శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తనవతితమస్సర్గః ।
సుసంరబ్ధం తు సౌమిత్రిం లక్ష్మణం క్రోధమూర్ఛితమ్ ।
రామస్తు పరిసాన్త్వ్యాథ వచనం చేదమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
కిమత్ర ధనుషా కార్యమసినా వా సచర్మణా ।
మహేష్వాసే మహాప్రాజ్ఞే భరతే స్వయమాగతే ॥ 2 ॥
పితుస్సత్యం ప్రతిశ్రుత్య హత్వా భరతమాగతమ్ ।
కిం కరిష్యామి రాజ్యేన సాపవాదేన లక్ష్మణ ॥ 3 ॥
యద్ద్రవ్యం బాన్ధవానాం వా మిత్రాణాం వా క్షయే భవేత్ ।
నాహం తత్ప్రతిగృహ్ణీయాం భక్షాన్విషకృతానివ ॥ 4 ॥
ధర్మమర్థం చ కామం చ పృథివీం చాపి లక్ష్మణ ।
ఇచ్ఛామి భవతామర్థే ఏతత్ ప్రతిశృణోమి తే ॥ 5 ॥
భ్రాత్రూణాం సఙ్గ్రహార్థం చ సుఖార్థం చాపి లక్ష్మణ ।
రాజ్యమప్యహమిచ్ఛామి సత్యేనాఽయుధమాలభే ॥ 6 ॥
నేయం మమ మహీ సౌమ్య దుర్లభా సాగరామ్బరా ।
న హీచ్ఛేయమధర్మేణ శక్రత్వమపి లక్ష్మణ ॥ 7 ॥
యద్వినా భరతం త్వాం చ శత్రుఘ్నం చాపి మానద ।
భవేన్మమ సుఖం కిఞ్చిద్భస్మ తత్కురుతాం శిఖీ ॥ 8 ॥
మన్యేఽహమాగతోఽయోధ్యాం భరతో భ్రాతృవత్సలః ।
మమ ప్రాణాత్ప్రియతరః కులధర్మమనుస్మరన్ ॥ 9 ॥
శ్రుత్వా ప్రవ్రాజితం మాం హి జటావల్కలధారిణమ్ ।
జానక్యాసహితం వీర త్వయా చ పురుషర్షభ ॥ 10 ॥
స్నేహేనాఽక్రాన్తహృదయ శ్శోకేనాకులితేన్ద్రియః ।
ద్రష్టుమభ్యాగతో హ్యేష భరతో నాన్యథాఽగతః ॥ 11 ॥
అమ్బాం చ కైకయీం రుష్య పరుషం చాప్రియం వదన్ ।
ప్రసాద్య పితరం శ్రీమార్నాజ్యం మే దాతుమాగతః ॥ 12 ॥
ప్రాప్తకాలం యదేషోఽస్మాన్భరతో ద్రష్టుమిచ్ఛతి ।
అస్మాసు మనసాఽప్యేష నాప్రియం కిఞ్చిదాచరేత్ ॥ 13 ॥
విప్రియం కృతపూర్వం తే భరతేన కదా ను కిమ్ ।
ఈదృశం వా భయం తేఽద్య భరతం యోఽత్ర శఙ్కసే ॥ 14 ॥
న హి తే నిష్ఠురం వాచ్యో భరతో నాప్రియం వచః ।
అహం హ్యప్రియముక్త స్స్యాం భరతస్యాప్రియే కృతే ॥ 15 ॥
కథం ను పుత్రాః పితరం హన్యుః కస్యాం చిదాపది ।
భ్రాతా వా భ్రాతరం హన్యాత్సౌమిత్రే ప్రాణమాత్మనః ॥ 16 ॥
యది రాజ్యస్య హేతోస్త్వమిమాం వాచం ప్రభాషసే ।
వక్ష్యామి భరతం దృష్ట్వా రాజ్యమస్మై ప్రదీయతామ్ ॥ 17 ॥
ఉచ్యమానోఽపి భరతో మయా లక్ష్మణ తద్వచః ।
రాజ్యమస్మై ప్రయచ్ఛేతి బాఢమిత్యేవ వక్ష్యతి ॥ 18 ॥
తథోక్తో ధర్మశీలేన భ్రాత్రా తస్య హితే రతః ।
లక్ష్మణః ప్రవివేశేవ స్వాని గాత్రాణి లజ్జయా ॥ 19 ॥
తద్వాక్యం లక్ష్మణ శ్శ్రుత్వా వ్రీలితః ప్రత్యువాచ హ ।
త్వాం మన్యే ద్రష్టుమాయాతః పితా దశరథ స్స్వయమ్ ॥ 20 ॥
వ్రీలితం లక్ష్మణం దృష్ట్వా రాఘవః ప్రత్యువాచ హ ।
ఏష మన్యే మహాబాహురిహాస్మాన్ద్రష్టుమాగతః ॥ 21 ॥
అథవా నౌ ధ్రువం మన్యే మన్యమాన స్సుఖోచితౌ ।
వనవాసమనుధ్యాయ గృహాయ ప్రతినేష్యతి ॥ 22 ॥
ఇమాం వాప్యేష వైదేహీమత్యన్తసుఖసేవినీమ్ ।
పితా మే రాఘవ శ్శ్రీమాన్వనాదాదాయ యాస్యతి ॥ 23 ॥
ఏతౌ తౌ సమ్ప్రకాశేతే గోత్రవన్తౌ మనోరమౌ ।
వాయువేగసమౌ వీర జవనౌ తురగోత్తమౌ ॥ 24 ॥
స ఏష సుమహాకాయః కమ్పతే వాహినీముఖే ।
నాగశ్శత్రుఞ్జయో నామ వృద్ధస్తాతస్య ధీమతః ॥ 25 ॥
న తు పశ్యామి తచ్ఛత్రం పాణ్డురం లోకసత్కృతమ్ । పితుర్దివ్యం మహాబాహో సంశయో భవతీహ మే ॥ 26 ॥
వృక్షాగ్రాదవరోహ త్వం కురు లక్ష్మణ మద్వచః ।
ఇతీవ రామో ధర్మాత్మా సౌమిత్రిం తమువాచ హ ॥ 27 ॥
అవతీర్య తు సాలాగ్రాత్తస్మాత్స సమితిఞ్జయః ।
లక్ష్మణః ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా తస్థౌ రామస్య పార్శ్వతః ॥ 28 ॥
భరతేనాపి సన్దిష్టా సమ్మర్దో న భవేదితి ।
సమన్తాత్తస్య శైలస్య సేనా వాసమకల్పయత్ ॥ 29 ॥
అధ్యర్ధమిక్ష్వాకుచమూర్యోజనం పర్వతస్య సా ।
పార్శ్వే న్యవిశదావృత్య గజవాజిరథాకులా ॥ 30 ॥
సా చిత్రకూటే భరతేన సేనా ధర్మం పురస్కృత్య విధూయ దర్పమ్ ।
ప్రసాదనార్థం రఘునన్దనస్య విరాజతే నీతిమతా ప్రణీతా ॥ 31 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే సప్తనవతితమస్సర్గః ॥
