View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 1.13 Bala Kanda - Sarga 13

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha trayōdaśassargaḥ ।

punaḥ prāptē vasantē tu pūrṇassaṃvatsarō'bhavat ।
prasavārthaṃ gatō yaṣṭuṃ hayamēdhēna vīryavān ॥ 1 ॥

abhivādya vasiṣṭhaṃ cha nyāyataḥ paripūjya cha ।
abravītpraśritaṃ vākyaṃ prasavārthaṃ dvijōttamam ॥ 2 ॥

yajñō mē kriyatāṃ brahmanyathōktaṃ munipuṅgava ।
yathā na vighnaḥ kriyatē yajñāṅgēṣu vidhīyatām ॥ 3 ॥

bhavān snigdhassuhṛnmahyaṃ guruścha paramō mahān ।
ōḍhavyō bhavatā chaiva bhārō yajñasya chōdyataḥ ॥ 4 ॥

tathēti cha sa rājānamabravīddvijasattamaḥ ।
kariṣyē sarvamēvaitadbhavatā yatsamarthitam ॥ 5 ॥

tatō'bravīdvijānvṛddhānyajñakarmasu niṣṭhitān ।
sthāpatyē niṣṭhitāṃśchaiva vṛddhānparamadhārmikān ॥ 6 ॥

karmāntikān śilpakarānvardhakīn khanakānapi ।
gaṇakānśilpinaśchaiva tathaiva naṭanartakān ॥ 7 ॥

tathā śuchīnśāstravidaḥ puruṣān subahuśrutān ।
yajñakarma samīhantāṃ bhavantō rājaśāsanāt ॥ 8 ॥

iṣṭakā bahu sāhasrāśśīghramānīyatāmiti ।
0 upakāryāḥ kriyantāṃ cha rājñāṃ bahuguṇānvitāḥ ॥ 9 ॥

brāhmaṇāvasathāśchaiva kartavyāśśataśaśśubhāḥ ।
bhakṣyānnapānairbahubhissamupētāssuniṣṭhitāḥ ॥ 10 ॥

tathā paurajanasyāpi kartavyā bahuvistarāḥ ।
āvāsā bahubhakṣyā vai sarvakāmairupasthitāḥ ॥ 11 ॥

tathā jānapadasyāpi janasya bahuśōbhanam ।
dātavyamannaṃ vidhivatsatkṛtya na tu līlayā ॥ 12 ॥

sarvē varṇā yathā pūjāṃ prāpnuvanti susatkṛtāḥ ।
na chāvajñā prayōktavyā kāmakrōdhavaśādapi ॥ 13 ॥

yajñakarmasu yē vyagrāḥ puruṣāśśilpinastathā ।
tēṣāmapi viśēṣēṇa pūjā kāryā yathākramam ॥ 14 ॥

tē cha syussambhṛtāssarvē vasubhirbhōjanēna cha ।
yathā sarvaṃ suvihitaṃ na kiñchitparihīyatē ॥ 15 ॥

tathā bhavantaḥ kurvantu prītisnigdhēna chētasā ।
tatassarvē samāgamya vasiṣṭhamidamabruvan ॥ 16 ॥

yathōktaṃ tatsuvihitaṃ na kiñchitparihīyatē ।
yathōktaṃ tatkariṣyāmō na kiñchitparihāsyatē ॥ 17 ॥

tatassumantramānīya vasiṣṭhō vākyamabravīt ।
nimantrayasva nṛpatīnpṛthivyāṃ yē cha dhārmikāḥ ॥ 18 ॥

brāhmaṇānkṣatriyānvaiśyāñChūdrāṃśchaiva sahasraśaḥ ।
samānayasva satkṛtya sarvadēśēṣu mānavān ॥ 19 ॥

mithilādhipatiṃ śūraṃ janakaṃ satyavikramam ।
niṣṭhitaṃ sarvaśāstrēṣu tathā vēdēṣu niṣṭhitam ॥ 20 ॥

tamānaya mahābhāgaṃ svayamēva susatkṛtam ।
pūrvasambandhinaṃ jñātvā tataḥ pūrvaṃ bravīmi tē ॥ 21 ॥

tathā kāśīpatiṃ snigdhaṃ satataṃ priyavādinam ।
vayasyaṃ rājasiṃhasya svayamēvānayasva ha ॥ 22 ॥

tathā kēkayarājānaṃ vṛddhaṃ paramadhārmikam ।
śvaśuraṃ rājasiṃhasya saputraṃ tvamihānaya ॥ 23 ॥

aṅgēśvaraṃ mahābhāgaṃ rōmapādaṃ susatkṛtam ।
vayasyaṃ rājasiṃhasya samānaya yaśasvinam ॥ 24 ॥

prāchīnānsindhu sauvīrānsaurāṣṭrēyāṃścha pārthivān ।
dākṣiṇātyānnarēndrāṃścha samastānānayasva ha ॥ 25 ॥

santi snigdhāścha yē chānyē rājānaḥ pṛthivītalē ।
tānānaya yathākṣipraṃ sānugānsaha bāndhavān ॥ 26 ॥

vasiṣṭhavākyaṃ tachChrutvā sumantrastvaritastadā ।
vyādiśatpuruṣāṃstatra rājñāmānayanē śubhān ॥ 27 ॥

svayamēva hi dharmātmā prayayau muniśāsanāt ।
sumantrastvaritō bhūtvā samānētuṃ mahīkṣitaḥ ॥ 28 ॥

tē cha karmāntikāssarvē vasiṣṭhāya cha dhīmatē ।
sarvaṃ nivēdayanti sma yajñē yadupakalpitam ॥ 29 ॥

tataḥprītō dvijaśrēṣṭhastān sarvānidamabravīt ।
avajñayā na dātavyaṃ kasyachillīlayā'pi vā ॥ 30 ॥

avajñayā kṛtaṃ hanyāddātāraṃ nātra saṃśayaḥ ।
28 tataḥ kaiśchidahōrātrairupayātā mahīkṣitaḥ ॥ 31 ॥

bahūni ratnānyādāya rājñō daśarathasya vai ।
tatō vasiṣṭhassuprītō rājānamidamabravīt ॥ 32 ॥

upayātā naravyāghra rājānastava śāsanāt ।
mayāpi satkṛtāḥ sarvē yathārhaṃ rājasattamāḥ ॥ 33 ॥

yajñīyaṃ cha kṛtaṃ rājan puruṣaissusamāhitaiḥ ।
niryātu cha bhavānyaṣṭuṃ yajñāyatanamantikāt ॥ 34 ॥

sarvakāmairupahṛtairupētaṃ cha samantataḥ ।
draṣṭumarhasi rājēndra manasēva vinirmitam ॥ 35 ॥

tathā vasiṣṭhavachanādṛśyaśṛṅgasya chōbhayōḥ ।
śubhē divasanakṣatrē niryātō jagatīpatiḥ ॥ 36 ॥

tatō vasiṣṭhapramukhāssarva ēva dvijōttamāḥ ।
ṛśyaśṛṅgaṃ puraskṛtya yajñakarmārabhan tadā ॥ 37 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē trayōdaśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: