ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാംഡമ് ।
അഥ ത്രയോദശസ്സര്ഗഃ ।
പുനഃ പ്രാപ്തേ വസംതേ തു പൂര്ണസ്സംവത്സരോഽഭവത് ।
പ്രസവാര്ഥം ഗതോ യഷ്ടും ഹയമേധേന വീര്യവാന് ॥ 1 ॥
അഭിവാദ്യ വസിഷ്ഠം ച ന്യായതഃ പരിപൂജ്യ ച ।
അബ്രവീത്പ്രശ്രിതം വാക്യം പ്രസവാര്ഥം ദ്വിജോത്തമമ് ॥ 2 ॥
യജ്ഞോ മേ ക്രിയതാം ബ്രഹ്മന്യഥോക്തം മുനിപുംഗവ ।
യഥാ ന വിഘ്നഃ ക്രിയതേ യജ്ഞാംഗേഷു വിധീയതാമ് ॥ 3 ॥
ഭവാന് സ്നിഗ്ധസ്സുഹൃന്മഹ്യം ഗുരുശ്ച പരമോ മഹാന് ।
ഓഢവ്യോ ഭവതാ ചൈവ ഭാരോ യജ്ഞസ്യ ചോദ്യതഃ ॥ 4 ॥
തഥേതി ച സ രാജാനമബ്രവീദ്ദ്വിജസത്തമഃ ।
കരിഷ്യേ സർവമേവൈതദ്ഭവതാ യത്സമര്ഥിതമ് ॥ 5 ॥
തതോഽബ്രവീദ്വിജാന്വൃദ്ധാന്യജ്ഞകര്മസു നിഷ്ഠിതാന് ।
സ്ഥാപത്യേ നിഷ്ഠിതാംശ്ചൈവ വൃദ്ധാന്പരമധാര്മികാന് ॥ 6 ॥
കര്മാംതികാന് ശില്പകരാന്വര്ധകീന് ഖനകാനപി ।
ഗണകാന്ശില്പിനശ്ചൈവ തഥൈവ നടനര്തകാന് ॥ 7 ॥
തഥാ ശുചീന്ശാസ്ത്രവിദഃ പുരുഷാന് സുബഹുശ്രുതാന് ।
യജ്ഞകര്മ സമീഹംതാം ഭവംതോ രാജശാസനാത് ॥ 8 ॥
ഇഷ്ടകാ ബഹു സാഹസ്രാശ്ശീഘ്രമാനീയതാമിതി ।
0 ഉപകാര്യാഃ ക്രിയംതാം ച രാജ്ഞാം ബഹുഗുണാന്വിതാഃ ॥ 9 ॥
ബ്രാഹ്മണാവസഥാശ്ചൈവ കര്തവ്യാശ്ശതശശ്ശുഭാഃ ।
ഭക്ഷ്യാന്നപാനൈര്ബഹുഭിസ്സമുപേതാസ്സുനിഷ്ഠിതാഃ ॥ 10 ॥
തഥാ പൌരജനസ്യാപി കര്തവ്യാ ബഹുവിസ്തരാഃ ।
ആവാസാ ബഹുഭക്ഷ്യാ വൈ സർവകാമൈരുപസ്ഥിതാഃ ॥ 11 ॥
തഥാ ജാനപദസ്യാപി ജനസ്യ ബഹുശോഭനമ് ।
ദാതവ്യമന്നം വിധിവത്സത്കൃത്യ ന തു ലീലയാ ॥ 12 ॥
സർവേ വര്ണാ യഥാ പൂജാം പ്രാപ്നുവംതി സുസത്കൃതാഃ ।
ന ചാവജ്ഞാ പ്രയോക്തവ്യാ കാമക്രോധവശാദപി ॥ 13 ॥
യജ്ഞകര്മസു യേ വ്യഗ്രാഃ പുരുഷാശ്ശില്പിനസ്തഥാ ।
തേഷാമപി വിശേഷേണ പൂജാ കാര്യാ യഥാക്രമമ് ॥ 14 ॥
തേ ച സ്യുസ്സംഭൃതാസ്സർവേ വസുഭിര്ഭോജനേന ച ।
യഥാ സർവം സുവിഹിതം ന കിംചിത്പരിഹീയതേ ॥ 15 ॥
തഥാ ഭവംതഃ കുർവംതു പ്രീതിസ്നിഗ്ധേന ചേതസാ ।
തതസ്സർവേ സമാഗമ്യ വസിഷ്ഠമിദമബ്രുവന് ॥ 16 ॥
യഥോക്തം തത്സുവിഹിതം ന കിംചിത്പരിഹീയതേ ।
യഥോക്തം തത്കരിഷ്യാമോ ന കിംചിത്പരിഹാസ്യതേ ॥ 17 ॥
തതസ്സുമംത്രമാനീയ വസിഷ്ഠോ വാക്യമബ്രവീത് ।
നിമംത്രയസ്വ നൃപതീന്പൃഥിവ്യാം യേ ച ധാര്മികാഃ ॥ 18 ॥
ബ്രാഹ്മണാന്ക്ഷത്രിയാന്വൈശ്യാംഛൂദ്രാംശ്ചൈവ സഹസ്രശഃ ।
സമാനയസ്വ സത്കൃത്യ സർവദേശേഷു മാനവാന് ॥ 19 ॥
മിഥിലാധിപതിം ശൂരം ജനകം സത്യവിക്രമമ് ।
നിഷ്ഠിതം സർവശാസ്ത്രേഷു തഥാ വേദേഷു നിഷ്ഠിതമ് ॥ 20 ॥
തമാനയ മഹാഭാഗം സ്വയമേവ സുസത്കൃതമ് ।
പൂർവസംബംധിനം ജ്ഞാത്വാ തതഃ പൂർവം ബ്രവീമി തേ ॥ 21 ॥
തഥാ കാശീപതിം സ്നിഗ്ധം സതതം പ്രിയവാദിനമ് ।
വയസ്യം രാജസിംഹസ്യ സ്വയമേവാനയസ്വ ഹ ॥ 22 ॥
തഥാ കേകയരാജാനം വൃദ്ധം പരമധാര്മികമ് ।
ശ്വശുരം രാജസിംഹസ്യ സപുത്രം ത്വമിഹാനയ ॥ 23 ॥
അംഗേശ്വരം മഹാഭാഗം രോമപാദം സുസത്കൃതമ് ।
വയസ്യം രാജസിംഹസ്യ സമാനയ യശസ്വിനമ് ॥ 24 ॥
പ്രാചീനാന്സിംധു സൌവീരാന്സൌരാഷ്ട്രേയാംശ്ച പാര്ഥിവാന് ।
ദാക്ഷിണാത്യാന്നരേംദ്രാംശ്ച സമസ്താനാനയസ്വ ഹ ॥ 25 ॥
സംതി സ്നിഗ്ധാശ്ച യേ ചാന്യേ രാജാനഃ പൃഥിവീതലേ ।
താനാനയ യഥാക്ഷിപ്രം സാനുഗാന്സഹ ബാംധവാന് ॥ 26 ॥
വസിഷ്ഠവാക്യം തച്ഛ്രുത്വാ സുമംത്രസ്ത്വരിതസ്തദാ ।
വ്യാദിശത്പുരുഷാംസ്തത്ര രാജ്ഞാമാനയനേ ശുഭാന് ॥ 27 ॥
സ്വയമേവ ഹി ധര്മാത്മാ പ്രയയൌ മുനിശാസനാത് ।
സുമംത്രസ്ത്വരിതോ ഭൂത്വാ സമാനേതും മഹീക്ഷിതഃ ॥ 28 ॥
തേ ച കര്മാംതികാസ്സർവേ വസിഷ്ഠായ ച ധീമതേ ।
സർവം നിവേദയംതി സ്മ യജ്ഞേ യദുപകല്പിതമ് ॥ 29 ॥
തതഃപ്രീതോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠസ്താന് സർവാനിദമബ്രവീത് ।
അവജ്ഞയാ ന ദാതവ്യം കസ്യചില്ലീലയാഽപി വാ ॥ 30 ॥
അവജ്ഞയാ കൃതം ഹന്യാദ്ദാതാരം നാത്ര സംശയഃ ।
28 തതഃ കൈശ്ചിദഹോരാത്രൈരുപയാതാ മഹീക്ഷിതഃ ॥ 31 ॥
ബഹൂനി രത്നാന്യാദായ രാജ്ഞോ ദശരഥസ്യ വൈ ।
തതോ വസിഷ്ഠസ്സുപ്രീതോ രാജാനമിദമബ്രവീത് ॥ 32 ॥
ഉപയാതാ നരവ്യാഘ്ര രാജാനസ്തവ ശാസനാത് ।
മയാപി സത്കൃതാഃ സർവേ യഥാര്ഹം രാജസത്തമാഃ ॥ 33 ॥
യജ്ഞീയം ച കൃതം രാജന് പുരുഷൈസ്സുസമാഹിതൈഃ ।
നിര്യാതു ച ഭവാന്യഷ്ടും യജ്ഞായതനമംതികാത് ॥ 34 ॥
സർവകാമൈരുപഹൃതൈരുപേതം ച സമംതതഃ ।
ദ്രഷ്ടുമര്ഹസി രാജേംദ്ര മനസേവ വിനിര്മിതമ് ॥ 35 ॥
തഥാ വസിഷ്ഠവചനാദൃശ്യശൃംഗസ്യ ചോഭയോഃ ।
ശുഭേ ദിവസനക്ഷത്രേ നിര്യാതോ ജഗതീപതിഃ ॥ 36 ॥
തതോ വസിഷ്ഠപ്രമുഖാസ്സർവ ഏവ ദ്വിജോത്തമാഃ ।
ഋശ്യശൃംഗം പുരസ്കൃത്യ യജ്ഞകര്മാരഭന് തദാ ॥ 37 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാംഡേ ത്രയോദശസ്സര്ഗഃ ॥
