śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha ēkapañchāśassargaḥ ।
tasya tadvachanaṃ śrutvā viśvāmitrasya dhīmataḥ ।
hṛṣṭarōmā mahātējāśśatānandō mahātapāḥ ॥ 1 ॥
gautamasya sutō jyēṣṭhastapasā dyōtitaprabhaḥ ।
rāmasandarśanādēva paraṃ vismayamāgataḥ ॥ 2 ॥
sa tau niṣaṇṇau samprēkṣya sukhāsīnau nṛpātmajau ।
śatānandō muniśrēṣṭhaṃ viśvāmitramathāmabravīt ॥ 3 ॥
api tē muniśārdūla mama mātā yaśasvinī ।
darśitā rājaputrāya tapō dīrghamupāgatā ॥ 4 ॥
api rāmē mahātējā mama mātā yaśasvinī ।
vanyairupāharatpūjāṃ pūjārhē sarvadēhinām ॥ 5 ॥
api rāmāya kathitaṃ yathāvṛttaṃ purātanam ।
mama māturmahātējō daivēna duranuṣṭhitam ॥ 6 ॥
api kauśika bhadraṃ tē guruṇā mama saṅgatā ।
mama mātā muniśrēṣṭha rāmasandarśanāditaḥ ॥ 7 ॥
api mē guruṇā rāmaḥ pūjitaḥ kuśikātmaja ।
ihāgatō mahātējāḥ pūjāṃ prāptō mahātmanaḥ ॥ 8 ॥
api śāntēna manasā gururmē kuśikātmaja ।
ihā'gatēna rāmēṇa prayatēnābhivāditaḥ ॥ 9 ॥
tachChrutvā vachanaṃ tasya viśvāmitrō mahāmuniḥ ।
pratyuvācha śatānandaṃ vākyajñō vākyakōvidam ॥ 10 ॥
nātikrāntaṃ muniśrēṣṭha yatkartavyaṃ kṛtaṃ mayā ।
saṅgatā muninā patnī bhārgavēṇēva rēṇukā ॥ 11 ॥
tachChrutvā vachanaṃ tasya viśvāmitrasya bhāṣitam ।
śatānandō mahātējā rāmaṃ vachanamabravīt ॥ 12 ॥
svāgataṃ tē naraśrēṣṭha diṣṭyā prāptō'si rāghava ।
viśvāmitraṃ puraskṛtya maharṣimaparājitam ॥ 13 ॥
achintyakarmā tapasā brahmarṣiratulaprabhaḥ ।
viśvāmitrō mahātējā vētsyēnaṃ paramāṃ gatim ॥ 14 ॥
nāsti dhanyatarō rāma tvattō'nyō bhuvi kaśchana ।
gōptā kuśikaputrastē yēna taptaṃ mahattapaḥ ॥ 15 ॥
śrūyatāṃ chābhidhāsyāmi kauśikasya mahātmanaḥ ।
yathā balaṃ yathā vṛttaṃ tanmē nigadataḥ śruṇu ॥ 16 ॥
rājā'bhūdēṣa dharmātmā dīrghakālamarindamaḥ ।
dharmajñaḥ kṛtavidyaścha prajānāṃ cha hitē rataḥ ॥ 17 ॥
prajāpatisutaśchāsītkuśō nāma mahīpatiḥ ।
kuśasya putrō balavān kuśanābhassudhārmikaḥ ॥ 18 ॥
kuśanābhasutastvāsīdgādhirityēva viśrṛtaḥ ।
gādhēḥ putrō mahātējā viśvāmitrō mahāmuniḥ ॥ 19 ॥
viśvāmitrō mahātējāḥ pālayāmāsa mēdinīm ।
bahuvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat ॥ 20 ॥
kadāchittu mahātējā yōjayitvā varūthinīm ।
akṣauhīṇīparivṛtaḥ parichakrāma mēdinīm ॥ 21 ॥
nagarāṇi sarāṣṭrāṇi saritaścha tathā girīn ।
āśramānkramaśō rāma vicharannājagāma ha ॥ 22 ॥
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ nānāvṛkṣasamākulam ।
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ siddhachāraṇasēvitam ॥ 23 ॥
dēvadānavagandharvaiḥ kinnarairupaśōbhitam ।
praśāntahariṇākīrṇaṃ dvijasaṅghaniṣēvitam ॥ 24 ॥
brahmarṣigaṇasaṅkīrṇaṃ dēvarṣigaṇasēvitam ।
tapaścharaṇasaṃsiddhairagnikalpairmahātmabhiḥ ॥ 25 ॥
abbhakṣairvāyubhakṣaiścha śīrṇaparṇāśanaistathā ।
phalamūlāśanairdāntairjitarōṣairjitēndriyaiḥ ॥ 26 ॥
ṛṣibhirvālakhilyaiścha japahōmaparāyaṇaiḥ ।
anyairvaikhānasaiśchaiva samantādupaśōbhitam ॥ 27 ॥
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ brahmalōkamivāparam ।
dadarśa jayatāṃ śrēṣṭhō viśvāmitrō mahābalaḥ ॥ 28 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē ēkapañchāśassargaḥ ॥
