శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టావింశస్సర్గః ।
సారాణస్యవచశ్శ్రుత్వారావణంరాక్షసాధిపమ్ ।
బలమాదిశ్యతత్సర్వంశుకోవాక్యమథాబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
స్థితాన్పశ్యసియానేతాన్మత్తానివమహాద్విపాన్ ।
న్యగ్రోధానివగాఙ్గేయాన్ సాలాన్ హైమవతానివ ॥ 2 ॥
ఏతేదుష్ప్రసహారాజన్బలినఃకామరూపిణః ।
దైత్యదానవసఙ్కాశాయుద్ధేదేవపరాక్రమాః ॥ 3 ॥
ఏషాఙ్కోటిసహస్రాణినవపఞ్చచసప్తచ ।
తథాశఙ్ఖుసహస్రాణితథాబృన్దశతానిచ ॥ 4 ॥
ఏతేసుగ్రీవసచివాఃకిష్కిన్ధానిలయాస్సదా ।
హరయోదేవగన్ధర్వైరుత్పన్నాఃకామరూపిణః ॥ 5 ॥
యౌతౌపశ్యసితిష్ఠన్తౌకుమారౌదేవరూపిణౌ ।
మైన్దశ్చద్వివిదశ్చోభౌతాభ్యాన్నాస్తిసమోయుధి ॥ 6 ॥
బ్రాహ్మణాసమమజ్ఞాతావమృతప్రాశినాపుభౌ ।
ఆశంసేతేయుథాలఙ్కామేతౌమర్దితుమోజసా ॥ 7 ॥
యన్తుపశ్యసితిష్టన్తమ్ప్రభిన్నమివకుఞ్జరమ్ ।
యోబలాత్ క్షోభయేత్ క్రుద్ధస్సముద్రమపివానరః ॥ 8 ॥
ఏషోఽభిగన్తాలఙ్కాయావైదేహ్యాస్తవచప్రభోః ।
ఏనమ్పశ్యపురాదృష్టంవానరమ్పునరాగతమ్ ॥ 9 ॥
జ్యేష్ఠః కేసరిణః పుత్రో వాత ఆత్మజ ఇతి శ్రుతః ।
హనూమాన్ ఇతి విఖ్యాతో లన్ఘితో యేన సాగరః ॥ 10 ॥
కామరూపీహరిశ్రేష్టోబలరూపసమన్వితః ।
అనివార్యగతిశ్చైవయథాసతతగఃప్రభుః ॥ 11 ॥
ఉద్యన్తభాస్కరన్దృష్టవాబాలఃకిలపిపాసితః ।
త్రియోజనసహస్రన్తుఅధ్వానమవతీర్యహి ॥ 12 ॥
ఆదిత్యమాహరిష్యామినమేక్షుత్ప్రతియాస్యతి ।
ఇతిసఞ్చిన్త్యమనసాపురైషబలదర్పితః ॥ 13 ॥
అనాధృష్యతమన్దేవమపిదేవర్షిదానవైః ।
అనాసాఘైవపతితోభాస్కరోదయనేగిరౌ ॥ 14 ॥
పతితస్యకపేరస్యహనురేకాశిలాతలే ।
కిఞ్చిద్భిన్నాదృఢహనోర్హనూమానేషతేనవై ॥ 15 ॥
సత్యమాగమయోగేనమమైషవిదితోహరిః ।
నాస్యశక్యమ్బలంరూపమ్ప్రభావోవాఽపిభాషితమ్ ॥ 16 ॥
ఏషఆశంసతేలఙ్కామేకోమర్దితుమోజసా ।
యేవజాజ్వల్యతేఽపౌవైధూమకేతుస్తవాద్యవై ॥ 17 ॥
లఙ్కాయాన్నిహితశ్చాపికథంవిస్మరసేకపిమ్ ।
యశ్చైషోఽనన్తరశ్శూరశ్శ్యామఃపద్మనిభేక్షణః ।
ఇక్ష్వాకూణామతిరథోలోకేవిఖ్యాతపౌరుష ॥ 18 ॥
యస్మిన్నచలతేధర్మోయోధర్మన్నాతివర్తతే ।
యోబ్రాహ్మమస్త్రంవేదాంశ్చవేదవేదవిదాంవరః ॥ 19 ॥
యోభిన్ద్యాద్గగనమ్బాణైఃపర్వతాంశ్చాపిదారయేత్ ।
యస్యమృత్యోరివక్రోధశ్శక్రస్యేవపరాక్రమః ॥ 20 ॥
యస్యభార్యాజనస్థానాత్సీతాచాపిహృతాత్వయా ।
సఏషరామస్త్వాంయోద్ధుంరాజన్సమభివర్తతే ॥ 21 ॥
యస్యైషదక్షిణేపార్శ్వేశుద్ధజామ్బూనదప్రభః ।
విశాలవక్షాస్తామ్రాక్షోనీలకుఞ్జితమూర్ధజః ॥ 22 ॥
ఏషోఽస్యలక్ష్మణోనామభ్రాతాప్రాణసమఃప్రియః ।
నయేయుద్ధేచకుశలస్సర్వశస్త్రభృతంవరః ॥ 23 ॥
అమర్షీదుర్జయోజేతావిక్రాన్తోబుద్ధిమాన్ బలీ ।
రామస్యదక్షిణోబాహుర్నిత్యమ్ప్రాణోబహిశ్చరః ॥ 24 ॥
నహ్యేషరాఘవస్యార్థేజీవితమ్పరిరక్షతి ।
ఏషైవాశంసతేయుద్ధేనిహన్తుంసర్వరాక్షసాన్ ॥ 25 ॥
యస్తుసవ్యమసౌపక్షంరామస్యాశ్రిత్యతిష్ఠతి ।
రక్షోగణపరిక్షిప్తోరాజాహ్యేషవిభీషణః ॥ 26 ॥
శ్రీమతారాజరాజేనలఙ్కాయామభిషేచితః ।
త్వామేవప్రతిసంరబ్దోయుద్ధాయైషోఽభివర్తతే ॥ 27 ॥
యన్తుపస్యసితిష్ఠన్తమ్మధ్యేగిరిమివాచలమ్ ।
సర్వశాఖామృగేన్ద్రాణామ్భర్తారమమితౌజసమ్ ॥ 28 ॥
తేజయశసాబుద్ ధ్యాజ్ఞానేనాభిజనేనచ ।
యఃకపీనతిబభ్రాజహిమవానివపర్వతాన్ ॥ 29 ॥
కిష్కిన్ధాంయస్సమధ్యాస్తేగుహాంసగహనద్రుమామ్ ।
దుర్గామ్పర్వతదుర్గస్తామ్ప్రధానైస్సహయూథపైః ॥ 30 ॥
యస్యైషాకాఞ్చనీమాలాశోభితేశతపుష్కరా ।
కాన్తాదేవమనుష్యాణాంయస్యాంలక్ష్మీప్రతిష్ఠితా ॥ 31 ॥
ఏతాఞ్చమాలాన్తారాఞ్చకపిరాజ్యఞ్చశాశ్వతమ్ ।
సుగ్రీవోవాలినంహత్వారామేణప్రతిపాదితః ॥ 32 ॥
శతంశతసహస్రాణాఙ్కోటిమాహుర్మనీషిణః ।
శతఙ్కోటిసహస్రాణాంశఙ్కుః ఇత్యభిధీయతే ॥ 33 ॥
శతంశఙ్కుసహస్రాణామ్మహాశఙ్కుః ఇతిస్మృతః ॥ 34 ॥
మహాశఙ్కుసహస్రాణాంశతమ్బృన్దమిహోచ్యతే ।
శతమ్బృన్దసహస్రాణామ్మహావృన్దమితిస్మృతమ్ ॥ 35 ॥
మహాబృన్దసహస్రాణాంశతమ్పద్మమిహోచ్యతే ।
శతమ్పద్మసహస్రాణామ్మహాపద్మమితిస్మృతిమ్ ॥ 36 ॥
మహాపద్మసహస్రాణాంశతఙ్ఖర్వమిహోచ్యతే ।
శతఙ్ఖర్వసహస్రాణామ్మహాఖర్వమివోచ్యతే ॥ 37 ॥
మహాఖర్వసహస్రాణాం సముద్రమభిధీయతే ।
శతం సముద్రసాహస్రమోఘ ఇత్యభిధీయతే ॥ 38 ॥
శతమోఘసహస్రాణాం మహౌఘ ఇతి విశ్రుతః ।
ఏవం కోటి సహస్రేణ శన్కూనాం చ శతేన చ ॥ 39 ॥
మహాశఙ్కుసహస్రేణతథాబృన్దశతేనచ ।
మహాబృన్దసహస్రేణతథాపద్మశతేనచ ॥ 40 ॥
హాపద్మసహస్రేణతథాఖర్వశతేనచ ।
సముద్రేణచతేనైవమహౌఘేనతథైవచ ॥ 41 ॥
ఏషకోటిమహౌఘేనసముద్రసదృశేనచ ।
విభీషణేనసచివైఃరాక్షసైఃపరివారితః ॥ 42 ॥
సుగ్రీవోవానరేన్ద్రస్త్వాంయుద్ధార్థమమవర్తతే ।
మహాబలవృతోనిత్యమ్మహాబలపరాక్రమః ॥ 43 ॥
ఇమామ్మహారాజసమీక్ష్యవాహినీముపస్థితామ్ప్రజ్వలితగ్రహోపమామ్ ।
తతఃప్రయత్నఃపరమోవిధీయతాంయథాజయస్స్యాన్నపరైఃపరాజయః ॥ 44 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే అష్టావింశస్సర్గః ॥
