ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ମହାମାତ୍ରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମୋ ଦଶରଥଂ ତଦା ।
ଅଭ୍ୟଭାଷତ ଵାକ୍ୟଂ ତୁ ଵିନୟଜ୍ଞୋ ଵିନୀତଵତ୍ ॥ 1 ॥
ତ୍ୟକ୍ତଭୋଗସ୍ୟ ମେ ରାଜନ୍ ଵନେ ଵନ୍ୟେନ ଜୀଵତଃ ।
କିଂ କାର୍ୟମନୁୟାତ୍ରେଣ ତ୍ୟକ୍ତସଂଗସ୍ୟ ସର୍ଵତଃ ॥ 2 ॥
ୟୋ ହି ଦତ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିପଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କକ୍ଷ୍ୟାୟାଂ କୁରୁତେ ମନଃ ।
ରଜ୍ଜୁସ୍ନେହେନ କିଂ ତସ୍ୟ ତ୍ୟଜତଃ କୁଂଜରୋତ୍ତମମ୍ ॥ 3 ॥
ତଥା ମମ ସତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଂ ଧ୍ଵଜିନ୍ୟା ଜଗତ୍ପତେ ।
ସର୍ଵାଣ୍ୟେଵାନୁଜାନାମି ଚୀରାଣ୍ୟେଵାଽନୟଂତୁ ମେ ॥ 4 ॥
ଖନିତ୍ରପିଟକେ ଚୋଭେ ସମାନୟତ ଗଚ୍ଛତଃ ।
ଚତୁର୍ଦଶ ଵନେ ଵାସଂ ଵର୍ଷାଣି ଵସତୋ ମମ ॥ 5 ॥
ଅଥ ଚୀରାଣି କୈକେୟୀ ସ୍ଵୟମାହୃତ୍ୟ ରାଘଵମ୍ ।
ଉଵାଚ ପରିଧତ୍ସ୍ଵେତି ଜନୌଘେ ନିରପତ୍ରପା ॥ 6 ॥
ସ ଚୀରେ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରଃ କୈକେୟ୍ୟା ପ୍ରତିଗୃହ୍ୟ ତେ ।
ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରମଵକ୍ଷିପ୍ୟ ମୁନିଵସ୍ତ୍ରାଣ୍ୟଵସ୍ତ ହ ॥ 7 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚାପି ତତ୍ରୈଵ ଵିହାୟ ଵସନେ ଶୁଭେ ।
ତାପସାଚ୍ଛାଦନେ ଚୈଵ ଜଗ୍ରାହ ପିତୁରଗ୍ରତଃ ॥ 8 ॥
ଅଥାଽତ୍ମପରିଧାନାର୍ଥଂ ସୀତା କୌଶେୟଵାସିନୀ ।
ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ଚୀରଂ ସଂତ୍ରସ୍ତା ପୃଷତୀ ଵାଗୁରାମିଵ ॥ 9 ॥
ସା ଵ୍ୟପତ୍ରପମାଣେଵ ପ୍ରଗୃହ୍ୟ ଚ ସୁଦୁର୍ମନାଃ ।
କୈକେୟୀ କୁଶଚୀରେ ତେ ଜାନକୀ ଶୁଭଲକ୍ଷଣା ॥ 10 ॥
ଅଶ୍ରୁସଂପୂର୍ଣ ନେତ୍ରା ଚ ଧର୍ମଜ୍ଞା ଧର୍ମଦର୍ଶିନୀ ।
ଗଂଧର୍ଵରାଜପ୍ରତିମଂ ଭର୍ତାରମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 11 ॥
କଥଂ ନୁ ଚୀରଂ ବଧ୍ନଂତି ମୁନୟୋ ଵନଵାସିନଃ ।
ଇତି ହ୍ୟକୁଶଲା ସୀତା ସା ମୁମୋହ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ 12 ॥
କୃତ୍ଵା କଂଠେ ଚ ସା ଚୀରମେକମାଦାୟ ପାଣିନା ।
ତସ୍ଥୌ ହ୍ୟକୁଶଲା ତତ୍ର ଵ୍ରୀଡିତା ଜନକାତ୍ମଜା ॥ 13 ॥
ତସ୍ୟାସ୍ତତ୍କ୍ଷିପ୍ରମାଗମ୍ୟ ରାମୋ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ ।
ଚୀରଂ ବବଂଧ ସୀତାୟାଃ କୌଶେୟସ୍ୟୋପରି ସ୍ଵୟମ୍ ॥ 14 ॥
ରାମଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ତୁ ସୀତାୟା ବଧ୍ନଂତଂ ଚୀରମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଅଂତଃପୁରଗତା ନାର୍ୟୋ ମୁମୁଚୁର୍ଵାରି ନେତ୍ରଜମ୍ ॥ 15 ॥
ଊଚୁଶ୍ଚ ପରମାୟସ୍ତା ରାମଂ ଜ୍ଵଲିତତେଜସମ୍ ।
ଵତ୍ସ ନୈଵଂ ନିୟୁକ୍ତେୟଂ ଵନଵାସେ ମନସ୍ଵିନୀ ॥ 16 ॥
ପିତୁର୍ଵାକ୍ୟାନୁରୋଧେନ ଗତସ୍ୟ ଵିଜନଂ ଵନମ୍ ।
ତାଵଦ୍ଦର୍ଶନମସ୍ୟା ନଃ ସଫଲଂ ଭଵତୁ ପ୍ରଭୋ ॥ 17 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସହାୟେନ ଵନଂ ଗଚ୍ଛସ୍ଵ ପୁତ୍ରକ ।
ନେୟମର୍ହତି କଲ୍ୟାଣୀ ଵସ୍ତୁଂ ତାପସଵଦ୍ଵନେ ॥ 18 ॥
କୁରୁ ନୋ ୟାଚନାଂ ପୁତ୍ର ସୀତା ତିଷ୍ଠତୁ ଭାମିନୀ ।
ଧର୍ମନିତ୍ୟସ୍ସ୍ଵୟଂ ସ୍ଥାତୁଂ ନ ହୀଦାନୀଂ ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି ॥ 19 ॥
ତାସାମେଵଂଵିଧା ଵାଚ ଶୃଣ୍ଵନ୍ ଦଶରଥାତ୍ମଜଃ ।
ବବଂଧୈଵ ତଦା ଚୀରଂ ସୀତୟା ତୁଲ୍ୟଶୀଲୟା ॥ 20 ॥
ଚୀରେ ଗୃହୀତେ ତୁ ତୟା ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ନୃପତେର୍ଗୁରୁଃ ।
ନିଵାର୍ୟ ସୀତାଂ କୈକେୟୀଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 21 ॥
ଅତିପ୍ରଵୃତ୍ତେ ଦୁର୍ମେଧେ କୈକେୟି କୁଲପାଂସନି ।
ଵଂଚୟିତ୍ଵା ଚ ରାଜାନଂ ନ ପ୍ରମାଣେଽଵତିଷ୍ଠସେ ॥ 22 ॥
ନ ଗଂତଵ୍ୟଂ ଵନଂ ଦେଵ୍ୟା ସୀତୟା ଶୀଲଵର୍ଜିତେ ।
ଅନୁଷ୍ଠାସ୍ୟତି ରାମସ୍ୟ ସୀତା ପ୍ରକୃତମାସନମ୍ ॥ 23 ॥
ଆତ୍ମା ହି ଦାରାସ୍ସର୍ଵେଷାଂ ଦାରସଂଗ୍ରହଵର୍ତିନାମ୍ ।
ଆତ୍ମେୟମିତି ରାମସ୍ୟ ପାଲୟିଷ୍ୟତି ମେଦିନୀମ୍ ॥ 24 ॥
ଅଥ ୟାସ୍ୟତି ଵୈଦେହୀ ଵନଂ ରାମେଣ ସଂଗତା ।
ଵୟମପ୍ୟନୁୟାସ୍ୟାମଃ ପୁରଂ ଚେଦଂ ଗମିଷ୍ୟତି ॥ 25 ॥
ଅଂତପାଲାଶ୍ଚ ୟାସ୍ୟଂତି ସଦାରୋ ୟତ୍ର ରାଘଵଃ ।
ସହୋପଜୀଵ୍ୟଂ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ ପୁରଂ ଚ ସପରିଚ୍ଛଦମ୍ ॥ 26 ॥
ଭରତଶ୍ଚ ସଶତ୍ରୁଘ୍ନଶ୍ଚୀରଵାସା ଵନେଚରଃ ।
ଵନେ ଵସଂତଂ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ମନୁଵତ୍ସ୍ୟତି ପୂର୍ଵଜମ୍ ॥ 27 ॥
ତତ ଶ୍ଶୂନ୍ୟାଂ ଗତଜନାଂ ଵସୁଧାଂ ପାଦପୈ ସ୍ସହ ।
ତ୍ଵମେକା ଶାଧି ଦୁର୍ଵୃତ୍ତା ପ୍ରଜାନାମହିତେ ସ୍ଥିତା ॥ 28 ॥
ନ ହି ତଦ୍ଭଵିତା ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ୟତ୍ର ରାମୋ ନ ଭୂପତିଃ ।
ତଦ୍ଵନଂ ଭଵିତା ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ୟତ୍ର ରାମୋ ନିଵତ୍ସ୍ୟତି ॥ 29 ॥
ନ ହ୍ୟଦତ୍ତାଂ ମହୀଂ ପିତ୍ରା ଭରତଃ ଶାସ୍ତୁମର୍ହତି ।
ତ୍ଵୟି ଵା ପୁତ୍ରଵଦ୍ଵସ୍ତୁଂ ୟଦି ଜାତୋ ମହୀପତେଃ ॥ 30 ॥
ୟଦ୍ୟପି ତ୍ଵଂ କ୍ଷିତିତଲାଦ୍ଗଗନଂ ଚୋତ୍ପତିଷ୍ୟସି ।
ପିତୃର୍ଵଂଶଚରିତ୍ରଜ୍ଞଃ ସୋଽନ୍ୟଥା ନ କରିଷ୍ୟତି ॥ 31 ॥
ତତ୍ତ୍ଵୟା ପୁତ୍ରଗର୍ଧିନ୍ୟା ପୁତ୍ରସ୍ୟ କୃତମପ୍ରିୟମ୍ ।
ଲୋକେ ହି ସ ନ ଵିଦ୍ୟେତ ୟୋ ନ ରାମମନୁଵ୍ରତଃ ॥ 32 ॥
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟସ୍ୟଦ୍ୟୈଵ କୈକେୟୀ ପଶୁଵ୍ୟାଲମୃଗଦ୍ଵିଜାନ୍ ।
ଗଚ୍ଛତସ୍ସହ ରାମେଣ ପାଦପାଂଶ୍ଚ ତଦୁନ୍ମୁଖାନ୍ ॥ 33 ॥
ଅଥୋତ୍ତମାନ୍ୟାଭରଣାନି ଦେଵି ଦେହି ସ୍ନୁଷାୟୈ ଵ୍ୟପନୀୟ ଚୀରମ୍ ।
ନ ଚୀରମସ୍ୟାଃ ପ୍ରଵିଧୀୟତେତି ନ୍ୟଵାରୟତ୍ତଦ୍ଵସନଂ ଵସିଷ୍ଟଃ ॥ 34 ॥
ଏକସ୍ୟ ରାମସ୍ୟ ଵନେ ନିଵାସ ସ୍ତ୍ଵୟା ଵୃତଃକେକୟରାଜପୁତ୍ରୀ ।
ଵିଭୂଷିତେୟଂ ପ୍ରତିକର୍ମନିତ୍ୟା ଵସତ୍ଵରଣ୍ୟେ ସହ ରାଘଵେଣ ॥ 35 ॥
ୟାନୈଶ୍ଚ ମୁଖ୍ୟୈଃ ପରିଚାରକୈଶ୍ଚ ସୁସଂଵୃତା ଗଚ୍ଛତୁ ରାଜପୁତ୍ରୀ ।
ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈସ୍ସହିତୈର୍ଵିଧାନୈ ର୍ନେୟଂ ଵୃତା ତେ ଵରସଂପ୍ରଦାନେ ॥ 36 ॥
ତସ୍ମିଂସ୍ତଥା ଜଲ୍ପତି ଵିପ୍ରମୁଖ୍ୟେ ଗୁରୌ ନୃପସ୍ୟାପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵେ ।
ନୈଵ ସ୍ମ ସୀତା ଵିନିଵୃତ୍ତଭାଵା ପ୍ରିୟସ୍ୟ ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରତିକାରକାମା ॥ 37 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
