શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ ચતુરશીતિતમસ્સર્ગઃ ।
તતો નિવિષ્ટાં ધ્વજિનીં ગંગામન્વાશ્રિતાં નદીમ્ ।
નિષાદરાજો દૃષ્ટ્વૈવ જ્ઞાતીન્સંત્વરિતોઽઽબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
મહતીયમિતસ્સેના સાગરાભા પ્રદૃશ્યતે ।
નાસ્યાંતમધિગચ્છામિ મનસાપિ વિચિંતયન્ ॥ 2 ॥
યથા તુ ખલુ દુર્બુદ્ધિર્ભરત સ્સ્વયમાગતઃ ।
સ એષ હિ મહાકાયઃ કોવિદારધ્વજો રથે ॥ 3 ॥
બંધયિષ્યતિ વા દાશાનથવાઽસ્માન્વધિષ્યતિ ।
અથ દાશરથિં રામં પિત્રા રાજ્યાદ્વિવાસિતમ્ ॥ 4 ॥
સંપન્નાં શ્રિયમન્વિચ્છન્સ્તસ્ય રાજ્ઞ સ્સુદુર્લભામ્ ।
ભરતઃ કૈકયીપુત્રો હંતું સમધિગચ્છતિ ॥ 5 ॥
ભર્તાચૈવ સખાચૈવ રામો દાશરથિર્મમ ।
તસ્યાર્થકામાસ્સન્નદ્ધા ગંગાઽનૂપે પ્રતિષ્ઠત ॥ 6 ॥
તિષ્ઠંતુ સર્વે દાશાશ્ચ ગંગામન્વાશ્રિતા નદીમ્ ।
બલયુક્તા નદીરક્ષા માંસમૂલફલાશનાઃ ॥ 7 ॥
નાવાં શતાનાં પંચાનાં કૈવર્તાનાં શતં શતમ્ ।
સન્નદ્ધાનાં તથા યૂનાં તિષ્ઠંત્વિત્યભ્યચોદયત્ ॥ 8 ॥
યદાઽઽદુષ્ટસ્તુ ભરતો રામસ્યેહ ભવિષ્યતિ ।
સેયં સ્વસ્તિમતી સેના ગંગામદ્ય તરિષ્યતિ ॥ 9 ॥
ઇત્યુક્ત્વોપાયનં ગૃહ્ય મત્સ્યમાંસમધૂનિ ચ ।
અભિચક્રામ ભરતં નિષાદાધિપતિર્ગુહઃ ॥ 10 ॥
તમાયાંતં તુ સંપ્રેક્ષ્ય સૂતપુત્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
ભરતાયાઽચચક્ષેઽથ વિનયજ્ઞો વિનીતવત્ ॥ 11 ॥
એષ જ્ઞાતિસહસ્રેણ સ્થપતિઃ પરિવારિતઃ ।
કુશલો દંડકારણ્યે વૃદ્ધો ભ્રાતુશ્ચ તે સખા ॥ 12 ॥
તસ્માત્પશ્યતુ કાકુત્સ્થ ત્વાં નિષાદાધિપો ગુહઃ ।
અસંશયં વિજાનીતે યત્ર તૌ રામલક્ષ્મણૌ ॥ 13 ॥
એતત્તુ વચનં શ્રુત્વા સુમંત્રાદ્ભરત શ્શુભમ્ ।
ઉવાચ વચનં શીઘ્રં ગુહઃ પશ્યતુ મામિતિ ॥ 14 ॥
લબ્ધ્વાઽભ્યનુજ્ઞાં સંહૃષ્ટો જ્ઞાતિભિઃ પરિવારિતઃ ।
આગમ્ય ભરતં પ્રહ્વો ગુહો વચનમબ્રવીત્ ॥ 15 ॥
નિષ્કુટશ્ચૈવ દેશોઽયં વંચિતાશ્ચાપિ તે વયમ્ ।
નિવેદયામસ્તે સર્વે સ્વકે દાસકુલે વસ ॥ 16 ॥
અસ્તિ મૂલં ફલંચૈવ નિષાદૈસ્સમુપાહૃતમ્ ।
આર્દ્રં ચ માંસં શુષ્કં ચ વન્યં ચોચ્ચાવચં મહત્ ॥ 17 ॥
આશંસે સ્વાશિતા સેના વત્સ્યતીમાં વિભાવરીમ્ ।
અર્ચિતો વિવિધૈઃ કામૈ શ્શ્વ સ્સસૈન્યો ગમિષ્યસિ ॥ 18 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે ચતુરશીતિતમસ્સર્ગઃ ॥
