ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ପୁରା ରାମ ମହାବାହୋ ମହାବଲପରାକ୍ରମ ।
ରୂପମାସୀନ୍ମମା ଚିଂତ୍ୟଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ॥ 1 ॥
ୟଥା ସୋମସ୍ୟ ଶକ୍ରସ୍ୟ ସୂର୍ୟସ୍ୟ ଚ ୟଥା ଵପୁଃ ।
ସୋଽହଂ ରୂପମିଦଂ କୃତ୍ଵା ଲୋକଵିତ୍ରାସନଂ ମହତ୍ ॥ 2 ॥
ଋଷୀନ୍ଵନଗତାନ୍ରାମ ତ୍ରାସୟାମି ତତସ୍ତତଃ ।
ତତସ୍ସ୍ଥୂଲଶିରା ନାମ ମହର୍ଷିଃ କୋପିତୋ ମୟା ॥ 3 ॥
ସଂଚିନ୍ଵନ୍ଵିଵିଧଂ ଵନ୍ୟଂ ରୂପେଣାନେନ ଧର୍ଷିତଃ ।
ତେନାହମୁକ୍ତଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟୈଵଂ ଘୋରଶାପାଭିଧାୟିନା ॥ 4 ॥
ଏତଦେଵ ନୃଶଂସଂ ତେ ରୂପମସ୍ତୁ ଵିଗର୍ହିତମ୍ ।
ସ ମୟା ୟାଚିତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଶ୍ଶାପସ୍ୟୋଂତୋ ଭଵେଦିତି ॥ 5 ॥
ଅଭିଶାପକୃତସ୍ୟେତି ତେନେଦଂ ଭାଷିତଂ ଵଚଃ ।
ୟଦା ଛିତ୍ତ୍ଵା ଭୁଜୌ ରାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଦହେଦ୍ଵିଜନେ ଵନେ ॥ 6 ॥
ତଦା ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସେ ରୂପଂ ସ୍ଵମେଵ ଵିପୁଲଂ ଶୁଭମ୍ ।
ଶ୍ରିୟା ଵିରାଜିତଂ ପୁତ୍ରଂ ଦନୋସ୍ତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଧି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ॥ 7 ॥
ଇଂଦ୍ରକୋପାଦିଦଂ ରୂପଂ ପ୍ରାପ୍ତମେଵଂ ରଣାଜିରେ ।
ଅହଂ ହି ତପସୋଗ୍ରେଣ ପିତାମହମତୋଷୟମ୍ ॥ 8 ॥
ଦୀର୍ଘମାୟୁସ୍ସ ମେ ପ୍ରାଦାତ୍ତତୋ ମାଂ ଵିଭ୍ରମୋଽସ୍ପୃଶତ୍ ।
ଦୀର୍ଘମାୟୁର୍ମୟା ପ୍ରାପ୍ତଂ କିଂ ମେ ଶକ୍ରଃ କରିଷ୍ୟତି ॥ 9 ॥
ଇତ୍ୟେଵଂ ବୁଦ୍ଧିମାସ୍ଥାୟ ରଣେ ଶକ୍ରମଧର୍ଷୟମ୍ ।
ତସ୍ୟ ବାହୁପ୍ରୟୁକ୍ତେନ ଵଜ୍ରେଣ ଶତପର୍ଵଣା ॥ 10 ॥
ସକ୍ଥିନୀ ଚୈଵ ମୂର୍ଧା ଚ ଶରୀରେ ସଂପ୍ରଵେଶିତମ୍ ।
ସ ମୟା ୟାଚ୍ୟମାନସ୍ସନ୍ନାନୟଦ୍ୟମସାଦନମ୍ ॥ 11 ॥
ପିତାମହଵଚସ୍ସତ୍ୟଂ ତଦସ୍ତ୍ଵିତି ମମାବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଅନାହାରଃ କଥଂ ଶକ୍ତୋ ଭଗ୍ନସକ୍ଥିଶିରୋମୁଖଃ ॥ 12 ॥
ଵଜ୍ରେଣାଭିହତଃ କାଲଂ ସୁଦୀର୍ଘମପି ଜୀଵିତୁମ୍ ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ମେ ଶକ୍ରୋ ବାହୂ ୟୋଜନମାୟତୌ ॥ 13 ॥
ପ୍ରାଦାଦାସ୍ୟଂ ଚ ମେ କୁକ୍ଷୌ ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରମକଲ୍ପୟତ୍ ।
ସୋଽହଂ ଭୁଜାଭ୍ୟାଂ ଦୀର୍ଘାଭ୍ୟାଂ ସଂକୃଷ୍ୟାସ୍ମିନ୍ଵନେ ଚରାନ୍ ॥ 14 ॥
ସିଂହଵ୍ଦିପମୃଗଵ୍ୟାଘ୍ରାନ୍ ଭକ୍ଷୟାମି ସମଂତତଃ ।
ସ ତୁ ମାମବ୍ରଵୀଦିଂଦ୍ରୋ ୟଦା ରାମସ୍ସଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 15 ॥
ଛେତ୍ସ୍ୟତେ ସମରେ ବାହୂ ତଦା ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗମିଷ୍ୟସି ।
ଅନେନ ଵପୁଷା ରାମ ଵନେଽସ୍ମିନ୍ରାଜସତ୍ତମ ॥ 16 ॥
ୟଦ୍ୟତ୍ପଶ୍ୟାମି ସର୍ଵସ୍ୟ ଗ୍ରହଣଂ ସାଧୁ ରୋଚୟେ ।
ଅଵଶ୍ୟଂ ଗ୍ରହଣଂ ରାମୋ ମନ୍ୟେଽହଂ ସମୁପୈଷ୍ୟତି ॥ 17 ॥
ଇମାଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ୟ ଦେହନ୍ୟାସକୃତଶ୍ରମଃ ।
ସ ତ୍ଵଂ ରାମୋଽସି ଭଦ୍ରଂ ତେ ନାହମନ୍ୟେନ ରାଘଵ ॥ 18 ॥
ଶକ୍ୟୋ ହଂତୁଂ ୟଥାତତ୍ତ୍ଵମେଵମୁକ୍ତଂ ମହର୍ଷିଣା ।
ଅହଂ ହି ମତିସାଚିଵ୍ୟଂ କରିଷ୍ୟାମି ନରର୍ଷଭ ॥ 19 ॥
ମିତ୍ରଂ ଚୈଵୋପଦେକ୍ଷ୍ୟାମି ୟୁଵାଭ୍ୟାଂ ସଂସ୍କୃତୋଽଗ୍ନିନା ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ଦନୁନା ତେନ ରାଘଵଃ ॥ 20 ॥
ଇଦଂ ଜଗାଦ ଵଚନଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟୋପଶୃଣ୍ଵତଃ ।
ରାଵଣେନ ହୃତା ଭାର୍ୟା ମମ ସୀତା ୟଶସ୍ସ୍ଵିନୀ ॥ 21 ॥
ନିଷ୍କ୍ରାଂତସ୍ୟ ଜନସ୍ଥାନାତ୍ସହଭ୍ରାତ୍ରା ୟଥାସୁଖମ୍ ।
ନାମମାତ୍ରଂ ତୁ ଜାନାମି ନ ରୂପଂ ତସ୍ୟ ରକ୍ଷସଃ ॥ 22 ॥
ନିଵାସଂ ଵା ପ୍ରଭାଵଂ ଵା ଵୟଂ ତସ୍ୟ ନ ଵିଦ୍ମହେ ।
ଶୋକାର୍ତାନାମନାଥାନାମେଵଂ ଵିପରିଧାଵତାମ୍ ॥ 23 ॥
କାରୁଣ୍ୟଂ ସଦୃଶଂ କର୍ତୁମୁପକାରେ ଚ ଵର୍ତତାମ୍ ।
କାଷ୍ଠାନ୍ୟାଦାୟ ଶୁଷ୍କାଣି କାଲେ ଭଗ୍ନାନି କୁଂଜରୈଃ ॥ 24 ॥
ଧକ୍ଷ୍ୟାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଵୟଂ ଵୀର ଶ୍ଵଭ୍ରେ ମହତି କଲ୍ପିତେ ।
ସ ତ୍ଵଂ ସୀତାଂ ସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ୟେନ ଵା ୟତ୍ର ଵା ହୃତା ॥ 25 ॥
କୁରୁ କଲ୍ୟାଣମତ୍ୟର୍ଥଂ ୟଦି ଜାନାସି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାମେଣ ଵାକ୍ୟଂ ଦନୁରନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 26 ॥
ପ୍ରୋଵାଚ କୁଶଲୋ ଵକ୍ତୁଂ ଵକ୍ତାରମପି ରାଘଵମ୍ ।
ଦିଵ୍ୟମସ୍ତି ନ ମେ ଜ୍ଞାନଂ ନାଭିଜାନାମି ମୈଥିଲୀମ୍ ॥ 27 ॥
ୟସ୍ତାଂ ଜ୍ଞାସ୍ୟତି ତଂ ଵକ୍ଷ୍ୟେ ଦଗ୍ଧସ୍ସ୍ଵଂ ରୂପମାସ୍ଥିତଃ ।
ଅଦଗ୍ଧସ୍ୟ ତୁ ଵିଜ୍ଞାତୁଂ ଶକ୍ତିରସ୍ତି ନ ମେ ପ୍ରଭୋ ॥ 28 ॥
ରାକ୍ଷସଂ ତଂ ମହାଵୀର୍ୟଂ ସୀତା ୟେନ ହୃତା ତଵ ।
ଵିଜ୍ଞାନଂ ହି ମମ ଭ୍ରଷ୍ଟଂ ଶାପଦୋଷେଣ ରାଘଵ ॥ 29 ॥
ସ୍ଵକୃତେନ ମୟା ପ୍ରାପ୍ତଂ ରୂପଂ ଲୋକଵିଗର୍ହିତମ୍ ।
କିଂ ତୁ ୟାଵନ୍ନ ୟାତ୍ୟସ୍ତଂ ସଵିତା ଶ୍ରାଂତଵାହନଃ ॥ 30 ॥
ତାଵନ୍ମାମଵଟେ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଦହ ରାମ ୟଥାଵିଧି ।
ଦଗ୍ଧସ୍ତ୍ଵୟାହମଵଟେ ନ୍ୟାୟେନ ରଘୁନଂଧନ ॥ 31 ॥
ଵକ୍ଷ୍ୟାମି ତମହଂ ଵୀର ୟସ୍ତଂ ଜ୍ଞାସ୍ୟତି ରାକ୍ଷସମ୍ ।
ତେନ ସଖ୍ୟଂ ଚ କର୍ତଵ୍ୟଂ ନ୍ୟାୟ୍ୟଵୃତ୍ତେନ ରାଘଵ ॥ 32 ॥
କଲ୍ପୟିଷ୍ୟତି ତେ ପ୍ରୀତସ୍ସାହାୟ୍ୟଂ ଲଘୁଵିକ୍ରମଃ ।
ନ ହି ତସ୍ୟାସ୍ତ୍ୟଵିଜ୍ଞାତଂ ତ୍ରିଷୁ ଲେକେଷୁ ରାଘଵ ॥ 33 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଏକସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
