శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకోనవింశత్యధికశతతమస్సర్గః ।
అనసూయా తు ధర్మజ్ఞా శ్రుత్వా తాం మహతీం కథామ్ ।
పర్యష్వజత బాహుభ్యాం శిరస్యాఘ్రాయ మైథిలీమ్ ॥ 1 ॥
వ్యక్తాక్షరపదం చిత్రం భాషితం మధురం త్వయా ।
యథా స్వయంవరం వృత్తం తత్సర్వం హి శ్రుతం మయా ॥ 2 ॥
రమేఽహం కథయా తే తు దృఢం మధురభాషిణి ।
రవిరస్తఙ్గతశ్శ్రీమానుపోహ్య రజనీం శివామ్ ॥ 3 ॥
దివసం ప్రతికీర్ణానామాహారార్థం పతత్రిణామ్ ।
సన్ధ్యాకాలే నిలీనానాం నిద్రార్థం శ్రూయతే ధ్వనిః ॥ 4 ॥
ఏతే చాప్యభిషేకార్ద్రా మునయః కలశోద్యతాః ।
సహితా ఉపవర్తన్తే సలిలాప్లుతవల్కలాః ॥ 5 ॥
ఋషీణామగ్నిహోత్రేషు హుతేషు విధిపూర్వకమ్ ।
కపోతాఙ్గారుణో ధూమో దృశ్యతే పవనోద్ధతః ॥ 6 ॥
అల్పపర్ణా హి తరవో ఘనీభూతాస్సమన్తతః ।
విప్రకృష్టేన్ద్రియే దేశేఽస్మిన్న ప్రకాశన్తి వై దిశః ॥ 7 ॥
రజనీచరసత్త్వాని ప్రచరన్తి సమన్తతః ।
తపోవనమృగా హ్యేతే వేదితీర్థేషు శేరతే ॥ 8 ॥
సమ్ప్రవృత్తానిశా సీతే నక్షత్రసమలఙ్కృతా ।
జ్యోత్స్నాప్రావరణశ్చన్ద్రో దృశ్యతేఽభ్యుదితోఽమ్బరే ॥ 9 ॥
గమ్యతామనుజానామి రామస్యానుచరీ భవ ।
కథాయన్త్యా హి మధురం త్వయాఽహం పరితోషితా ॥ 10 ॥
అలఙ్కురు చ తావత్త్వం ప్రత్యక్షం మమ మైథిలి ।
ప్రీతిం జనయ మే వత్సే దివ్యాలఙ్కారశోభితా ॥ 11 ॥
సా తథా సమలఙ్కృత్య సీతా సురసుతోపమా ।
ప్రణమ్య శిరసా తస్యై రామం త్వభిముఖీ యయౌ ॥ 12 ॥
తథా తు భూషితాం సీతాం దదర్శ వదతాం వరః ।
రాఘవః ప్రీతిదానేన తపస్విన్యా జహర్ష చ ॥ 13 ॥
న్యవేదయత్తతస్సర్వం సీతా రామాయ మైథిలీ ।
ప్రీతిదానం తపస్విన్యా వసనాభరణస్రజమ్ ॥ 14 ॥
ప్రహృష్టస్త్వభవద్రామో లక్ష్మణశ్చ మహారథః ।
మైథిల్యాస్సత్క్రియాం దృష్ట్వా మానుషేషు సుదుర్లభామ్ ॥ 15 ॥
తతస్తాం శర్వరీం ప్రీతః పుణ్యాం శశినిభాననః ।
అర్చితస్తాపసై స్సిద్ధైరువాస రఘునన్దనః ॥ 16 ॥
తస్యాం రాత్ర్యాం వ్యతీతాయామభిషిచ్య హుతాగ్నికాన్ ।
ఆపృచ్ఛేతాం నరవ్యాఘ్రౌ తాపసాన్వనగోచరాన్ ॥ 17 ॥
తావూచుస్తే వనచరాస్తాపసా ధర్మచారిణః ।
వనస్య తస్య సఞ్చారం రాక్షసైస్సమభిప్లుతమ్ ॥ 18 ॥
రక్షాంసి పురుషాదాని నానారూపాణి రాఘవ ।
వసన్త్యస్మిన్మహారణ్యే వ్యాలాశ్చ రుధిరాశనాః ॥ 19 ॥
ఉచ్ఛిష్టం వా ప్రమత్తం వా తాపసం ధర్మచారిణమ్ ।
అదన్త్యస్మిన్మహారణ్యే తాన్నివారయ రాఘవ ॥ 20 ॥
ఏష పన్థా మహర్షీణాం ఫలాన్యాహరతాం వనే ।
అనేన తు వనం దుర్గం గన్తుం రాఘవ తే క్షమమ్ ॥ 21 ॥
ఇతీవ తైః ప్రాఞ్జలిభిస్తపస్విభిర్ద్విజైః కృతస్వస్త్యయనః పరన్తపః ।
వనం సభార్యః ప్రవివేశ రాఘవస్సలక్ష్మణస్సూర్య ఇవాభ్రమణ్డలమ్ ॥ 22 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే ఏకోనవింశత్యధికశతతమస్సర్గః ॥
