శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకోనాశీతితమస్సర్గః ।
నిర్గతమ్మకరాక్షన్తేదృష్టవావానరపుఙ్గవాః ।
ఆప్లుత్యసహసాసర్వేయోద్ధుకామావ్యవస్థితాః ॥ 1 ॥
తతఃప్రవృత్తంసుమహత్తద్యుద్ధంరోమహర్షణమ్ ।
నిశాచరైఃప్లవఙ్గానాన్దేవానాన్దానవైరివ ॥ 2 ॥
వృక్షశూలనిపాతైశ్చశిలాపరిఘపాతనైః ।
అన్యోన్యమ్మర్దయన్తిస్మతదాకపినిశాచరాః ॥ 3 ॥
శక్తిఖడగగదాకున్తైస్తోమరైశ్చనిశాచరాః ।
పట్టసైర్భిణ్ఢిపాలైశ్చబాణపాతైఃసమన్తతః ॥ 4 ॥
పాశముద్గరదణ్డైశ్చనిఖాతైశ్చాపరేస్తథా ।
కదనఙ్కపిసింహానాఞ్చక్రుస్తేరజనీచరాః ॥ 5 ॥
బాణౌఘైరర్దితాశ్చాపిఖరపుత్రేణవానరాః ।
సమ్భ్రాన్తమనసస్సర్వేదుద్రువుర్భయపీడితాః ॥ 6 ॥
తాన్దృష్టవారాక్షసాస్సర్వేద్రవమాణాన్వలీముఖాన్ ।
నేదుస్తేసిమ్హవద్దృష్టారాక్షసాజితకాశినః ॥ 7 ॥
విద్రవత్సుతదాతేషువానరేషుసమన్తతః ।
రామస్తాన్వారమాయాసశరవర్షేణరాక్షసాన్ ॥ 8 ॥
రితాన్రాక్షసాన్దృష్టవామకరాక్షోనిశాచరః ।
క్రోధానలసమావిష్టోవచనఞ్చేదమబ్రవీత్ ॥ 9 ॥
తిష్ఠరామ మయాసార్ధన్ద్వన్ద్వయుద్ధన్దదామితే ।
త్యాజయిష్యామితేప్రాణాన్ ధనుర్ముక్సైశశితైశ్శరైః ॥ 10 ॥
యత్తదాదణ్డకారణ్యేపితరంహతవాన్మమ ।
తదగ్రతఃస్వకర్మస్థన్దృష్టవారోషోఽభివర్ధతే ॥ 11 ॥
దహ్యన్తేధృశమఙ్గానిదురాత్మన్మమరాఘవ ।
యన్మయాసి న దృష్టస్త్వన్తస్మిన్ కాలేమహావనే ॥ 12 ॥
దిష్ట్యాసిదర్శనంరామ మమత్వమ్ప్రాప్తవానిహ ।
కాఙ్క్షితోఽసిక్షుధార్తస్యసింహస్యేవేతరోమృగః ॥ 13 ॥
అద్యమద్బాణవేగేనప్రేతరాడివషయఙ్గతః ।
యేత్వయానిహతాఃశూరాఃసహతైశ్చసమేష్యసి ॥ 14 ॥
బహునాత్రకిముక్తేనశృణురామ వచోమమ ।
పశ్యన్తుసకలాలోకాస్త్వా, మాఞ్చైవరణాజిరే ॥ 15 ॥
అస్త్రైర్వాగదయావాపిబాహుభ్యాంవామహాహవే ।
అభ్యస్తంయేనవారామ తేనైవయుధివర్తతామ్ ॥ 16 ॥
మకరాక్ష్వచశ్శ్రుత్వారామోదశరథాత్మజః ।
అబ్రవీత్ప్రహసన్వాక్యముత్తరోత్తరవాదినమ్ ॥ 17 ॥
కత్థసేకింవృథారక్షో బహూన్యసదృశానితే ।
న రణేశక్యతేజేతుంవినాయుద్ధేనవాగ్భలాత్ ॥ 18 ॥
చతుర్దశసహస్రాణిరక్షసాన్త్వత్పితా చ యః ।
త్రిశిరాదూషణశ్చాపిదణ్డకేనిహతామయా ॥ 19 ॥
స్వాశితాస్తవమాంసేనగృధ్రగోమాయువాయసాః ।
భవిష్యన్త్యద్యవైపాప తీక్ష్ణతుణ్డనఖాఙ్కురాః ॥ 20 ॥
రాఘవేణైవముక్తస్తుమకరాక్షోమహాబలః ।
బాణౌఘానముచత్తస్మైరాఘవాయరణాజిరే ॥ 21 ॥
తాన్శరాన్ శరవర్షేణరామశ్చిచ్ఛేదనైకధా ।
నిపేతుర్భువితేఛిన్నారుక్మపుఙ్ఖాస్సహస్రశః ॥ 22 ॥
తద్యుద్ధమభవత్తత్రసమేత్యాన్యోన్యమోజసా ।
ఖరరాక్షసపుత్రస్యసూనోర్ధశరథస్య చ ॥ 23 ॥
జీమూతయోరివాకాశేశబ్దోజ్యాతలయోస్తదా ।
ధనుర్ముక్తఃస్వనోత్కృష్టశ్శ్రూయతే చ రణాజిరే ॥ 24 ॥
దేవదానవగన్ధర్వాఃకిన్నరాశ్చమహోరగాః ।
అన్తరిక్షగతాస్సర్వేద్రష్టుకామాస్తదద్భుతమ్ ॥ 25 ॥
విద్ధమన్యోన్యగాత్రేషుద్విగుణంవర్ధతేపరమ్ ।
కృతప్రతికృతాన్యోన్యఙ్కురుతాన్తౌరణాజిరే ॥ 26 ॥
రామముక్తాంస్తుబాణౌఘాన్ రాక్షసస్త్వచ్ఛినద్రణే ।
రక్షోముక్తాంస్తురామోవైనైకథాప్రాచ్ఛినచ్ఛరైః ॥ 27 ॥
బాణౌఘైర్వితతాస్సర్వాదిశశ్చప్రదిశస్తథా ।
సఞ్ఛన్నావసుధాచైవసమన్తాన్నప్రకాశతే ॥ 28 ॥
తఃక్రుద్ధోమహాబాహుర్ధనుచ్శిచ్ఛేదరక్షసః ।
అష్టాభిరథనారాచైస్సూతంవివ్యాధరాఘవః ॥ 29 ॥
భిత్త్వారథంశరైరామోహత్వాఆశ్వానపాతయత్ ।
విరథోవసుధాస్థశ్చమకరాక్షోనిశాచరః ॥ 30 ॥
తత్తిష్ఠద్వసుధాంరక్షశ్శూలఞ్జగ్రాహపాణినా ।
త్రాసనంసర్వభూతానాంయుగాన్తాగ్నిసమప్రభమ్ ॥ 31 ॥
దురవాపం మహచ్ఛూలంరుద్రదత్తమ్భయఙ్కరమ్ ।
జాజ్వల్యమానమాకాశేసంహారాస్త్రమివాపరమ్ ॥ 32 ॥
యన్దృష్టవాదేవతాఃసర్వాభయార్తావిద్రుతాదిశః ।
విభ్రామ్యతుమహచ్ఛూలమ్ప్రజ్వలన్తన్నిశాచరః ॥ 33 ॥
స క్రోధాప్రాహిణోత్తస్మైరాఘవాయమహాత్మనే ।
తమాపతన్తఞ్జ్వలితఙ్ఖరపుత్రకరాచ్చ్యుతమ్ ॥ 34 ॥
బాణైత్రిభిరాకాశేశూలఞ్చిచ్ఛేదరాఘవః ।
సచ్ఛన్నోనైకథాశూలోదివ్యహాటకమణ్డితః ॥ 35 ॥
వ్యశీర్యతమహోల్కేవరామబాణార్దితోభువి ।
చ్ఛూలన్నిహతన్దృష్టవారామేణాక్లిష్టకర్మణా ॥ 36 ॥
సాధుసావధితిభూతానివ్యాహరన్తినభోగతాః ।
తన్దృష్టవానిహతంశూలమ్మకరాక్షోనిశాచరః ॥ 37 ॥
ముష్టిముద్యమ్యకాకుత్స్థన్తిష్ఠతిష్ఠేతిచాబ్రవీత్ ।
సఃతన్దృష్టవాఽపతన్తంవైప్రహస్యరఘునన్దనః ॥ 38 ॥
పావకాస్త్రన్తతోరామస్సన్దధేతుశరాసనే ।
తేనాస్త్రణహతంరక్షఃకాకుత్థ్సేనతదారణే ॥ 39 ॥
సఞ్చిన్నహృదయన్తత్రపపాత చ మమార చ ।
దృష్టవాతేరాక్షసాస్సర్వేమకరాక్షస్యపాతనమ్ ॥ 40 ॥
లఙ్కామేవప్రధావన్తరామబాణభయార్దితాః ।
దశరథనృపసూనుబాణవేగైఃరజనిచరన్నిహతఙ్ఖరాత్మజన్తమ్ ।
దదృశురథదేవతాఃప్రహృష్టాగిరిమవవజ్రహతఙ్క్షితౌకీర్ణమ్ ॥ 41 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ఏకోనాశీతితమస్సర్గః ॥
