ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ବାଲକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରିଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ତୁ ଵ୍ରତସ୍ନାତଂ ମହାମୁନିମ୍ ।
ଅଭ୍ୟାଗଚ୍ଛନ୍ ସୁରାସ୍ସର୍ଵେ ତପଃ ଫଲଚିକୀର୍ଷଵଃ ॥ 1 ॥
ଅବ୍ରଵୀତ୍ସୁମହାତେଜା ବ୍ରହ୍ମା ସୁରୁଚିରଂ ଵଚଃ ।
ଋଷିସ୍ତ୍ଵମସି ଭଦ୍ରଂ ତେ ସ୍ଵାର୍ଜିତୈଃ କର୍ମଭିଶ୍ଶୁଭୈଃ ॥ 2 ॥
ତମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵେଶସ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ପୁନରଭ୍ୟଗାତ୍ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାତେଜା ଭୂୟସ୍ତେପେ ମହତ୍ତପଃ ॥ 3 ॥
ତତଃ କାଲେନ ମହତା ମେନକା ପରମାଽପ୍ସରାଃ ।
ପୁଷ୍କରେଷୁ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ 4 ॥
ତାଂ ଦଦର୍ଶ ମହାତେଜା ମେନକାଂ କୁଶିକାତ୍ମଜଃ ।
ରୂପେଣାପ୍ରତିମାଂ ତତ୍ର ଵିଦ୍ୟୁତଂ ଜଲଦେ ୟଥା ॥ 5 ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କଂଦର୍ପଵଶଗୋ ମୁନିସ୍ତାମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଅପ୍ସରସ୍ସ୍ଵାଗତଂ ତେଽସ୍ତୁ ଵସ ଚେହ ମମାଶ୍ରମେ ॥ 6 ॥
ଅନୁଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଭଦ୍ରଂ ତେ ମଦନେନ ସୁମୋହିତମ୍ ।
ଇତ୍ୟୁକ୍ତା ସା ଵରାରୋହା ତତ୍ର ଵାସମଥାକରୋତ୍ ॥ 7 ॥
ତସ୍ୟାଂ ଵସଂତ୍ୟାଂ ଵର୍ଷାଣି ପଂଚ ପଂଚ ଚ ରାଘଵ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଶ୍ରମେ ରାମ ସୁଖେନ ଵ୍ୟତିଚକ୍ରମୁଃ ॥ 8 ॥
ଅଥ କାଲେ ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ।
ସଵ୍ରୀଡ ଇଵ ସମ୍ଵୃତ୍ତଶ୍ଚିଂତାଶୋକପରାୟଣଃ ॥ 9 ॥
ବୁଦ୍ଧିର୍ମୁନେସ୍ସମୁତ୍ପନ୍ନା ସାମର୍ଷା ରଘୁନଂଦନ ।
ସର୍ଵଂ ସୁରାଣାଂ କର୍ମୈତତ୍ତପୋପହରଣଂ ମହତ୍ ॥ 10 ॥
ଅହୋରାତ୍ରାପଦେଶେନ ଗତାସ୍ସଂଵତ୍ସରା ଦଶ ।
କାମମୋହାଭିଭୂତସ୍ୟ ଵିଘ୍ନୋଽୟଂ ସମୁପସ୍ଥିତଃ ॥ 11 ॥
ଵିନିଶ୍ଶ୍ଵସନ୍ମୁନିଵରଃ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପେନ ଦୁଃଖିତଃ ।
ଭୀତାମପ୍ସରସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵେପଂତୀଂ ପ୍ରାଂଜଲିଂ ସ୍ଥିତାମ୍ ॥ 12 ॥
ମେନକାଂ ମଧୁରୈର୍ଵାକ୍ୟୈର୍ଵିସୃଜ୍ୟ କୁଶିକାତ୍ମଜଃ ।
ଉତ୍ତରଂ ପର୍ଵତଂ ରାମ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଜଗାମ ହ ॥ 13 ॥
ସ କୃତ୍ଵା ନୈଷ୍ଠିକୀଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ଜେତୁକାମୋ ମହାୟଶାଃ ।
କୌଶିକୀତୀରମାସାଦ୍ୟ ତପସ୍ତେପେ ସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ 14 ॥
ତସ୍ୟ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଘୋରଂ ତପ ଉପାସତଃ ।
ଉତ୍ତରେ ପର୍ଵତେ ରାମ ଦେଵତାନାମଭୂଦ୍ଭୟମ୍ ॥ 15 ॥
ଆମଂତ୍ରୟନ୍ ସମାଗମ୍ୟ ସର୍ଵେ ସର୍ଷିଗଣା ସ୍ସୁରାଃ ।
ମହର୍ଷିଶବ୍ଦଂ ଲଭତାଂ ସାଧ୍ଵୟଂ କୁଶିକାତ୍ମଜଃ ॥ 16 ॥
ଦେଵତାନାଂ ଵଚ ଶ୍ଶୃତ୍ଵା ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ ।
ଅବ୍ରଵୀନ୍ମଧୁରଂ ଵାକ୍ୟଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ତପୋଧନମ୍ ॥ 17 ॥
ମହର୍ଷେ ସ୍ଵାଗତଂ ଵତ୍ସ ତପସୋଗ୍ରେଣ ତୋଷିତଃ ।
ମହତ୍ତ୍ଵମୃଷିମୁଖ୍ୟତ୍ଵଂ ଦଦାମି ତଵ କୌଶିକ ॥ 18 ॥
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ସ ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରସ୍ୟ ହ ।
ନ ଵିଷଣ୍ଣୋ ନ ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତପୋଧନଃ ॥ 19 ॥
ପ୍ରାଂଜଲିଃ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵଲୋକପିତାମହମ୍ ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ତତୋ ଵାଚଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ॥ 20 ॥
ମହର୍ଷିଶବ୍ଦମତୁଲଂ ସ୍ଵାର୍ଜିତୈଃ କର୍ମଭିଶ୍ଶୁଭୈଃ ।
ୟଦି ମେ ଭଗଵାନାହ ତତୋଽହଂ ଵିଜିତେଂଦ୍ରିୟଃ ॥ 21 ॥
ତମୁଵାଚ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ନ ତାଵତ୍ ତ୍ତ୍ଵଂ ଜିତେଂଦ୍ରିୟଃ ।
ୟତସ୍ଵ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତଃ ॥ 22 ॥
ଵିପ୍ରସ୍ଥିତେଷୁ ଦେଵେଷୁ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ।
ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ନିରାଲଂବୋ ଵାୟୁଭକ୍ଷସ୍ତପଶ୍ଚରନ୍ ॥ 23 ॥
ଘର୍ମେ ପଂଚତପା ଭୂତ୍ଵା ଵର୍ଷାସ୍ଵାକାଶସଂଶ୍ରୟଃ ।
ଶିଶିରେ ସଲିଲସ୍ଥାୟୀ ରାତ୍ର୍ୟହାନି ତପୋଧନଃ ॥ 24 ॥
ଏଵଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ହି ତପୋ ଘୋରମୁପାଗମତ୍ ।
ତସ୍ମିନ୍ ସଂତପ୍ୟମାନେ ତୁ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେ ମହାମୁନୌ ॥ 25 ॥
ସଂଭ୍ରମସ୍ସୁମହାନାସୀତ୍ସୁରାଣାଂ ଵାସଵସ୍ୟ ଚ ।
ରଂଭାମପ୍ସରସଂ ଶକ୍ର ସ୍ସହ ସର୍ଵୈର୍ମରୁଦ୍ଗଣୈଃ ।
ଉଵାଚାତ୍ମହିତଂ ଵାକ୍ୟମହିତଂ କୌଶିକସ୍ୟ ଚ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ବାଲକାଂଡେ ତ୍ରିଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
