శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ వింశస్సర్గః ।
తతశ్శూర్పణఖా ఘోరా రాఘవాశ్రమమాగతా ।
రాక్షసానాచచక్షే తౌ భ్రాతరౌ సహ సీతయా ॥ 1 ॥
తే రామం పర్ణశాలాయాముపవిష్టం మహాబలమ్ ।
దదృశుస్సీతయా సార్ధం వైదేహ్యా లక్ష్మణేన చ ॥ 2 ॥
తాన్దృష్ట్వా రాఘవశ్శ్రీమానాగతాంస్తాం చ రాక్షసీమ్ ।
అబ్రవీద్భ్రాతరం రామో లక్ష్మణం దీప్తతేజసమ్ ॥ 3 ॥
ముహూర్తం భవ సౌమిత్రే సీతాయాః ప్రత్యనన్తరః ।
ఇమానస్యా వధిష్యామి పదవీమాగతానిహ ॥ 4 ॥
వాక్యమేతత్తతశ్శ్రుత్వా రామస్య విదితాత్మనః ।
తథేతి లక్ష్మణో వాక్యం రామస్య ప్రత్యపూజయత్ ॥ 5 ॥
రాఘవోఽపి మహచ్చాపం చామీకరవిభూషితమ్ ।
చకార సజ్యం ధర్మాత్మా తాని రక్షాంసి చాబ్రవీత్ ॥ 6 ॥
పుత్రౌ దశరథస్యావాం భ్రాతరౌ రామలక్ష్మణౌ ।
ప్రవిష్టౌ సీతయా సార్ధం దుశ్చరం దణ్డకావనమ్ ॥ 7 ॥
ఫలమూలాశనౌ దాన్తౌ తాపసౌ ధర్మచారిణౌ ।
వసన్తౌ దణ్డకారణ్యే కిమర్థముపహింసథ ॥ 8 ॥
యుష్మాన్పాపాత్మకాన్హన్తుం విప్రకారాన్మహాహవే ।
ఋషీణాం తు నియోగేన ప్రాప్తోఽహం సశరాయుధః ॥ 9 ॥
తిష్ఠతైవాత్ర సన్తుష్టా నోపావర్తితుమర్హథ ।
యది ప్రాణైరిహార్థో వా నివర్తధ్వం నిశాచరాః ॥ 10 ॥
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రాక్షసాస్తే చతుర్దశ ।
ఊచుర్వాచం సుసఙ్క్రుద్ధా బ్రహ్మఘ్నాశ్శూలపాణయః ॥ 11 ॥
క్రోధముత్పాద్య నో భర్తుః ఖరస్య సుమహాత్మనః ।
త్వమేవ హాస్యసే ప్రాణానద్యాస్మాభిర్హతో యుధి ॥ 12 ॥
కా హి తే శక్తిరేకస్య బహూనాం రణమూర్ధనీ ।
అస్మాకమగ్రతః స్థాతుం కిం పునర్యోద్దుమాహవే ॥ 13 ॥
ఏహి బాహుప్రయుక్తైర్నః పరిఘైశ్శూలపట్టిసైః ।
ప్రాణాంస్త్యక్షసి వీర్యం చ ధనుశ్చ కరపీడితమ్ ॥ 14 ॥
ఇత్యేవముక్త్వా సఙ్కృద్ధా రాక్షసాస్తే చతుర్దశ ।
చిక్షిపుస్తాని శూలాని రాఘవం ప్రతి దుర్జయమ్ ॥ 15 ॥
తాని శూలాని కాకుత్స్థస్సమస్తాని చతుర్దశ ।
తావద్భిరేవ చిచ్ఛేద శరైః కాఞ్చనభూషణైః ॥ 16 ॥
తతః పశ్చాన్మహాతేజా నారాచాన్సూర్యసన్నిభాన్ ।
జగ్రాహ పరమక్రుద్ధశ్చతుర్దశ శిలాశితాన్ ॥ 17 ॥
గృహీత్వా ధనురాయమ్య లక్ష్యానుద్దిశ్య రాక్షసాన్ ।
ముమోచ రాఘవో బాణాన్వజ్రానివ శతక్రతుః ॥ 18 ॥
రుక్మపుఙ్ఖాశ్చ విశిఖా దీప్తా హేమవిభూషితాః ।
తే భిత్త్వా రక్షసాం వేగాద్వక్షాంసి రుధిరాప్లుతాః ॥ 19 ॥
వినిష్పేతుస్తదా భూమౌ న్యమజ్జన్తాశనిస్వనాః ।
తే భిన్నహృదయా భూమౌ ఛిన్నమూలా ఇవ ద్రుమాః ॥ 20 ॥
నిపేతుశ్శోణితార్ద్రాఙ్గా వికృతా విగతాసవః ।
తాన్ దృష్ట్వా పతితాన్భూమౌ రాక్షసీ క్రోధమూర్ఛితా ॥ 21 ॥
పరిత్రస్తా పునస్తత్ర వ్యసృజద్భైరవస్వనాన్ ।
ఉపగమ్య ఖరం సా తు కిఞ్చిత్సంశుష్కశోణితా ॥ 22 ॥
పపాత పునరేవార్తా సనిర్యాసేవ సల్లకీ ।
పపాత పునరేవార్తా సనిర్యాసేవ సల్లకీ ॥ 23 ॥
భ్రాతుస్సమీపే శోకార్తా ససర్జ నినదం ముహుః ॥ 24 ॥
సస్వరం ముముచే బాష్పం విషణ్ణవదనా తదా ।
నిపాతితాన్ దృశ్య రణే తు రాక్షసాన్ ప్రధావితా శూర్పణఖా పునస్తతః ।
వధం చ తేషాం నిఖిలేన రక్షసాం శశంస సర్వం భగినీ ఖరస్య సా ॥ 25 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే వింశస్సర్గః ॥
