View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in శుద్ధ తెలుగు with the right anusvaras marked. View this in సరళ తెలుగు, with simplified anusvaras for easier reading.

5.57 సున్దరకాణ్డ - సప్తపఞ్చాశ సర్గః

శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తపఞ్చాశస్సర్గః ।

స చన్ద్రకుముదం రమ్యం సార్కకారణ్డవం శుభమ్ ।
తిష్యశ్రవణకాదమ్బమభ్రశైవాలశాద్వలమ్ ॥ 1 ॥

పునర్వసుమహామీనం లోహితాఙ్గమహాగ్రహమ్ ।
ఐరావతమహాద్వీపం స్వాతిహంసవిలోలితమ్ ॥ 2 ॥

వాతసఙ్ఘాతజాతోర్మి చన్ద్రాంశుశిశిరామ్బుమత్ ।
భుజఙ్గయక్షగన్ధర్వప్రబుద్ధకమలోత్పలమ్ ॥ 3 ॥

హనుమాన్మారుతగతిర్మహానౌరివ సాగరమ్ ।
అపారమపరిశ్రాన్తః పుప్లువే గగనార్ణవమ్ ॥ 4 ॥

గ్రసమాన ఇవాకాశం తారాధిపమివోల్లిఖన్ ।
హరన్నివ సనక్షత్రం గగనం సార్కమణ్డలమ్ ॥ 5 ॥

మారుతస్యాత్మజః శ్రీమాన్కపిర్వ్యోమచరో మహాన్ ।
హనుమాన్మేఘజాలాని వికర్షన్నివ గచ్ఛతి ॥ 6 ॥

పాణ్డురారుణవర్ణాని నీలమాఞ్జిష్ఠకాని చ ।
హరితారుణవర్ణాని మహాభ్రాణి చకాశిరే ॥ 7 ॥

ప్రవిశన్నభ్రజాలాని నిష్పతంశ్చ పునః పునః ।
ప్రచ్ఛన్నశ్చ ప్రకాశశ్చ చన్ద్రమా ఇవ లక్ష్యతే ॥ 8 ॥

వివిధాభ్రఘనాపన్నగోచరో ధవలామ్బరః ।
దృశ్యాదృశ్యతనుర్వీరస్తదా చన్ద్రాయతేఽమ్బరే ॥ 9 ॥

తార్క్ష్యాయమాణో గగనే బభాసే వాయునన్దనః ।
దారయన్మేఘబృన్దాని నిష్పతంశ్చ పునః పునః ॥ 10 ॥

నదన్నాదేన మహతా మేఘస్వనమహాస్వనః ।
ప్రవరాన్రాక్షసాన్ హత్వా నామ విశ్రావ్య చాత్మనః ॥ 11 ॥

ఆకులాం నగరీం కృత్వా వ్యథయిత్వా చ రావణమ్ ।
అర్దయిత్వా బలం ఘోరం వైదేహీమభివాద్య చ ॥ 12 ॥

ఆజగామ మహాతేజాః పునర్మధ్యేన సాగరమ్ ।
పర్వతేన్ద్రం సునాభం చ సముపస్పృశ్య వీర్యవాన్ ॥ 13 ॥

జ్యాముక్త ఇవ నారాచో మహావేగోఽభ్యుపాగతః ।
స కిఞ్చిదనుసమ్ప్రాప్తః సమాలోక్య మహాగిరిమ్ ॥ 14 ॥

మహేన్ద్రం మేఘసఙ్కాశం ననాద హరిపుఙ్గవః ।
స పూరయామాస కపిర్దిశో దశ సమన్తతః ॥ 15 ॥

నదన్నాదేన మహతా మేఘస్వనమహాస్వనః ।
స తం దేశమనుప్రాప్తః సుహృద్ధర్శనలాలసః ॥ 16 ॥

ననాద హరిశార్దూలో లాఙ్గూలం చాప్యకమ్పయత్ ।
తస్య నానద్యమానస్య సుపర్ణచరితే పథి ॥ 17 ॥

ఫలతీవాస్య ఘోషేణ గగనం సార్కమణ్డలమ్ ।
యే తు తత్రోత్తరే తీరే సముద్రస్య మహాబలాః ॥ 18 ॥

పూర్వం సంవిష్ఠితాశ్శూరా వాయుపుత్రదిదృక్షవః ।
మహతో వాతనున్నస్య తోయదస్యేవ గర్జితమ్ ॥ 19 ॥

శుశ్రువుస్తే తదా ఘోషమూరువేగం హనూమతః ।
తే దీనమనసస్సర్వే శుశ్రువుః కాననౌకసః ॥ 20 ॥

వానరేన్ద్రస్య నిర్ఘోషం పర్జన్యనినదోపమమ్ ।
నిశమ్య నదతో నాదం వానరాస్తే సమన్తతః ॥ 21 ॥

బభూవురుత్సుకాస్సర్వే సుహృద్ధర్శనకాఙ్క్షిణః ।
జామ్బవాన్ స హరిశ్రేష్ఠః ప్రీతిసంహృష్టమానసః ॥ 22 ॥

ఉపామన్త్ర్య హరీన్ సర్వానిదం వచనమబ్రవీత్ ।
సర్వథా కృతకార్యోఽసౌ హనుమాన్నాత్ర సంశయః ॥ 23 ॥

న హ్యస్యాకృతకార్యస్య నాద ఏవంవిధో భవేత్ ।
తస్య బాహూరువేగం చ నినాదం చ మహాత్మనః ॥ 24 ॥

నిశమ్య హరయో హృష్టాః సముత్పేతుస్తతస్తతః ।
తే నగాగ్రాన్నగాగ్రాణి శిఖరాచ్ఛిఖరాణి చ ॥ 25 ॥

ప్రహృష్టాః సమపద్యన్త హనూమన్తం దిదృక్షవః ।
తే ప్రీతాః పాదపాగ్రేషు గృహ్య శాఖాః సువిష్ఠితాః ॥ 26 ॥

వాసాంసీవ ప్రశాఖాశ్చ సమావిధ్యన్త వానరాః ।
గిరిగహ్వరసంలీనో యథా గర్జతి మారుతః ॥ 27 ॥

ఏవం జగర్జ బలవాన్ హనుమాన్మారుతాత్మజః ।
తమభ్రఘనసఙ్కాశమాపతన్తం మహాకపిమ్ ॥ 28 ॥

దృష్ట్వా తే వానరాస్సర్వే తస్థుః ప్రాఞ్జలయస్తదా ।
తతస్తు వేగవాంస్తస్య గిరేర్గిరినిభః కపిః ॥ 29 ॥

నిపపాత మహేన్ద్రస్య శిఖరే పాదపాకులే ।
హర్షేణాపూర్యమాణోఽసౌ రమ్యే పర్వతనిర్ఝరే ॥ 30 ॥

ఛిన్నపక్ష ఇవాఽకాశాత్పపాత ధరణీధరః ।
తతస్తే ప్రీతమనసస్సర్వే వానరపుఙ్గవాః ॥ 31 ॥

హనుమన్తం మహాత్మానం పరివార్యోపతస్థిరే ।
పరివార్య చ తే సర్వే పరాం ప్రీతిముపాగతాః ॥ 32 ॥

ప్రహృష్టవదనా స్సర్వే తమరోగముపాగతమ్ ।
ఉపాయనాని చాదాయ మూలాని చ ఫలాని చ ॥ 33 ॥

ప్రత్యర్చయన్ హరిశ్రేష్ఠం హరయో మారుతాత్మజమ్ ।
హనుమాంస్తు గురూన్ వృద్ధాఞ్జామ్బవత్ప్రముఖాంస్తదా ॥ 34 ॥

కుమారమఙ్గదం చైవ సోఽవన్దత మహాకపిః ।
స తాభ్యాం పూజితః పూజ్యః కపిభిశ్చ ప్రసాదితః ॥ 35 ॥

దృష్టా సీతేతి విక్రాన్త స్సఙ్క్షేపేణ న్యవేదయత్ ।
నిషసాద చ హస్తేన గృహీత్వా వాలినస్సుతమ్ ॥ 36 ॥

రమణీయే వనోద్దేశే మహేన్ద్రస్య గిరేస్తదా ।
హనుమానబ్రవీద్ధృష్టస్తదా తాన్వానరర్షభాన్ ॥ 37 ॥

అశోకవనికాసంస్థా దృష్టా సా జనకాత్మజా ।
రక్షమాణా సుఘోరాభీ రాక్షసీభిరనిన్దితా ॥ 38 ॥

ఏకవేణీధరా బాలా రామదర్శనలాలసా ।
ఉపవాసపరిశ్రాన్తా జటిలా మలినా కృశా ॥ 39 ॥

తతో దృష్టేతి వచనం మహార్థమమృతోపమమ్ ।
నిశమ్య మారుతేస్సర్వే ముదితా వానరాభవన్ ॥ 40 ॥

క్ష్వేలన్త్యన్యే నదన్త్యన్యే గర్జన్త్యన్యే మహాబలాః ।
చక్రుః కిలకిలామన్యే ప్రతిగర్జన్తి చాపరే ॥ 41 ॥

కేచిదుచ్ఛ్రితలాఙ్గూలాః ప్రహృష్టాః కపికుఞ్జరాః ।
ఆయతాఞ్చితదీర్ఘాణి లాఙ్గూలాని ప్రవివ్యధుః ॥ 42 ॥

అపరే చ హనూమన్తం వానరా వారణోపమమ్ ।
ఆప్లుత్య గిరిశృఙ్గేభ్యస్సంస్పృశన్తి స్మ హర్షితాః ॥ 43 ॥

ఉక్తవాక్యం హనూమన్తమఙ్గదస్తమథాబ్రవీత్ ।
సర్వేషాం హరివీరాణాం మధ్యే వచనముత్తమమ్ ॥ 44 ॥

సత్త్వే వీర్యే న తే కశ్చిత్సమో వానర విద్యతే ।
యదవప్లుత్య విస్తీర్ణం సాగరం పునరాగతః ॥ 45 ॥

అహో స్వామిని తే భక్తిరహో వీర్యమహో ధృతిః ।
దిష్ట్యా దృష్టా త్వయా దేవీ రామపత్నీ యశస్వినీ ॥ 46 ॥

దిష్ట్యా త్యక్ష్యతి కాకుత్స్థ శ్శోకం సీతావియోగజమ్ ।
తతోఽఙ్గదం హనూమన్తం జామ్బవన్తం చ వానరాః ॥ 47 ॥

పరివార్య ప్రముదితా భేజిరే విపులాశ్శిలాః ।
శ్రోతుకామాస్సముద్రస్య లఙ్ఘనం వానరోత్తమాః ॥ 48 ॥

దర్శనం చాపి లఙ్కాయాస్సీతాయా రావణస్య చ ।
తస్థుః ప్రాఞ్జలయస్సర్వే హనుమద్వచనోన్ముఖాః ॥ 49 ॥

తస్థౌ తత్రాఙ్గదః శ్రీమాన్ వానరైర్బహుభిర్వృతః ।
ఉపాస్యమానో విబుధైర్దివి దేవపతిర్యథా ॥ 50 ॥

హనూమతా కీర్తిమతా యశస్వినా తథాఙ్గదేనాఙ్గదబద్ధబాహునా ।
ముదా తదాఽధ్యాసితమున్నతం మహన్మహీధరాగ్రం జ్వలితం శ్రియాభవత్ ॥ 51 ॥

ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే సప్తపఞ్చాశస్సర్గః ॥




Browse Related Categories: