శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ చతుశ్చత్వారింశస్సర్గః ।
తథా తు తం సమాదిశ్య భ్రాతరం రఘునన్దనః ।
బబన్ధాసిం మహాతేజా జామ్బూనదమయత్సరుమ్ ॥ 1 ॥
తత స్త్ర్యవనతం చాపమాదాయాఽత్మవిభూషణమ్ ।
ఆబధ్య చ కలాపౌ ద్వౌ జగామోదగ్రవిక్రమః ॥ 2 ॥
తం వఞ్చయానో రాజేన్ద్రమాపతన్తం నిరీక్ష్యవై ।
బభూవాన్తర్హితస్త్రాసాత్పునస్సన్దర్శనేఽభవత్ ।
చ ॥ 3 ॥
బద్ధాసిర్ధనురాదాయ ప్రదుద్రావ యతో మృగః ।
తం స్మ పశ్యతి రూపేణ ద్యోతమానమివాగ్రతః ॥ 4 ॥
అవేక్ష్యావేక్ష్య ధావన్తం ధనుష్పాణిర్మహావనే ।
అతివృత్తమిషోః పాతాల్లోభయానం కదాచన ॥ 5 ॥
శఙ్కితన్తు సముద్భ్రాన్తముత్పతన్తమివామ్బరే ।
దృశ్యమానమదృశ్యం చ వనోద్దేశేషు కేషుచిత్ ॥ 6 ॥
ఛిన్నాభ్రైరివ సంవీతం శారదం చన్ద్రమణ్డలమ్ ।
ముహుర్తాదేవ దదృశే ముహుర్దూరాత్ప్రకాశతే ॥ 7 ॥
దర్శనాదర్శనాదేవం సోఽపాకర్షత రాఘవమ్ ।
సుదూరమాశ్రమస్యాస్య మారీచో మృగతాం గతః ॥ 8 ॥
ఆసీత్ క్రుద్ధస్తు కాకుత్స్థో వివశస్తేన మోహితః ।
అథావతస్థే సమ్భ్రాన్తశ్చాయామాశ్రిత్య శాద్వలే ॥ 9 ॥
స తమున్మాదయామాస మృగరూపో నిశాచరః ।
మృగైః పరివృతో వన్యైరదూరాత్ప్రత్యదృశ్యత ॥ 10 ॥
గృహీతుకామం దృష్ట్వైవం పునరేవాభ్యధావత ।
తత్క్షణాదేవ సన్త్రాసాత్పునరన్తర్హితోఽభవత్ ॥ 11 ॥
పునరేవ తతో దూరాద్వృక్షషణ్డాద్వినిస్సృతమ్ ।
దృష్ట్వా రామో మహాతేజాస్తం హన్తుం కృతనిశ్చయః ॥ 12 ॥
భూయస్తు శరముద్ధృత్య కుపితస్తత్ర రాఘవః ।
సూర్యరశ్మిప్రతీకాశం జ్వలన్తమరిమర్దనః ॥ 13 ॥
సన్ధాయ సుదృఢే చాపే వికృష్య బలవద్బలీ ।
తమేవ మృగముద్దిశ్య శ్వసన్తమివ పన్నగమ్ ॥ 14 ॥
ముమోచ జ్వలితం దీప్తమస్త్రం బ్రహ్మవినిర్మితమ్ ।
శరీరం మృగరూపస్య వినిర్భిద్య శరోత్తమః ॥ 15 ॥
మారీచస్యైవ హృదయం బిభేదాశనిసన్నిభః ।
తాలమాత్రమథోత్ప్లుత్య న్యపతత్సశరాతురః ॥ 16 ॥
వినదన్భైరవం నాదం ధరణ్యామల్పజీవితః ।
మ్రియమాణస్తు మారీచో జహౌ తాం కృత్రిమాం తనుమ్ ॥ 17 ॥
స్మృత్వా తద్వచనం రక్షో దధ్యౌ కేన తు లక్ష్మణమ్ ।
ఇహ ప్రస్థాపయేత్సీతా శూన్యే తాం రావణో హరేత్ ॥ 18 ॥
స ప్రాప్తకాలమాజ్ఞాయ చకార చ తత స్వనమ్ ।
సదృశం రాఘవస్యేహ హా సీతే లక్ష్మణేతి చ ॥ 19 ॥
తేన మర్మణి నిర్విద్ధం శరేణానుపమేన హి ।
మృగరూపం తు తత్త్యక్త్వా రాక్షసం రూపమాస్థితః ॥ 20 ॥
చక్రే స సుమహాకాయం మారీచో జీవితం త్యజన్ ।
తం దృష్ట్వా పతితం భూమౌ రాక్షసం ఘోరదర్శనమ్ ॥ 21 ॥
రామో రుధిరసిక్తాఙ్గం చేష్టమానం మహీతలే ।
జగామ మనసా సీతాం లక్ష్మణస్య వచస్స్మరన్ ॥ 22 ॥
మారీచస్య తు మాయైషా పూర్వోక్తం లక్ష్మణేన తు ।
తత్తథా హ్యభవచ్చాద్య మారీచోఽయం మయా హతః ॥ 23 ॥
హా సీతే లక్ష్మణేత్యేవమాక్రుశ్య చ మహాస్వరమ్ ।
మమార రాక్షసస్సోఽయం శ్రుత్వా సీతా కథం భవేత్ ॥ 24 ॥
లక్ష్మణశ్చ మహాబాహుః కామవస్థాం గమిష్యతి ।
ఇతి సఞ్చిన్త్య ధర్మాత్మా రామో హృష్టతనూరుహః ॥ 25 ॥
తత్ర రామం భయం తీవ్రమావివేశ విషాదజమ్ ।
రాక్షసం మృగరూపం తం హత్వా శ్రుత్వా చ తత్స్వరమ్ ॥ 26 ॥
నిహత్య పృషతం చాన్యం మాంసమాదాయ రాఘవః ।
త్వరమాణో జనస్థానం ససారాభిముఖస్తదా ॥ 27 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే చతుశ్చత్వారింశస్సర్గః ॥
