శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకపఞ్చాశస్సర్గః ।
తేషాంసుతుములంశబ్దంవానరాణాన్తరస్వినామ్ ।
నర్దతాంరాక్షసైస్సార్ధన్తదాశుశ్రావరావణః ॥ 1 ॥
స్నిగ్ధగమ్భీరనిర్ఘోషంశ్రుత్వాసనినదమ్భృశమ్ ।
సచివానాన్తతస్తేషామ్మధ్యేవచనమబ్రవీత్ ॥ 2 ॥
యథాఽసౌసమ్ప్రహృష్టానాంవానరాణాంసముత్థితః ।
బహూనాంసుమహాన్నాదోమేఘనామివగర్జితామ్ ॥ 3 ॥
వ్యక్తంసుమహతీప్రీతిరేతేషాన్నాత్రసంశయః ।
తథాహివిపులైర్నాదైశ్చుక్షుభేవరుణాలయః ॥ 4 ॥
తౌతుబద్ధౌశరైస్తీక్ష్ణైర్భ్రాతరౌరామలక్ష్మణౌ ।
అయఞ్చసుమహాన్నాదశఙ్కాఞ్జనయతీవమే ॥ 5 ॥
ఏతత్తువచనఞ్చోక్త్వామన్త్రిణోరాక్షసేశ్వరః ।
ఉవాచనైరృతాంస్తత్రసమీపపరివర్తినః ॥ 6 ॥
జ్ఞాయతాన్తూర్ణమేతేషాంసర్వేషాఞ్చవనచారిణామ్ ।
శోకకాలేసముత్పన్నహర్షకారణముత్థితమ్ ॥ 7 ॥
తథోక్తాస్తేనసమ్భ్రాన్తాఃప్రాకారమధిరుహ్యచ ।
దదృశుఃపాలితాంసేనాంసుగ్రీవేణమహాత్మనా ॥ 8 ॥
తౌచముక్తౌసుఘోరేణశరబన్ధేనరాఘవౌ ।
సముత్థితౌమహాభాగౌవిషేదుఃప్రేక్ష్యరాక్షసాః ॥ 9 ॥
సన్త్రస్తహృదయాఃసర్వేప్రాకారాత్ వరుహ్యతే ।
విషణ్ణవదనాఘోరారాక్షసేన్ద్రముపస్థితా ॥ 10 ॥
తదప్రియన్దీనముఖారావణస్యనిశాచరాః ।
కృత్స్నన్నివేదయామాసుర్యథావద్వాక్యకోవిదాః ॥ 11 ॥
యౌతావిన్ద్రజితాయుద్ధేభ్రాతరౌరామలక్ష్మణౌ ।
నిబద్ధౌశరబన్ధేననిష్ప్రకమ్పభుజౌకృతౌ ॥ 12 ॥
విముక్తౌశరబన్ధేనదృశ్యేతేతౌరణాజిరే ।
పాశానివగజౌఛిత్వాగజేన్ద్రసమవిక్రమౌ ॥ 13 ॥
తచ్ఛ్రుత్వావచనన్తేషాంరాక్షసేన్ద్రోమహాబలః ।
చిన్తారోషసమాక్రాన్తోవిషణ్ణవదనోఽభవత్ ॥ 14 ॥
ఘోరైర్దత్తవరైర్భద్ధౌశరైరాశీవిషోపమైః ।
అమోఘైస్సూర్యసఙ్కాశైఃప్రమథ్యేన్ద్రజితాయుధి ॥ 15 ॥
తదస్త్రబన్ధమాసాద్యయదిముక్తౌరిపూమమ ।
సంశయస్థమిదంసర్వమనుపశ్యామ్యహమ్బలమ్ ॥ 16 ॥
నిష్ఫలాఃఖలుసమ్వృత్తాశ్శరాఃవాసుకితేజసః ।
అదత్తంయైస్తుసఙ్గ్రామేరిపూణాఞ్జీవితమ్మమ ॥ 17 ॥
ఏవముక్త్వాతుసఙ్క్రుద్ధోనిశ్శ్వసన్నురగోయథా ।
అబ్రవీద్రక్షసామ్మధ్యేధూమ్రాక్షన్నామరాక్షసమ్ ॥ 18 ॥
బలేనమహతాయుక్తోరాక్షసైర్భీమవిక్రమః ।
త్వంవధాయాభినిర్యాహిరామస్యసహవానరైః ॥ 19 ॥
ఏవముక్తస్తుధూమ్రాక్షోరాక్షసేన్ద్రేణధీమతా ।
కృత్వాప్రణామంసమ్హృష్టోనిర్జగామనృపాలయత్ ॥ 20 ॥
అభినిష్క్రమ్యతదద్వారమ్బలాధ్యక్షమువాచహ ।
త్వరయస్వబలన్తూర్ణఙ్కిఞ్చిరేణయుయుత్సతః ॥ 21 ॥
ధూమ్రాక్షవచనంశ్రుత్వాబలాధ్యక్షోబలానుగః ।
బలముద్యోజయామాసరావణస్యాజ్ఞయాద్రుతమ్ ॥ 22 ॥
తేబద్ధఘణ్టాబలినోఘోరరూపానిశాచరాః ।
విగర్జమానాస్సమ్హృష్టాధూమ్రాక్షమ్పర్యవారయన్ ॥ 23 ॥
వివిధాయుధహస్తాశ్చశూలముద్గరపాణయః ।
గదాభిఃపట్టసైర్దణ్డైరాయసైర్ముసలైర్భృశమ్ ॥ 24 ॥
పరిఘైర్భిణ్డివాలైశ్చభల్లైప్రాసైః పరశ్వథైః ।
నిర్యయూరాక్షసాదిభ్యోనర్ధన్తోజలదాయథా ॥ 25 ॥
రథైఃకవచినస్త్వన్యేధ్వజైశ్చసమలఙ్కృతైః ।
సువర్ణజాలవిహితైఃఖరైశ్చవివిధాననైః ॥ 26 ॥
హయైఃపరమశీఘ్రైశ్చగజైశ్చైవమదోత్కటైః ।
నిర్యయుర్నైరృతవ్యాఘ్రావ్యాఘ్రాఇవదురాసదాః ॥ 27 ॥
వృకసింహముఖైర్యుక్తఙ్ఖరైఃకనకభూషణైః ।
ఆరురోహరథన్దివ్యన్ధూమ్రాక్షఃఖరనిస్స్వనః ॥ 28 ॥
సనిర్యాతోమహావీర్యోధూమ్రాక్షోరాక్షసైర్వృతః ।
ప్రహసన్పశ్చిమద్వారంహనుమాన్యత్రయూథపః ॥ 29 ॥
రథప్రవరమాస్థాయఖరయుక్తఙ్ఖరస్వనమ్ ।
ప్రయాన్తన్తుమహాఘోరంరాక్షసమ్భీమదర్శనమ్ ॥ 30 ॥
అన్తరిక్షగతాఃఘోరాశకునాఃప్రత్యషేధయన్ ।
రథశీర్షేమహాన్భీమోగృధ్రశ్చనిపపాతహ ॥ 31 ॥
ధ్వజాగ్రేగ్రథితాశ్చైవనిపేతుఃకుణపాశనాః ।
రుధిరార్ద్రోమహాన్ శ్వేతఃకబన్ధఃపతితోభువి ॥ 32 ॥
విస్వరఞ్చోత్సృజన్నాదన్ధూమ్రాక్షస్యసమీపతః ।
వవర్షరుధిరన్దేవస్సఞ్చచాలచమేదినీ ॥ 33 ॥
ప్రతిలోమంవనౌవాయుర్నిర్ఘాతసమనిస్వనః ।
తిమిరౌఘవృతాస్తత్రదిశశ్చనచకాశిరే ॥ 34 ॥
సతూత్పాతాంస్తదాదృష్టవారాక్షసానామ్భయావహాన్ ।
ప్రాదుర్భూతాన్సుఘోరాంశ్చధూమ్రాక్షోవ్యథితోఽభవత్ ॥ 35 ॥
ముముహూరాక్షసాఃసర్వేధూమ్రాక్షస్యపురస్సరాః ।
తతఃసుభీమోబహుభిర్నిశాచరైర్వృతోఽభినిష్క్రమ్యరణోత్సుకోబలీ ।
దదర్శతాంరాఘవబాహుపాలితామ్మహౌఘకల్పామ్బహువానరీఞ్చమూమ్ ॥ 36 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ఏకపఞ్చాశస్సర్గః ॥
