శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డమ్ ।
అథ ద్విపఞ్చాశస్సర్గః ।
అథ తానబ్రవీత్సర్వాన్విశ్రాన్తాన్హరియూథపాన్ ।
ఇదం వచనమేకాగ్రా తాపసీ ధర్మచారిణీ ॥ 1 ॥
వానరా యది వః ఖేదః ప్రనష్టః ఫలభక్షణాత్ ।
యది చైతన్మయా శ్రావ్యం శ్రోతుమిచ్ఛామి కథ్యతామ్ ॥ 2 ॥
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా హనూమాన్మారుతాత్మజః ।
ఆర్జవేన యథాతత్త్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే ॥ 3 ॥
రాజా సర్వస్య లోకస్య మహేన్ద్రవరుణోపమః ।
రామో దాశరథిశ్శీమాన్ప్రవిష్టో దణ్డకావనమ్ ॥ 4 ॥
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా వైదేహ్యా చాపి భార్యయా ।
తస్య భార్యా జనస్థానాద్రావణేన హృతా బలాత్ ॥ 5 ॥
వీరస్తస్య సఖా రాజ్ఞస్సుగ్రీవో నామ వానరః ।
రాజా వానరముఖ్యానాం యేన ప్రస్థాపితా వయమ్ ॥ 6 ॥
అగస్త్యచరితామాశాం దక్షిణాం యమరక్షితామ్ ।
సహైభిర్వానరైర్ఘోరైరఙ్గదప్రముఖైర్వయమ్ ॥ 7 ॥
రావణం సహితాస్సర్వే రాక్షసం కామరూపిణమ్ ।
సీతయా సహ వైదేహ్యా మార్గధ్వమితి చోదితాః ॥ 8 ॥
విచిత్య తు వయం సర్వే సమగ్రాం దక్షిణాం దిశమ్ ।
పరిత్రాన్తా బుభుక్షితా వృక్షమూలముపాశ్రితాః ॥ 9 ॥
వివర్ణవదనాస్సర్వే సర్వే ధ్యానపరాయణాః ।
నాధిగచ్ఛామహే పారం మగ్నాశ్చిన్తామహార్ణవే ॥ 10 ॥
చారయన్తస్తతశ్చక్షుర్దృష్టవన్తో వయం బిలమ్ ।
లతాపాదపసఞ్చ్ఛన్నం తిమిరేణ సమావృతమ్ ॥ 11 ॥
అస్మాద్ధంసా జలక్లిన్నాః పక్షైస్సలిలవిస్రవైః ।
కురరాస్సారసాశ్చైవ నిష్పతన్తి పతత్రిణః ॥ 12 ॥
సాధ్వత్ర ప్రవిశామేతి మయా తూక్తాః ప్లవఙ్గమాః ।
తేషామపి హి సర్వేషామనుమానముపాగతమ్ ॥ 13 ॥
గచ్ఛామ ప్రవిశామేతి భర్తృకార్యత్వరాన్వితాః ।
తతో గాఢం నిపతితా గృహ్య హస్తౌ పరస్పరమ్ ॥ 14 ॥
ఇదం ప్రవిష్టాస్సహసా బిలం తిమిరసంవృతమ్ ।
ఏతన్నః కార్యమేతేన కృత్యేన వయమాగతాః ॥ 15 ॥
త్వాం చైవోపగతాస్సర్వే పరిద్యూనా బుభుక్షితాః ।
ఆతిథ్యధర్మదత్తాని మూలాని చ ఫలాని చ ॥ 16 ॥
అస్మాభిరుపభుక్తాని బుభుక్షాపరిపీడితైః ।
యత్త్వయా రక్షితాస్సర్వే మ్రియమాణా బుభుక్షయా ॥ 17 ॥
బ్రూహి ప్రత్యుపకారార్థం కిం తే కుర్వన్తు వానరాః ।
ఏవముక్తా తు ధర్మజ్ఞైర్వానరైస్తైస్స్వయమ్ప్రభా ॥ 18 ॥
ప్రత్యువాచ తతస్సర్వానిదం వానరపుఙ్గవాన్ ।
సర్వేషాం పరితుష్టాఽస్మి వానరాణాం తరస్వినామ్ ॥ 19 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే ద్విపఞ్చాశస్సర్గః ॥
