానశాలా విచితాస్తథా పుష్పగృహాణి చ ॥ 12 ॥
చిత్రశాలాశ్చ విచితా భూయః క్రీడాగృహాణి చ ।
నిష్కుటాన్తరరథ్యాశ్చ విమానాని చ సర్వశః ॥ 13 ॥
ఇతి సఞ్చిన్త్య భూయోఽపి విచేతుముపచక్రమే ।
భూమీగృహాంశ్చైత్యగృహాన్ గృహాతిగృహకానపి ॥ 14 ॥
ఉత్పతన్నిష్పతంశ్చాపి తిష్ఠన్గచ్ఛన్ పునః పునః ।
అపావృణ్వంశ్చ ద్వారాణి కవాటాన్యవఘాటయన్ ॥ 15 ॥
ప్రవిశన్నిష్పతంశ్చాపి ప్రపతన్నుత్పతన్నపి ।
సర్వమప్యవకాశం స విచచార మహాకపిః ॥ 16 ॥
చతురఙ్గులమాత్రోఽపి నావకాశః స విద్యతే ।
రావణాన్తఃపురే తస్మిన్ యం కపిర్న జగామ సః ॥ 17 ॥
ప్రాకారాన్తరరథ్యాశ్చ వేదికాశ్చైత్యసంశ్రయాః ।
దీర్ఘికాః పుష్కరిణ్యశ్చ సర్వం తేనావలోకితమ్ ॥ 18 ॥
రాక్షస్యో వివిధాకారా విరూపా వికృతాస్తథా ।
దృష్టా హనుమతా తత్ర న తు సా జనకాత్మజా ॥ 19 ॥
రూపేణాప్రతిమా లోకే వరా విద్యాధరస్త్రియః ।
దృష్టా హనుమతా తత్ర న తు రాఘవనన్దినీ ॥ 20 ॥
నాగకన్యా వరారోహాః పూర్ణచన్ర్దనిభాననాః ।
దృష్టా హనుమతా తత్ర న తు సీతా సుమధ్యమా ॥ 21 ॥
ప్రమథ్య రాక్షసేన్ద్రేణ నాగకన్యా బలాద్ధృతాః ।
దృష్టా హనుమతా తత్ర న సా జనకనన్దినీ ॥ 22 ॥
సోఽపశ్యంస్తాం మహాబాహుః పశ్యంశ్చాన్యా వరస్త్రియః ।
విషసాద ముహుర్ధీమాన్ హనుమాన్ మారుతాత్మజః ॥ 23 ॥
ఉద్యోగం వానరేన్ద్రాణాం ప్లవనం సాగరస్య చ ।
వ్యర్థం వీక్ష్యానిలసుతశ్చిన్తాం పునరుపాగమత్ ॥ 24 ॥
అవతీర్య విమానాచ్చ హనుమాన్ మారుతాత్మజః ।
చిన్తాముపజగామాథ శోకోపహతచేతనః ॥ 25 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే ద్వాదశస్సర్గః ॥
