શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ પંચદશસ્સર્ગઃ ।
તતઃ પંચવટીં ગત્વા નાનાવ્યાલમૃગાયુતામ્ ।
ઉવાચ ભ્રાતરં રામસ્સૌમિત્રિં દીપ્તતેજસમ્ ॥ 1 ॥
આગતાઃ સ્મ યથોદ્દિષ્ટમમું દેશં મહર્ષિણા ।
અયં પંચવટીદેશસ્સૌમ્ય પુષ્પિતપાદપઃ ॥ 2 ॥
સર્વતશ્ચાર્યતાં દૃષ્ટિઃ કાનને નિપુણોહ્યસિ ।
આશ્રમઃ કતરસ્મિન્નો દેશે ભવતિ સમ્મતઃ ॥ 3 ॥
રમતે યત્ર વૈદેહી ત્વમહં ચૈવ લક્ષ્મણ ।
તાદૃશો દૃશ્યતાં દેશસ્સન્નિકૃષ્ટજલાશયઃ ॥ 4 ॥
વનરામણ્યકં યત્ર સ્થલરામણ્યકં તથા ।
સન્નિકૃષ્ટં ચ યત્ર સ્યાત્સમિત્પુષ્પકુશોદકમ્ ॥ 5 ॥
એવમુક્તસ્તુ રામેણ લક્ષ્મણ સંયતાંજલિઃ ।
સીતાસમક્ષં કાકુત્સ્થમિદં વચનમબ્રવીત્ ॥ 6 ॥
પરવાનસ્મિ કાકુત્સ્થ ત્વયિ વર્ષશતં સ્થિતે ।
સ્વયં તુ રુચિરે દેશે ક્રિયતામિતિ માં વદ ॥ 7 ॥
સુપ્રીતસ્તેન વાક્યેન લક્ષ્મણસ્ય મહાત્મનઃ ।
વિમૃશન્રોચયામાસ દેશં સર્વગુણાન્વિતમ્ ॥ 8 ॥
સ તં રુચિરમાક્રમ્ય દેશમાશ્રમકર્મણિ ।
હસ્તૌ ગૃહીત્વા હસ્તેન રામસ્સૌમિત્રિમબ્રવીત્ ॥ 9 ॥
અયં દેશસ્સમશ્રીમાન્ પુષ્પિતૈસ્તરુભિર્વૃતઃ ।
ઇહાઽશ્રમપદં સૌમ્ય યથાવત્કર્તુમર્હસિ ॥ 10 ॥
ઇયમાદિત્યસંકાશૈઃ પદ્મૈસ્સુરભિગંધિભિઃ ।
અદૂરે દૃશ્યતે રમ્યા પદ્મિની પદ્મશોભિતા ॥ 11 ॥
યથાતખ્યાતમગસ્ત્યેન મુનિના ભાવિતાત્મના ।
ઇયં ગોદાવરી રમ્યા પુષ્પિતૈસ્તરુભિર્વૃતા ॥ 12 ॥
હંસકારંડવાકીર્ણા ચક્રવાકોપશોભિતા ।
નાતિદૂરે ન ચાસન્ને મૃગયૂથપિપીડિતાઃ ॥ 13 ॥
મયૂરનાદિતા રમ્યાઃ પ્રાંશવો બહુકંદરાઃ ।
દૃશ્યંતે ગિરયઃ સૌમ્ય ફુલ્લૈસ્તરુભિરાવૃતાઃ ॥ 14 ॥
સૌવર્ણૈરાજતૈસ્તામ્રૈર્દેશે દેશે ચ ધાતુભિઃ ।
ગવાક્ષિતા ઇવાભાંતિ ગજાઃ પરમભક્તિભિઃ ॥ 15 ॥
સાલૈસ્તાલૈસ્તમાલૈશ્ચ ખર્જૂરપનસામ્રકૈઃ ।
નીવારૈસ્તિમિશૈશ્ચૈવ પુન્નાગૈશ્ચોપશોભિતાઃ ॥ 16 ॥
ચૂતૈરશોકૈસ્તિલકૈશ્ચંપકૈઃ કેતકૈરપિ ।
પુષ્પગુલ્મલતોપેતૈસ્તૈસ્તૈસ્તરુભિરાવૃતાઃ ॥ 17 ॥
ચંદનૈસ્પંદનૈર્નીપૈઃ પર્ણાસૈર્લિકુચૈરપિ ।
ધવાશ્વકર્ણખદિરૈઃ શમીકિંશુકપાટલૈઃ ॥ 18 ॥
ઇદં પુણ્યમિદં મેધ્યમિદં બહુમૃગદ્વિજમ્ ।
ઇહ વત્સ્યામ સૌમિત્રે સાર્ધમેતેન પક્ષિણા ॥ 19 ॥
એવમુક્તસ્તુ રામેણ લક્ષ્મણઃ પરવીરહા ।
અચિરેણાઽશ્રમં ભ્રાતુશ્ચકાર સુમહાબલઃ ॥ 20 ॥
પર્ણશાલાં સુવિપુલાં તત્ર સંખાતમૃત્તિકામ્ ।
સુસ્તંભાં મસ્કરૈર્દીર્ઘૈઃ કૃતવંશાં સુશોભનામ્ ॥ 21 ॥
શમીશાખાભિરાસ્તીર્ય દૃઢપાશાવપાશિતામ્ ।
કુશકાશશરૈઃ પર્ણૈસ્સુપરિચ્છાદિતાં તથા ॥ 22 ॥
સમીકૃતતલાં રમ્યાં ચકાર લઘુવિક્રમઃ ।
નિવાસં રાઘવસ્યાર્થે પ્રેક્ષણીયમનુત્તમમ્ ॥ 23 ॥
સહસા લક્ષ્મણઃ શ્રીમાન્ નદીં ગોદાવરીં તદા ।
સ્નાત્વા પદ્માનિ ચાદાય સફલઃ પુનરાગતઃ ॥ 24 ॥
તતઃ પુષ્પબલિં કૃત્વા શાંતિં ચ સ યથાવિધિ ।
દર્શયામાસ રામાય તદાશ્રમપદં કૃતમ્ ॥ 25 ॥
સ તં દૃષ્ટ્વા કૃતં સૌમ્યમાશ્રમં સીતયા સહ ।
રાઘવઃ પર્ણશાલાયાં હર્ષમાહારયત્પરમ્ ॥ 26 ॥
સુસંહૃષ્ટઃ પરિષ્વજ્ય બાહુભ્યાં લક્ષ્મણં તદા ।
અતિસ્નિગ્ધં ચ ગાઢં ચ વચનં ચેદમબ્રવીત્ ॥ 27 ॥
પ્રીતોઽસ્મિ તે મહત્કર્મ ત્વયા કૃતમિદં પ્રભો ।
પ્રદેયો યન્નિમિત્તં તે પરિષ્વંગો મયા કૃતઃ ॥ 28 ॥
ભાવજ્ઞેન કૃતજ્ઞેન ધર્મજ્ઞેન ચ લક્ષ્મણ ।
ત્વયા પુત્રેણ ધર્માત્મા ન સંવૃત્તઃ પિતા મમ ॥ 29 ॥
એવં લક્ષ્મણમુક્ત્વા તુ રાઘવો લક્ષ્મિવર્ધનઃ ।
તસ્મિન્ દેશે બહુફલે ન્યવસત્સુસુખં વશી ॥ 30 ॥
કંચિત્કાલં સ ધર્માત્મા સીતયા લક્ષ્મણેન ચ ।
અન્વાસ્યમાનો ન્યવસત્સ્વર્ગલોકે યથામરઃ ॥ 31 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે પંચદશસ્સર્ગઃ ॥
