śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha trayōdaśassargaḥ ।
punaḥ prāptē vasantē tu pūrṇassaṃvatsarō'bhavat ।
prasavārthaṃ gatō yaṣṭuṃ hayamēdhēna vīryavān ॥ 1 ॥
abhivādya vasiṣṭhaṃ cha nyāyataḥ paripūjya cha ।
abravītpraśritaṃ vākyaṃ prasavārthaṃ dvijōttamam ॥ 2 ॥
yajñō mē kriyatāṃ brahmanyathōktaṃ munipuṅgava ।
yathā na vighnaḥ kriyatē yajñāṅgēṣu vidhīyatām ॥ 3 ॥
bhavān snigdhassuhṛnmahyaṃ guruścha paramō mahān ।
ōḍhavyō bhavatā chaiva bhārō yajñasya chōdyataḥ ॥ 4 ॥
tathēti cha sa rājānamabravīddvijasattamaḥ ।
kariṣyē sarvamēvaitadbhavatā yatsamarthitam ॥ 5 ॥
tatō'bravīdvijānvṛddhānyajñakarmasu niṣṭhitān ।
sthāpatyē niṣṭhitāṃśchaiva vṛddhānparamadhārmikān ॥ 6 ॥
karmāntikān śilpakarānvardhakīn khanakānapi ।
gaṇakānśilpinaśchaiva tathaiva naṭanartakān ॥ 7 ॥
tathā śuchīnśāstravidaḥ puruṣān subahuśrutān ।
yajñakarma samīhantāṃ bhavantō rājaśāsanāt ॥ 8 ॥
iṣṭakā bahu sāhasrāśśīghramānīyatāmiti ।
0 upakāryāḥ kriyantāṃ cha rājñāṃ bahuguṇānvitāḥ ॥ 9 ॥
brāhmaṇāvasathāśchaiva kartavyāśśataśaśśubhāḥ ।
bhakṣyānnapānairbahubhissamupētāssuniṣṭhitāḥ ॥ 10 ॥
tathā paurajanasyāpi kartavyā bahuvistarāḥ ।
āvāsā bahubhakṣyā vai sarvakāmairupasthitāḥ ॥ 11 ॥
tathā jānapadasyāpi janasya bahuśōbhanam ।
dātavyamannaṃ vidhivatsatkṛtya na tu līlayā ॥ 12 ॥
sarvē varṇā yathā pūjāṃ prāpnuvanti susatkṛtāḥ ।
na chāvajñā prayōktavyā kāmakrōdhavaśādapi ॥ 13 ॥
yajñakarmasu yē vyagrāḥ puruṣāśśilpinastathā ।
tēṣāmapi viśēṣēṇa pūjā kāryā yathākramam ॥ 14 ॥
tē cha syussambhṛtāssarvē vasubhirbhōjanēna cha ।
yathā sarvaṃ suvihitaṃ na kiñchitparihīyatē ॥ 15 ॥
tathā bhavantaḥ kurvantu prītisnigdhēna chētasā ।
tatassarvē samāgamya vasiṣṭhamidamabruvan ॥ 16 ॥
yathōktaṃ tatsuvihitaṃ na kiñchitparihīyatē ।
yathōktaṃ tatkariṣyāmō na kiñchitparihāsyatē ॥ 17 ॥
tatassumantramānīya vasiṣṭhō vākyamabravīt ।
nimantrayasva nṛpatīnpṛthivyāṃ yē cha dhārmikāḥ ॥ 18 ॥
brāhmaṇānkṣatriyānvaiśyāñChūdrāṃśchaiva sahasraśaḥ ।
samānayasva satkṛtya sarvadēśēṣu mānavān ॥ 19 ॥
mithilādhipatiṃ śūraṃ janakaṃ satyavikramam ।
niṣṭhitaṃ sarvaśāstrēṣu tathā vēdēṣu niṣṭhitam ॥ 20 ॥
tamānaya mahābhāgaṃ svayamēva susatkṛtam ।
pūrvasambandhinaṃ jñātvā tataḥ pūrvaṃ bravīmi tē ॥ 21 ॥
tathā kāśīpatiṃ snigdhaṃ satataṃ priyavādinam ।
vayasyaṃ rājasiṃhasya svayamēvānayasva ha ॥ 22 ॥
tathā kēkayarājānaṃ vṛddhaṃ paramadhārmikam ।
śvaśuraṃ rājasiṃhasya saputraṃ tvamihānaya ॥ 23 ॥
aṅgēśvaraṃ mahābhāgaṃ rōmapādaṃ susatkṛtam ।
vayasyaṃ rājasiṃhasya samānaya yaśasvinam ॥ 24 ॥
prāchīnānsindhu sauvīrānsaurāṣṭrēyāṃścha pārthivān ।
dākṣiṇātyānnarēndrāṃścha samastānānayasva ha ॥ 25 ॥
santi snigdhāścha yē chānyē rājānaḥ pṛthivītalē ।
tānānaya yathākṣipraṃ sānugānsaha bāndhavān ॥ 26 ॥
vasiṣṭhavākyaṃ tachChrutvā sumantrastvaritastadā ।
vyādiśatpuruṣāṃstatra rājñāmānayanē śubhān ॥ 27 ॥
svayamēva hi dharmātmā prayayau muniśāsanāt ।
sumantrastvaritō bhūtvā samānētuṃ mahīkṣitaḥ ॥ 28 ॥
tē cha karmāntikāssarvē vasiṣṭhāya cha dhīmatē ।
sarvaṃ nivēdayanti sma yajñē yadupakalpitam ॥ 29 ॥
tataḥprītō dvijaśrēṣṭhastān sarvānidamabravīt ।
avajñayā na dātavyaṃ kasyachillīlayā'pi vā ॥ 30 ॥
avajñayā kṛtaṃ hanyāddātāraṃ nātra saṃśayaḥ ।
28 tataḥ kaiśchidahōrātrairupayātā mahīkṣitaḥ ॥ 31 ॥
bahūni ratnānyādāya rājñō daśarathasya vai ।
tatō vasiṣṭhassuprītō rājānamidamabravīt ॥ 32 ॥
upayātā naravyāghra rājānastava śāsanāt ।
mayāpi satkṛtāḥ sarvē yathārhaṃ rājasattamāḥ ॥ 33 ॥
yajñīyaṃ cha kṛtaṃ rājan puruṣaissusamāhitaiḥ ।
niryātu cha bhavānyaṣṭuṃ yajñāyatanamantikāt ॥ 34 ॥
sarvakāmairupahṛtairupētaṃ cha samantataḥ ।
draṣṭumarhasi rājēndra manasēva vinirmitam ॥ 35 ॥
tathā vasiṣṭhavachanādṛśyaśṛṅgasya chōbhayōḥ ।
śubhē divasanakṣatrē niryātō jagatīpatiḥ ॥ 36 ॥
tatō vasiṣṭhapramukhāssarva ēva dvijōttamāḥ ।
ṛśyaśṛṅgaṃ puraskṛtya yajñakarmārabhan tadā ॥ 37 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē trayōdaśassargaḥ ॥