ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁରଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ନିଵିଷ୍ଟାଂ ଧ୍ଵଜିନୀଂ ଗଂଗାମନ୍ଵାଶ୍ରିତାଂ ନଦୀମ୍ ।
ନିଷାଦରାଜୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଜ୍ଞାତୀନ୍ସଂତ୍ଵରିତୋଽଽବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ମହତୀୟମିତସ୍ସେନା ସାଗରାଭା ପ୍ରଦୃଶ୍ୟତେ ।
ନାସ୍ୟାଂତମଧିଗଚ୍ଛାମି ମନସାପି ଵିଚିଂତୟନ୍ ॥ 2 ॥
ୟଥା ତୁ ଖଲୁ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଭରତ ସ୍ସ୍ଵୟମାଗତଃ ।
ସ ଏଷ ହି ମହାକାୟଃ କୋଵିଦାରଧ୍ଵଜୋ ରଥେ ॥ 3 ॥
ବଂଧୟିଷ୍ୟତି ଵା ଦାଶାନଥଵାଽସ୍ମାନ୍ଵଧିଷ୍ୟତି ।
ଅଥ ଦାଶରଥିଂ ରାମଂ ପିତ୍ରା ରାଜ୍ୟାଦ୍ଵିଵାସିତମ୍ ॥ 4 ॥
ସଂପନ୍ନାଂ ଶ୍ରିୟମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ସ୍ତସ୍ୟ ରାଜ୍ଞ ସ୍ସୁଦୁର୍ଲଭାମ୍ ।
ଭରତଃ କୈକୟୀପୁତ୍ରୋ ହଂତୁଂ ସମଧିଗଚ୍ଛତି ॥ 5 ॥
ଭର୍ତାଚୈଵ ସଖାଚୈଵ ରାମୋ ଦାଶରଥିର୍ମମ ।
ତସ୍ୟାର୍ଥକାମାସ୍ସନ୍ନଦ୍ଧା ଗଂଗାଽନୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠତ ॥ 6 ॥
ତିଷ୍ଠଂତୁ ସର୍ଵେ ଦାଶାଶ୍ଚ ଗଂଗାମନ୍ଵାଶ୍ରିତା ନଦୀମ୍ ।
ବଲୟୁକ୍ତା ନଦୀରକ୍ଷା ମାଂସମୂଲଫଲାଶନାଃ ॥ 7 ॥
ନାଵାଂ ଶତାନାଂ ପଂଚାନାଂ କୈଵର୍ତାନାଂ ଶତଂ ଶତମ୍ ।
ସନ୍ନଦ୍ଧାନାଂ ତଥା ୟୂନାଂ ତିଷ୍ଠଂତ୍ଵିତ୍ୟଭ୍ୟଚୋଦୟତ୍ ॥ 8 ॥
ୟଦାଽଽଦୁଷ୍ଟସ୍ତୁ ଭରତୋ ରାମସ୍ୟେହ ଭଵିଷ୍ୟତି ।
ସେୟଂ ସ୍ଵସ୍ତିମତୀ ସେନା ଗଂଗାମଦ୍ୟ ତରିଷ୍ୟତି ॥ 9 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵୋପାୟନଂ ଗୃହ୍ୟ ମତ୍ସ୍ୟମାଂସମଧୂନି ଚ ।
ଅଭିଚକ୍ରାମ ଭରତଂ ନିଷାଦାଧିପତିର୍ଗୁହଃ ॥ 10 ॥
ତମାୟାଂତଂ ତୁ ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ସୂତପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ।
ଭରତାୟାଽଚଚକ୍ଷେଽଥ ଵିନୟଜ୍ଞୋ ଵିନୀତଵତ୍ ॥ 11 ॥
ଏଷ ଜ୍ଞାତିସହସ୍ରେଣ ସ୍ଥପତିଃ ପରିଵାରିତଃ ।
କୁଶଲୋ ଦଂଡକାରଣ୍ୟେ ଵୃଦ୍ଧୋ ଭ୍ରାତୁଶ୍ଚ ତେ ସଖା ॥ 12 ॥
ତସ୍ମାତ୍ପଶ୍ୟତୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ତ୍ଵାଂ ନିଷାଦାଧିପୋ ଗୁହଃ ।
ଅସଂଶୟଂ ଵିଜାନୀତେ ୟତ୍ର ତୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 13 ॥
ଏତତ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁମଂତ୍ରାଦ୍ଭରତ ଶ୍ଶୁଭମ୍ ।
ଉଵାଚ ଵଚନଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଗୁହଃ ପଶ୍ୟତୁ ମାମିତି ॥ 14 ॥
ଲବ୍ଧ୍ଵାଽଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାଂ ସଂହୃଷ୍ଟୋ ଜ୍ଞାତିଭିଃ ପରିଵାରିତଃ ।
ଆଗମ୍ୟ ଭରତଂ ପ୍ରହ୍ଵୋ ଗୁହୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 15 ॥
ନିଷ୍କୁଟଶ୍ଚୈଵ ଦେଶୋଽୟଂ ଵଂଚିତାଶ୍ଚାପି ତେ ଵୟମ୍ ।
ନିଵେଦୟାମସ୍ତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଵକେ ଦାସକୁଲେ ଵସ ॥ 16 ॥
ଅସ୍ତି ମୂଲଂ ଫଲଂଚୈଵ ନିଷାଦୈସ୍ସମୁପାହୃତମ୍ ।
ଆର୍ଦ୍ରଂ ଚ ମାଂସଂ ଶୁଷ୍କଂ ଚ ଵନ୍ୟଂ ଚୋଚ୍ଚାଵଚଂ ମହତ୍ ॥ 17 ॥
ଆଶଂସେ ସ୍ଵାଶିତା ସେନା ଵତ୍ସ୍ୟତୀମାଂ ଵିଭାଵରୀମ୍ ।
ଅର୍ଚିତୋ ଵିଵିଧୈଃ କାମୈ ଶ୍ଶ୍ଵ ସ୍ସସୈନ୍ୟୋ ଗମିଷ୍ୟସି ॥ 18 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଚତୁରଶୀତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
