శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ ప్రథమస్సర్గః ।
శ్రుత్వా హనుమతో వాక్యం యథావదభిభాషితమ్ ।
రామః ప్రీతిసమాయుక్తో వాక్యముత్తరమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
కృతం హనుమతా కార్యం సుమహద్భువి దుర్లభమ్ ।
మనసాపి యదన్యేన న శక్యం ధరణీతలే ॥ 2 ॥
న హి తం పరిపశ్యామి యస్తరేత మహార్ణవమ్ ।
అన్యత్ర గరుడాద్వాయోరన్యత్ర చ హనూమతః ॥ 3 ॥
దేవదానవయక్షాణాం గన్ధర్వోరగరక్షసామ్ ।
అప్రధృష్యాం పురీం లఙ్కాం రావణేన సురక్షితామ్ ।
ప్రవష్ట స్సత్త్వమాశ్రిత్యశ్వసన్కో నామ నిష్క్రమేత్ ॥ 4 ॥
కో విశేత్సుదురాధర్షాం రాక్షసైశ్చ సురక్షితామ్ ।
యో వీర్యబలసమ్పన్నో న సమస్యాద్ధనూమతః ॥ 5 ॥
భృత్యకార్యం హనుమతా సుగ్రీవస్య కృతమ్మహత్ ।
స్వయం విధాయ స్వబలం సదృశం విక్రమస్య చ ॥ 6 ॥
యో హి భృత్యో నియుక్తస్సన్భర్త్రా కర్మణి దుష్కరే ।
కుర్యాత్తదనురాగేణ తమాహుః పురుషోత్తమమ్ ॥ 7 ॥
నియుక్తోయః పరం కార్యం న కుర్యాన్నృపతేః ప్రియమ్ ।
భృత్యోఽభృత్యస్సమర్థోఽపి తమాహుర్మధ్యమం నరమ్ ॥ 8 ॥
నియుక్తో నృపతేః కార్యం న కుర్యాద్యస్సమాహితః ।
భృత్యో యుక్తస్సమర్థశ్చ తమాహుః పురుషాధమమ్ ॥ 9 ॥
తన్నియోగే నియుక్తేన కృతం కృత్యం హనూమతా ।
న చాత్మా లఘుతాం నీతస్సుగ్రీవశ్చాపి తోషితః ॥ 10 ॥
అహం చ రఘువంశశ్చ లక్ష్మణశ్చ మహాబలః ।
వైదేహ్యా దర్శనేనాద్య ధర్మతః పరిరక్షితాః ॥ 11 ॥
ఇదం తు మమ దీనస్య మనో భూయః ప్రకర్షతి ।
యదిహాస్య ప్రియాఖ్యాతుర్న కుర్మి సదృశం ప్రియమ్ ॥ 12 ॥
ఏష సర్వస్వభూతే పరిష్వఙ్గో హనూమతః ।
మయా కాలమిమం ప్రాప్య దత్తస్తస్య మహాత్మనః ॥ 13 ॥
ఇత్యుక్త్వా ప్రీతిహృష్టాఙ్గో రామస్తం పరిషస్వజే ।
హనూమన్తం కృతాత్మానం కృతకార్యముపాగతమ్ ॥ 14 ॥
ధ్యాత్వా పునరువాచేదం వచనం రఘునన్దనః ।
హరీణామీశ్వరస్యాపి సుగ్రీవస్యోపశృణ్వతః ॥ 15 ॥
సర్వథా సుకృతం తావత్సీతాయాః పరిమార్గణమ్ ।
సాగరం తు సమాసాద్య పునర్నష్టం మనో మమ ॥ 16 ॥
కథం నామ సముద్రస్య దుష్పారస్య మహామ్భసః ।
హరయో దక్షిణం పారం గమిష్యన్తి సమాగతాః ॥ 17 ॥
యద్యప్యేష తు వృత్తాన్తో వైదేహ్యా గదితో మమ ।
సముద్రపారగమనే హరీణాం కిమిహోత్తరమ్ ॥ 18 ॥
ఇత్యుక్తవా శోకసమ్భ్రాన్తో రామ శ్శత్రునిబర్హణః ।
హనూమన్తం మహాబాహుస్తతో ధ్యానముపాగమత్ ॥ 19 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ప్రథమస్సర్గః ॥
