శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ త్రయోదశస్సర్గః ।
పునః ప్రాప్తే వసన్తే తు పూర్ణస్సంవత్సరోఽభవత్ ।
ప్రసవార్థం గతో యష్టుం హయమేధేన వీర్యవాన్ ॥ 1 ॥
అభివాద్య వసిష్ఠం చ న్యాయతః పరిపూజ్య చ ।
అబ్రవీత్ప్రశ్రితం వాక్యం ప్రసవార్థం ద్విజోత్తమమ్ ॥ 2 ॥
యజ్ఞో మే క్రియతాం బ్రహ్మన్యథోక్తం మునిపుఙ్గవ ।
యథా న విఘ్నః క్రియతే యజ్ఞాఙ్గేషు విధీయతామ్ ॥ 3 ॥
భవాన్ స్నిగ్ధస్సుహృన్మహ్యం గురుశ్చ పరమో మహాన్ ।
ఓఢవ్యో భవతా చైవ భారో యజ్ఞస్య చోద్యతః ॥ 4 ॥
తథేతి చ స రాజానమబ్రవీద్ద్విజసత్తమః ।
కరిష్యే సర్వమేవైతద్భవతా యత్సమర్థితమ్ ॥ 5 ॥
తతోఽబ్రవీద్విజాన్వృద్ధాన్యజ్ఞకర్మసు నిష్ఠితాన్ ।
స్థాపత్యే నిష్ఠితాంశ్చైవ వృద్ధాన్పరమధార్మికాన్ ॥ 6 ॥
కర్మాన్తికాన్ శిల్పకరాన్వర్ధకీన్ ఖనకానపి ।
గణకాన్శిల్పినశ్చైవ తథైవ నటనర్తకాన్ ॥ 7 ॥
తథా శుచీన్శాస్త్రవిదః పురుషాన్ సుబహుశ్రుతాన్ ।
యజ్ఞకర్మ సమీహన్తాం భవన్తో రాజశాసనాత్ ॥ 8 ॥
ఇష్టకా బహు సాహస్రాశ్శీఘ్రమానీయతామితి ।
0 ఉపకార్యాః క్రియన్తాం చ రాజ్ఞాం బహుగుణాన్వితాః ॥ 9 ॥
బ్రాహ్మణావసథాశ్చైవ కర్తవ్యాశ్శతశశ్శుభాః ।
భక్ష్యాన్నపానైర్బహుభిస్సముపేతాస్సునిష్ఠితాః ॥ 10 ॥
తథా పౌరజనస్యాపి కర్తవ్యా బహువిస్తరాః ।
ఆవాసా బహుభక్ష్యా వై సర్వకామైరుపస్థితాః ॥ 11 ॥
తథా జానపదస్యాపి జనస్య బహుశోభనమ్ ।
దాతవ్యమన్నం విధివత్సత్కృత్య న తు లీలయా ॥ 12 ॥
సర్వే వర్ణా యథా పూజాం ప్రాప్నువన్తి సుసత్కృతాః ।
న చావజ్ఞా ప్రయోక్తవ్యా కామక్రోధవశాదపి ॥ 13 ॥
యజ్ఞకర్మసు యే వ్యగ్రాః పురుషాశ్శిల్పినస్తథా ।
తేషామపి విశేషేణ పూజా కార్యా యథాక్రమమ్ ॥ 14 ॥
తే చ స్యుస్సమ్భృతాస్సర్వే వసుభిర్భోజనేన చ ।
యథా సర్వం సువిహితం న కిఞ్చిత్పరిహీయతే ॥ 15 ॥
తథా భవన్తః కుర్వన్తు ప్రీతిస్నిగ్ధేన చేతసా ।
తతస్సర్వే సమాగమ్య వసిష్ఠమిదమబ్రువన్ ॥ 16 ॥
యథోక్తం తత్సువిహితం న కిఞ్చిత్పరిహీయతే ।
యథోక్తం తత్కరిష్యామో న కిఞ్చిత్పరిహాస్యతే ॥ 17 ॥
తతస్సుమన్త్రమానీయ వసిష్ఠో వాక్యమబ్రవీత్ ।
నిమన్త్రయస్వ నృపతీన్పృథివ్యాం యే చ ధార్మికాః ॥ 18 ॥
బ్రాహ్మణాన్క్షత్రియాన్వైశ్యాఞ్ఛూద్రాంశ్చైవ సహస్రశః ।
సమానయస్వ సత్కృత్య సర్వదేశేషు మానవాన్ ॥ 19 ॥
మిథిలాధిపతిం శూరం జనకం సత్యవిక్రమమ్ ।
నిష్ఠితం సర్వశాస్త్రేషు తథా వేదేషు నిష్ఠితమ్ ॥ 20 ॥
తమానయ మహాభాగం స్వయమేవ సుసత్కృతమ్ ।
పూర్వసమ్బన్ధినం జ్ఞాత్వా తతః పూర్వం బ్రవీమి తే ॥ 21 ॥
తథా కాశీపతిం స్నిగ్ధం సతతం ప్రియవాదినమ్ ।
వయస్యం రాజసింహస్య స్వయమేవానయస్వ హ ॥ 22 ॥
తథా కేకయరాజానం వృద్ధం పరమధార్మికమ్ ।
శ్వశురం రాజసింహస్య సపుత్రం త్వమిహానయ ॥ 23 ॥
అఙ్గేశ్వరం మహాభాగం రోమపాదం సుసత్కృతమ్ ।
వయస్యం రాజసింహస్య సమానయ యశస్వినమ్ ॥ 24 ॥
ప్రాచీనాన్సిన్ధు సౌవీరాన్సౌరాష్ట్రేయాంశ్చ పార్థివాన్ ।
దాక్షిణాత్యాన్నరేన్ద్రాంశ్చ సమస్తానానయస్వ హ ॥ 25 ॥
సన్తి స్నిగ్ధాశ్చ యే చాన్యే రాజానః పృథివీతలే ।
తానానయ యథాక్షిప్రం సానుగాన్సహ బాన్ధవాన్ ॥ 26 ॥
వసిష్ఠవాక్యం తచ్ఛ్రుత్వా సుమన్త్రస్త్వరితస్తదా ।
వ్యాదిశత్పురుషాంస్తత్ర రాజ్ఞామానయనే శుభాన్ ॥ 27 ॥
స్వయమేవ హి ధర్మాత్మా ప్రయయౌ మునిశాసనాత్ ।
సుమన్త్రస్త్వరితో భూత్వా సమానేతుం మహీక్షితః ॥ 28 ॥
తే చ కర్మాన్తికాస్సర్వే వసిష్ఠాయ చ ధీమతే ।
సర్వం నివేదయన్తి స్మ యజ్ఞే యదుపకల్పితమ్ ॥ 29 ॥
తతఃప్రీతో ద్విజశ్రేష్ఠస్తాన్ సర్వానిదమబ్రవీత్ ।
అవజ్ఞయా న దాతవ్యం కస్యచిల్లీలయాఽపి వా ॥ 30 ॥
అవజ్ఞయా కృతం హన్యాద్దాతారం నాత్ర సంశయః ।
28 తతః కైశ్చిదహోరాత్రైరుపయాతా మహీక్షితః ॥ 31 ॥
బహూని రత్నాన్యాదాయ రాజ్ఞో దశరథస్య వై ।
తతో వసిష్ఠస్సుప్రీతో రాజానమిదమబ్రవీత్ ॥ 32 ॥
ఉపయాతా నరవ్యాఘ్ర రాజానస్తవ శాసనాత్ ।
మయాపి సత్కృతాః సర్వే యథార్హం రాజసత్తమాః ॥ 33 ॥
యజ్ఞీయం చ కృతం రాజన్ పురుషైస్సుసమాహితైః ।
నిర్యాతు చ భవాన్యష్టుం యజ్ఞాయతనమన్తికాత్ ॥ 34 ॥
సర్వకామైరుపహృతైరుపేతం చ సమన్తతః ।
ద్రష్టుమర్హసి రాజేన్ద్ర మనసేవ వినిర్మితమ్ ॥ 35 ॥
తథా వసిష్ఠవచనాదృశ్యశృఙ్గస్య చోభయోః ।
శుభే దివసనక్షత్రే నిర్యాతో జగతీపతిః ॥ 36 ॥
తతో వసిష్ఠప్రముఖాస్సర్వ ఏవ ద్విజోత్తమాః ।
ఋశ్యశృఙ్గం పురస్కృత్య యజ్ఞకర్మారభన్ తదా ॥ 37 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రయోదశస్సర్గః ॥
