View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.71 Aranya Kanda - Sarga 71

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ēkasaptatitamassargaḥ ।

purā rāma mahābāhō mahābalaparākrama ।
rūpamāsīnmamā chintyaṃ triṣu lōkēṣu viśrutam ॥ 1 ॥

yathā sōmasya śakrasya sūryasya cha yathā vapuḥ ।
sō'haṃ rūpamidaṃ kṛtvā lōkavitrāsanaṃ mahat ॥ 2 ॥

ṛṣīnvanagatānrāma trāsayāmi tatastataḥ ।
tatassthūlaśirā nāma maharṣiḥ kōpitō mayā ॥ 3 ॥

sañchinvanvividhaṃ vanyaṃ rūpēṇānēna dharṣitaḥ ।
tēnāhamuktaḥ prēkṣyaivaṃ ghōraśāpābhidhāyinā ॥ 4 ॥

ētadēva nṛśaṃsaṃ tē rūpamastu vigarhitam ।
sa mayā yāchitaḥ kruddhaśśāpasyōntō bhavēditi ॥ 5 ॥

abhiśāpakṛtasyēti tēnēdaṃ bhāṣitaṃ vachaḥ ।
yadā Chittvā bhujau rāmastvāṃ dahēdvijanē vanē ॥ 6 ॥

tadā tvaṃ prāpsyasē rūpaṃ svamēva vipulaṃ śubham ।
śriyā virājitaṃ putraṃ danōstvaṃ viddhi lakṣmaṇa ॥ 7 ॥

indrakōpādidaṃ rūpaṃ prāptamēvaṃ raṇājirē ।
ahaṃ hi tapasōgrēṇa pitāmahamatōṣayam ॥ 8 ॥

dīrghamāyussa mē prādāttatō māṃ vibhramō'spṛśat ।
dīrghamāyurmayā prāptaṃ kiṃ mē śakraḥ kariṣyati ॥ 9 ॥

ityēvaṃ buddhimāsthāya raṇē śakramadharṣayam ।
tasya bāhuprayuktēna vajrēṇa śataparvaṇā ॥ 10 ॥

sakthinī chaiva mūrdhā cha śarīrē sampravēśitam ।
sa mayā yāchyamānassannānayadyamasādanam ॥ 11 ॥

pitāmahavachassatyaṃ tadastviti mamābravīt ।
anāhāraḥ kathaṃ śaktō bhagnasakthiśirōmukhaḥ ॥ 12 ॥

vajrēṇābhihataḥ kālaṃ sudīrghamapi jīvitum ।
ēvamuktastu mē śakrō bāhū yōjanamāyatau ॥ 13 ॥

prādādāsyaṃ cha mē kukṣau tīkṣṇadaṃṣṭramakalpayat ।
sō'haṃ bhujābhyāṃ dīrghābhyāṃ saṅkṛṣyāsminvanē charān ॥ 14 ॥

siṃhavdipamṛgavyāghrān bhakṣayāmi samantataḥ ।
sa tu māmabravīdindrō yadā rāmassalakṣmaṇaḥ ॥ 15 ॥

Chētsyatē samarē bāhū tadā svargaṃ gamiṣyasi ।
anēna vapuṣā rāma vanē'sminrājasattama ॥ 16 ॥

yadyatpaśyāmi sarvasya grahaṇaṃ sādhu rōchayē ।
avaśyaṃ grahaṇaṃ rāmō manyē'haṃ samupaiṣyati ॥ 17 ॥

imāṃ buddhiṃ puraskṛtya dēhanyāsakṛtaśramaḥ ।
sa tvaṃ rāmō'si bhadraṃ tē nāhamanyēna rāghava ॥ 18 ॥

śakyō hantuṃ yathātattvamēvamuktaṃ maharṣiṇā ।
ahaṃ hi matisāchivyaṃ kariṣyāmi nararṣabha ॥ 19 ॥

mitraṃ chaivōpadēkṣyāmi yuvābhyāṃ saṃskṛtō'gninā ।
ēvamuktastu dharmātmā danunā tēna rāghavaḥ ॥ 20 ॥

idaṃ jagāda vachanaṃ lakṣmaṇasyōpaśṛṇvataḥ ।
rāvaṇēna hṛtā bhāryā mama sītā yaśassvinī ॥ 21 ॥

niṣkrāntasya janasthānātsahabhrātrā yathāsukham ।
nāmamātraṃ tu jānāmi na rūpaṃ tasya rakṣasaḥ ॥ 22 ॥

nivāsaṃ vā prabhāvaṃ vā vayaṃ tasya na vidmahē ।
śōkārtānāmanāthānāmēvaṃ viparidhāvatām ॥ 23 ॥

kāruṇyaṃ sadṛśaṃ kartumupakārē cha vartatām ।
kāṣṭhānyādāya śuṣkāṇi kālē bhagnāni kuñjaraiḥ ॥ 24 ॥

dhakṣyāmastvāṃ vayaṃ vīra śvabhrē mahati kalpitē ।
sa tvaṃ sītāṃ samāchakṣva yēna vā yatra vā hṛtā ॥ 25 ॥

kuru kalyāṇamatyarthaṃ yadi jānāsi tattvataḥ ।
ēvamuktastu rāmēṇa vākyaṃ danuranuttamam ॥ 26 ॥

prōvācha kuśalō vaktuṃ vaktāramapi rāghavam ।
divyamasti na mē jñānaṃ nābhijānāmi maithilīm ॥ 27 ॥

yastāṃ jñāsyati taṃ vakṣyē dagdhassvaṃ rūpamāsthitaḥ ।
adagdhasya tu vijñātuṃ śaktirasti na mē prabhō ॥ 28 ॥

rākṣasaṃ taṃ mahāvīryaṃ sītā yēna hṛtā tava ।
vijñānaṃ hi mama bhraṣṭaṃ śāpadōṣēṇa rāghava ॥ 29 ॥

svakṛtēna mayā prāptaṃ rūpaṃ lōkavigarhitam ।
kiṃ tu yāvanna yātyastaṃ savitā śrāntavāhanaḥ ॥ 30 ॥

tāvanmāmavaṭē kṣiptvā daha rāma yathāvidhi ।
dagdhastvayāhamavaṭē nyāyēna raghunandhana ॥ 31 ॥

vakṣyāmi tamahaṃ vīra yastaṃ jñāsyati rākṣasam ।
tēna sakhyaṃ cha kartavyaṃ nyāyyavṛttēna rāghava ॥ 32 ॥

kalpayiṣyati tē prītassāhāyyaṃ laghuvikramaḥ ।
na hi tasyāstyavijñātaṃ triṣu lēkēṣu rāghava ॥ 33 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ēkasaptatitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: