શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ એકોનવિંશત્યધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।
અનસૂયા તુ ધર્મજ્ઞા શ્રુત્વા તાં મહતીં કથામ્ ।
પર્યષ્વજત બાહુભ્યાં શિરસ્યાઘ્રાય મૈથિલીમ્ ॥ 1 ॥
વ્યક્તાક્ષરપદં ચિત્રં ભાષિતં મધુરં ત્વયા ।
યથા સ્વયંવરં વૃત્તં તત્સર્વં હિ શ્રુતં મયા ॥ 2 ॥
રમેઽહં કથયા તે તુ દૃઢં મધુરભાષિણિ ।
રવિરસ્તંગતશ્શ્રીમાનુપોહ્ય રજનીં શિવામ્ ॥ 3 ॥
દિવસં પ્રતિકીર્ણાનામાહારાર્થં પતત્રિણામ્ ।
સંધ્યાકાલે નિલીનાનાં નિદ્રાર્થં શ્રૂયતે ધ્વનિઃ ॥ 4 ॥
એતે ચાપ્યભિષેકાર્દ્રા મુનયઃ કલશોદ્યતાઃ ।
સહિતા ઉપવર્તંતે સલિલાપ્લુતવલ્કલાઃ ॥ 5 ॥
ઋષીણામગ્નિહોત્રેષુ હુતેષુ વિધિપૂર્વકમ્ ।
કપોતાંગારુણો ધૂમો દૃશ્યતે પવનોદ્ધતઃ ॥ 6 ॥
અલ્પપર્ણા હિ તરવો ઘનીભૂતાસ્સમંતતઃ ।
વિપ્રકૃષ્ટેંદ્રિયે દેશેઽસ્મિન્ન પ્રકાશંતિ વૈ દિશઃ ॥ 7 ॥
રજનીચરસત્ત્વાનિ પ્રચરંતિ સમંતતઃ ।
તપોવનમૃગા હ્યેતે વેદિતીર્થેષુ શેરતે ॥ 8 ॥
સંપ્રવૃત્તાનિશા સીતે નક્ષત્રસમલંકૃતા ।
જ્યોત્સ્નાપ્રાવરણશ્ચંદ્રો દૃશ્યતેઽભ્યુદિતોઽંબરે ॥ 9 ॥
ગમ્યતામનુજાનામિ રામસ્યાનુચરી ભવ ।
કથાયંત્યા હિ મધુરં ત્વયાઽહં પરિતોષિતા ॥ 10 ॥
અલંકુરુ ચ તાવત્ત્વં પ્રત્યક્ષં મમ મૈથિલિ ।
પ્રીતિં જનય મે વત્સે દિવ્યાલંકારશોભિતા ॥ 11 ॥
સા તથા સમલંકૃત્ય સીતા સુરસુતોપમા ।
પ્રણમ્ય શિરસા તસ્યૈ રામં ત્વભિમુખી યયૌ ॥ 12 ॥
તથા તુ ભૂષિતાં સીતાં દદર્શ વદતાં વરઃ ।
રાઘવઃ પ્રીતિદાનેન તપસ્વિન્યા જહર્ષ ચ ॥ 13 ॥
ન્યવેદયત્તતસ્સર્વં સીતા રામાય મૈથિલી ।
પ્રીતિદાનં તપસ્વિન્યા વસનાભરણસ્રજમ્ ॥ 14 ॥
પ્રહૃષ્ટસ્ત્વભવદ્રામો લક્ષ્મણશ્ચ મહારથઃ ।
મૈથિલ્યાસ્સત્ક્રિયાં દૃષ્ટ્વા માનુષેષુ સુદુર્લભામ્ ॥ 15 ॥
તતસ્તાં શર્વરીં પ્રીતઃ પુણ્યાં શશિનિભાનનઃ ।
અર્ચિતસ્તાપસૈ સ્સિદ્ધૈરુવાસ રઘુનંદનઃ ॥ 16 ॥
તસ્યાં રાત્ર્યાં વ્યતીતાયામભિષિચ્ય હુતાગ્નિકાન્ ।
આપૃચ્છેતાં નરવ્યાઘ્રૌ તાપસાન્વનગોચરાન્ ॥ 17 ॥
તાવૂચુસ્તે વનચરાસ્તાપસા ધર્મચારિણઃ ।
વનસ્ય તસ્ય સંચારં રાક્ષસૈસ્સમભિપ્લુતમ્ ॥ 18 ॥
રક્ષાંસિ પુરુષાદાનિ નાનારૂપાણિ રાઘવ ।
વસંત્યસ્મિન્મહારણ્યે વ્યાલાશ્ચ રુધિરાશનાઃ ॥ 19 ॥
ઉચ્છિષ્ટં વા પ્રમત્તં વા તાપસં ધર્મચારિણમ્ ।
અદંત્યસ્મિન્મહારણ્યે તાન્નિવારય રાઘવ ॥ 20 ॥
એષ પંથા મહર્ષીણાં ફલાન્યાહરતાં વને ।
અનેન તુ વનં દુર્ગં ગંતું રાઘવ તે ક્ષમમ્ ॥ 21 ॥
ઇતીવ તૈઃ પ્રાંજલિભિસ્તપસ્વિભિર્દ્વિજૈઃ કૃતસ્વસ્ત્યયનઃ પરંતપઃ ।
વનં સભાર્યઃ પ્રવિવેશ રાઘવસ્સલક્ષ્મણસ્સૂર્ય ઇવાભ્રમંડલમ્ ॥ 22 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે એકોનવિંશત્યધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥
