શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ એકસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ।
પુરા રામ મહાબાહો મહાબલપરાક્રમ ।
રૂપમાસીન્મમા ચિંત્યં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્ ॥ 1 ॥
યથા સોમસ્ય શક્રસ્ય સૂર્યસ્ય ચ યથા વપુઃ ।
સોઽહં રૂપમિદં કૃત્વા લોકવિત્રાસનં મહત્ ॥ 2 ॥
ઋષીન્વનગતાન્રામ ત્રાસયામિ તતસ્તતઃ ।
તતસ્સ્થૂલશિરા નામ મહર્ષિઃ કોપિતો મયા ॥ 3 ॥
સંચિન્વન્વિવિધં વન્યં રૂપેણાનેન ધર્ષિતઃ ।
તેનાહમુક્તઃ પ્રેક્ષ્યૈવં ઘોરશાપાભિધાયિના ॥ 4 ॥
એતદેવ નૃશંસં તે રૂપમસ્તુ વિગર્હિતમ્ ।
સ મયા યાચિતઃ ક્રુદ્ધશ્શાપસ્યોંતો ભવેદિતિ ॥ 5 ॥
અભિશાપકૃતસ્યેતિ તેનેદં ભાષિતં વચઃ ।
યદા છિત્ત્વા ભુજૌ રામસ્ત્વાં દહેદ્વિજને વને ॥ 6 ॥
તદા ત્વં પ્રાપ્સ્યસે રૂપં સ્વમેવ વિપુલં શુભમ્ ।
શ્રિયા વિરાજિતં પુત્રં દનોસ્ત્વં વિદ્ધિ લક્ષ્મણ ॥ 7 ॥
ઇંદ્રકોપાદિદં રૂપં પ્રાપ્તમેવં રણાજિરે ।
અહં હિ તપસોગ્રેણ પિતામહમતોષયમ્ ॥ 8 ॥
દીર્ઘમાયુસ્સ મે પ્રાદાત્તતો માં વિભ્રમોઽસ્પૃશત્ ।
દીર્ઘમાયુર્મયા પ્રાપ્તં કિં મે શક્રઃ કરિષ્યતિ ॥ 9 ॥
ઇત્યેવં બુદ્ધિમાસ્થાય રણે શક્રમધર્ષયમ્ ।
તસ્ય બાહુપ્રયુક્તેન વજ્રેણ શતપર્વણા ॥ 10 ॥
સક્થિની ચૈવ મૂર્ધા ચ શરીરે સંપ્રવેશિતમ્ ।
સ મયા યાચ્યમાનસ્સન્નાનયદ્યમસાદનમ્ ॥ 11 ॥
પિતામહવચસ્સત્યં તદસ્ત્વિતિ મમાબ્રવીત્ ।
અનાહારઃ કથં શક્તો ભગ્નસક્થિશિરોમુખઃ ॥ 12 ॥
વજ્રેણાભિહતઃ કાલં સુદીર્ઘમપિ જીવિતુમ્ ।
એવમુક્તસ્તુ મે શક્રો બાહૂ યોજનમાયતૌ ॥ 13 ॥
પ્રાદાદાસ્યં ચ મે કુક્ષૌ તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રમકલ્પયત્ ।
સોઽહં ભુજાભ્યાં દીર્ઘાભ્યાં સંકૃષ્યાસ્મિન્વને ચરાન્ ॥ 14 ॥
સિંહવ્દિપમૃગવ્યાઘ્રાન્ ભક્ષયામિ સમંતતઃ ।
સ તુ મામબ્રવીદિંદ્રો યદા રામસ્સલક્ષ્મણઃ ॥ 15 ॥
છેત્સ્યતે સમરે બાહૂ તદા સ્વર્ગં ગમિષ્યસિ ।
અનેન વપુષા રામ વનેઽસ્મિન્રાજસત્તમ ॥ 16 ॥
યદ્યત્પશ્યામિ સર્વસ્ય ગ્રહણં સાધુ રોચયે ।
અવશ્યં ગ્રહણં રામો મન્યેઽહં સમુપૈષ્યતિ ॥ 17 ॥
ઇમાં બુદ્ધિં પુરસ્કૃત્ય દેહન્યાસકૃતશ્રમઃ ।
સ ત્વં રામોઽસિ ભદ્રં તે નાહમન્યેન રાઘવ ॥ 18 ॥
શક્યો હંતું યથાતત્ત્વમેવમુક્તં મહર્ષિણા ।
અહં હિ મતિસાચિવ્યં કરિષ્યામિ નરર્ષભ ॥ 19 ॥
મિત્રં ચૈવોપદેક્ષ્યામિ યુવાભ્યાં સંસ્કૃતોઽગ્નિના ।
એવમુક્તસ્તુ ધર્માત્મા દનુના તેન રાઘવઃ ॥ 20 ॥
ઇદં જગાદ વચનં લક્ષ્મણસ્યોપશૃણ્વતઃ ।
રાવણેન હૃતા ભાર્યા મમ સીતા યશસ્સ્વિની ॥ 21 ॥
નિષ્ક્રાંતસ્ય જનસ્થાનાત્સહભ્રાત્રા યથાસુખમ્ ।
નામમાત્રં તુ જાનામિ ન રૂપં તસ્ય રક્ષસઃ ॥ 22 ॥
નિવાસં વા પ્રભાવં વા વયં તસ્ય ન વિદ્મહે ।
શોકાર્તાનામનાથાનામેવં વિપરિધાવતામ્ ॥ 23 ॥
કારુણ્યં સદૃશં કર્તુમુપકારે ચ વર્તતામ્ ।
કાષ્ઠાન્યાદાય શુષ્કાણિ કાલે ભગ્નાનિ કુંજરૈઃ ॥ 24 ॥
ધક્ષ્યામસ્ત્વાં વયં વીર શ્વભ્રે મહતિ કલ્પિતે ।
સ ત્વં સીતાં સમાચક્ષ્વ યેન વા યત્ર વા હૃતા ॥ 25 ॥
કુરુ કલ્યાણમત્યર્થં યદિ જાનાસિ તત્ત્વતઃ ।
એવમુક્તસ્તુ રામેણ વાક્યં દનુરનુત્તમમ્ ॥ 26 ॥
પ્રોવાચ કુશલો વક્તું વક્તારમપિ રાઘવમ્ ।
દિવ્યમસ્તિ ન મે જ્ઞાનં નાભિજાનામિ મૈથિલીમ્ ॥ 27 ॥
યસ્તાં જ્ઞાસ્યતિ તં વક્ષ્યે દગ્ધસ્સ્વં રૂપમાસ્થિતઃ ।
અદગ્ધસ્ય તુ વિજ્ઞાતું શક્તિરસ્તિ ન મે પ્રભો ॥ 28 ॥
રાક્ષસં તં મહાવીર્યં સીતા યેન હૃતા તવ ।
વિજ્ઞાનં હિ મમ ભ્રષ્ટં શાપદોષેણ રાઘવ ॥ 29 ॥
સ્વકૃતેન મયા પ્રાપ્તં રૂપં લોકવિગર્હિતમ્ ।
કિં તુ યાવન્ન યાત્યસ્તં સવિતા શ્રાંતવાહનઃ ॥ 30 ॥
તાવન્મામવટે ક્ષિપ્ત્વા દહ રામ યથાવિધિ ।
દગ્ધસ્ત્વયાહમવટે ન્યાયેન રઘુનંધન ॥ 31 ॥
વક્ષ્યામિ તમહં વીર યસ્તં જ્ઞાસ્યતિ રાક્ષસમ્ ।
તેન સખ્યં ચ કર્તવ્યં ન્યાય્યવૃત્તેન રાઘવ ॥ 32 ॥
કલ્પયિષ્યતિ તે પ્રીતસ્સાહાય્યં લઘુવિક્રમઃ ।
ન હિ તસ્યાસ્ત્યવિજ્ઞાતં ત્રિષુ લેકેષુ રાઘવ ॥ 33 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે એકસપ્તતિતમસ્સર્ગઃ ॥
