శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ ఏకోనవింశత్యధికశతతమస్సర్గః ।
ఏవముక్తాతువైదేహిపరుషంరోమహర్షణమ్ ।
రాఘవేణసరోషేణశ్రుత్వాప్రవ్యథితాఽభవత్ ॥ 1 ॥
సాతదశ్రుతపూర్వంహిజనేమహతిమైథిలీ ।
శ్రుత్వాభర్తృర్వచోరూక్షంలజ్జయావనతాభవత్ ॥ 2 ॥
ప్రవిశంతీవగాత్రాణిస్వానిసాజనకాత్మజా ।
వాక్షరైస్స్సైఃసశల్యేవభృశమాశ్రూణ్యవర్తయత్ ॥ 3 ॥
తతోబాష్పపరిక్లిన్నంప్రమార్జంతీస్వమాననమ్ ।
శనైర్గద్గదయావాచాభర్తారమిదమబ్రవీత్ ॥ 4 ॥
కింమామసదృశంవాక్యమీదృశంశ్రోత్రదారుణమ్ ।
రూక్షంశ్రావయసేవీర ప్రాకృతఃప్రాకృతమివ ॥ 5 ॥
న తథాస్మిమహాబాహో యథామామవగచ్ఛసి ।
ప్రత్యయంగచ్ఛమేస్వేనచారిత్రేణైవతేశపే ॥ 6 ॥
పృథకస్త్రీణాంప్రచారేణజాతింత్వంపరిశంకసే ।
పరిత్యజైనాంశంకాంతుయదితేఽహంపరీక్షితా ॥ 7 ॥
యదహంగాత్రసంపర్శంగతాస్మివిశవాప్రభో ।
కామకారో న మేతత్రదైవంతత్రాపరాధ్యతి ॥ 8 ॥
మదధీనంతుయత్తన్మేహృదయంత్వయివర్తతే ।
పరాధీనేషుగాత్రేషుకింకరిష్యామ్యనీశ్వరీ ॥ 9 ॥
సహసమ్వృద్ధభావేనసంసర్గేణ చ మానద ।
యదితేఽహం న విజ్ఞాతాహతాతేనాస్మిశాశ్వతమ్ ॥ 10 ॥
ప్రేషితస్తేమహావీరోహనుమానవలోకకః ।
లంకాస్థాహంత్వయారాజన్కింతదా న విసర్జితా ॥ 11 ॥
ప్రత్యక్షంవానరస్యాస్యతద్వాక్యసమనంతరమ్ ।
త్వయాసంత్యక్తయావీరత్యక్తంస్యాజజీవితంమయా ॥ 12 ॥
న వృథాతేశ్రమోఽయంస్యాత్సంశయేన్యస్యజీవితమ్ ।
సుహృజ్జనపరిక్లేశో న చాయంవిపులస్తవ ॥ 13 ॥
త్వయాతునృపశార్దూలదోషమేవానువర్తతా ।
లఘునేవమనుష్యేణస్త్రీత్వమేవపురస్కృతమ్ ॥ 14 ॥
అపదేశేనజనకాదుత్పతతిర్వసుథాతలాత్ ।
మమవృత్తం చ వృత్తజ్ఞబహుతే న పురస్కృతమ్ ॥ 15 ॥
న ప్రమాణీకృతంపాణిర్భాల్యేమమనిపీడితః ।
మమభక్తిశ్చశీలం చ సర్వంతేపృష్ఠతఃకృతమ్ ॥ 16 ॥
ఇతిబ్రువంతీరుదతీబాష్పగద్గగభాషిణీ ।
ఉవాచలక్ష్మణంసీతాదీనంధ్యానపరాయణమ్ ॥ 17 ॥
చితాంమేకురుసౌమిత్రేవ్యవనస్యాస్యభేషజమ్ ।
మిధ్యాపవాదోపహతానాహంజీవితుముత్సహే ॥ 18 ॥
అప్రీతేనగుణైర్భర్త్రాత్యక్తాయాజనసంసది ।
యాక్షమామేగతిర్గంతుంప్రవేక్ష్యేహవ్యవాహనమ్ ॥ 19 ॥
ఏవముక్తస్తువైదేహ్యాలక్ష్మణఃపరవీరహా ।
అమర్షవశమాపన్నోరాఘవంసముదైక్షత ॥ 20 ॥
స విజ్ఞాయతతశ్ఛందంరామస్యాకారసూచితమ్ ।
చితాంచకారసౌమిత్రిర్మతేరామస్యవీర్యవాన్ ॥ 21 ॥
నహిరామంతదాకశ్చిత్కాలాంతకయమోపమమ్ ।
అనునేతుమథోవక్తుంద్రష్టుంవాప్యశకత్సుహృత్ ॥ 22 ॥
అధోముఖంస్థితంరామంతతఃకృత్వాప్రదక్షిణమ్ ।
ఉపావర్తతవైదేహీదీప్యమానంహుతాశనమ్ ॥ 23 ॥
ప్రణమ్యదైవతేభ్యశ్చబ్రాహ్మణేభ్యశ్చమైథిలీ ।
బద్ధాంజలిపుటాచేదమువాచానగిసమీపతః ॥ 24 ॥
యథామేహృదయంనిత్యంనాపసర్పతిరాఘవాత్ ।
తథాలోకస్యసాక్షీమాంసర్వతఃపాతుపావకః ॥ 25 ॥
యథామాంశుద్ధచరితాందుష్టాంజానాతిరాఘవః ।
తథాలోకస్యసాక్షీమాంసర్వతఃపాతుపావకః ॥ 26 ॥
కర్మణామనసావాచాయథానాతిచరామ్యహమ్ ।
రాఘవంసర్వధర్మజ్ఞంతథామాంపాతుపావకః ॥ 27 ॥
ఆదిత్యోభగవాన్వాయుర్ధిశశ్చంద్రస్తథైవ చ ।
అహశ్చాపితథాసంధ్యేరాత్రిశ్చపృథివీతథఆ ॥ 28 ॥
యథాన్యేఽపివిజానంతితథాచారిత్రసంయుతామ్ ।
ఏవముక్త్వాతువైదేహీపరిక్రమ్యహుతాశనమ్ ।
వివేశజ్వలనందీప్తంనిఃశంకేనాంతరాత్మనా ॥ 29 ॥
నశ్చసుమహాంస్తత్రబాలవృద్ధసమాకులః ॥ 30 ॥
దదర్శమైథిలీందీప్తాంప్రవిశంతీంహుతాశనమ్ ।
సాతప్తనవహేమాభాతప్తకాంచనభూషణా ॥ 31 ॥
పపాతజ్వలనందీప్తంసర్వలోకస్యసన్నిధౌ ।
దదృశుస్తాంవిశాలాక్షీంపతంతీంహవ్యవాహనమ్ ॥ 32 ॥
సీతాంసర్వాణిరూపాణిరుక్మవేదినిభాంతదా ।
దదృశుస్తాంమహాభాగాంప్రవిశంతీంహుతాశనమ్ ॥ 33 ॥
సీతాంకృత్స్నాస్త్రయోలోకాఃపుణ్యామాజ్యాహుతీమివ ।
ప్రచుక్రుశుఃస్త్రియఃసర్వాస్తాందృష్టవాహవ్యవాహవే ॥ 34 ॥
పతంతీంసంస్కృతాంమన్రన్స్సైర్వసోర్దారామివాధ్వరే ।
దదృశుస్తాంత్రయోలోకాదేవగంధర్వదానవాః ॥ 35 ॥
శస్తాంపతంతీంనిరయేత్రివివాద్ధేవతామివ ।
తస్యామగ్నింవిశంత్యాంతుహాహేతివిపులఃస్వనః ॥ 36 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ఏకోనవింశత్యధికశతతమస్సర్గః ॥
