ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ അരണ്യകാംഡമ് ।
അഥ പംചദശസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ പംചവടീം ഗത്വാ നാനാവ്യാലമൃഗായുതാമ് ।
ഉവാച ഭ്രാതരം രാമസ്സൌമിത്രിം ദീപ്തതേജസമ് ॥ 1 ॥
ആഗതാഃ സ്മ യഥോദ്ദിഷ്ടമമും ദേശം മഹര്ഷിണാ ।
അയം പംചവടീദേശസ്സൌമ്യ പുഷ്പിതപാദപഃ ॥ 2 ॥
സർവതശ്ചാര്യതാം ദൃഷ്ടിഃ കാനനേ നിപുണോഹ്യസി ।
ആശ്രമഃ കതരസ്മിന്നോ ദേശേ ഭവതി സമ്മതഃ ॥ 3 ॥
രമതേ യത്ര വൈദേഹീ ത്വമഹം ചൈവ ലക്ഷ്മണ ।
താദൃശോ ദൃശ്യതാം ദേശസ്സന്നികൃഷ്ടജലാശയഃ ॥ 4 ॥
വനരാമണ്യകം യത്ര സ്ഥലരാമണ്യകം തഥാ ।
സന്നികൃഷ്ടം ച യത്ര സ്യാത്സമിത്പുഷ്പകുശോദകമ് ॥ 5 ॥
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ ലക്ഷ്മണ സംയതാംജലിഃ ।
സീതാസമക്ഷം കാകുത്സ്ഥമിദം വചനമബ്രവീത് ॥ 6 ॥
പരവാനസ്മി കാകുത്സ്ഥ ത്വയി വര്ഷശതം സ്ഥിതേ ।
സ്വയം തു രുചിരേ ദേശേ ക്രിയതാമിതി മാം വദ ॥ 7 ॥
സുപ്രീതസ്തേന വാക്യേന ലക്ഷ്മണസ്യ മഹാത്മനഃ ।
വിമൃശന്രോചയാമാസ ദേശം സർവഗുണാന്വിതമ് ॥ 8 ॥
സ തം രുചിരമാക്രമ്യ ദേശമാശ്രമകര്മണി ।
ഹസ്തൌ ഗൃഹീത്വാ ഹസ്തേന രാമസ്സൌമിത്രിമബ്രവീത് ॥ 9 ॥
അയം ദേശസ്സമശ്രീമാന് പുഷ്പിതൈസ്തരുഭിർവൃതഃ ।
ഇഹാഽശ്രമപദം സൌമ്യ യഥാവത്കര്തുമര്ഹസി ॥ 10 ॥
ഇയമാദിത്യസംകാശൈഃ പദ്മൈസ്സുരഭിഗംധിഭിഃ ।
അദൂരേ ദൃശ്യതേ രമ്യാ പദ്മിനീ പദ്മശോഭിതാ ॥ 11 ॥
യഥാതഖ്യാതമഗസ്ത്യേന മുനിനാ ഭാവിതാത്മനാ ।
ഇയം ഗോദാവരീ രമ്യാ പുഷ്പിതൈസ്തരുഭിർവൃതാ ॥ 12 ॥
ഹംസകാരംഡവാകീര്ണാ ചക്രവാകോപശോഭിതാ ।
നാതിദൂരേ ന ചാസന്നേ മൃഗയൂഥപിപീഡിതാഃ ॥ 13 ॥
മയൂരനാദിതാ രമ്യാഃ പ്രാംശവോ ബഹുകംദരാഃ ।
ദൃശ്യംതേ ഗിരയഃ സൌമ്യ ഫുല്ലൈസ്തരുഭിരാവൃതാഃ ॥ 14 ॥
സൌവര്ണൈരാജതൈസ്താമ്രൈര്ദേശേ ദേശേ ച ധാതുഭിഃ ।
ഗവാക്ഷിതാ ഇവാഭാംതി ഗജാഃ പരമഭക്തിഭിഃ ॥ 15 ॥
സാലൈസ്താലൈസ്തമാലൈശ്ച ഖര്ജൂരപനസാമ്രകൈഃ ।
നീവാരൈസ്തിമിശൈശ്ചൈവ പുന്നാഗൈശ്ചോപശോഭിതാഃ ॥ 16 ॥
ചൂതൈരശോകൈസ്തിലകൈശ്ചംപകൈഃ കേതകൈരപി ।
പുഷ്പഗുല്മലതോപേതൈസ്തൈസ്തൈസ്തരുഭിരാവൃതാഃ ॥ 17 ॥
ചംദനൈസ്പംദനൈര്നീപൈഃ പര്ണാസൈര്ലികുചൈരപി ।
ധവാശ്വകര്ണഖദിരൈഃ ശമീകിംശുകപാടലൈഃ ॥ 18 ॥
ഇദം പുണ്യമിദം മേധ്യമിദം ബഹുമൃഗദ്വിജമ് ।
ഇഹ വത്സ്യാമ സൌമിത്രേ സാര്ധമേതേന പക്ഷിണാ ॥ 19 ॥
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ ।
അചിരേണാഽശ്രമം ഭ്രാതുശ്ചകാര സുമഹാബലഃ ॥ 20 ॥
പര്ണശാലാം സുവിപുലാം തത്ര സംഖാതമൃത്തികാമ് ।
സുസ്തംഭാം മസ്കരൈര്ദീര്ഘൈഃ കൃതവംശാം സുശോഭനാമ് ॥ 21 ॥
ശമീശാഖാഭിരാസ്തീര്യ ദൃഢപാശാവപാശിതാമ് ।
കുശകാശശരൈഃ പര്ണൈസ്സുപരിച്ഛാദിതാം തഥാ ॥ 22 ॥
സമീകൃതതലാം രമ്യാം ചകാര ലഘുവിക്രമഃ ।
നിവാസം രാഘവസ്യാര്ഥേ പ്രേക്ഷണീയമനുത്തമമ് ॥ 23 ॥
സഹസാ ലക്ഷ്മണഃ ശ്രീമാന് നദീം ഗോദാവരീം തദാ ।
സ്നാത്വാ പദ്മാനി ചാദായ സഫലഃ പുനരാഗതഃ ॥ 24 ॥
തതഃ പുഷ്പബലിം കൃത്വാ ശാംതിം ച സ യഥാവിധി ।
ദര്ശയാമാസ രാമായ തദാശ്രമപദം കൃതമ് ॥ 25 ॥
സ തം ദൃഷ്ട്വാ കൃതം സൌമ്യമാശ്രമം സീതയാ സഹ ।
രാഘവഃ പര്ണശാലായാം ഹര്ഷമാഹാരയത്പരമ് ॥ 26 ॥
സുസംഹൃഷ്ടഃ പരിഷ്വജ്യ ബാഹുഭ്യാം ലക്ഷ്മണം തദാ ।
അതിസ്നിഗ്ധം ച ഗാഢം ച വചനം ചേദമബ്രവീത് ॥ 27 ॥
പ്രീതോഽസ്മി തേ മഹത്കര്മ ത്വയാ കൃതമിദം പ്രഭോ ।
പ്രദേയോ യന്നിമിത്തം തേ പരിഷ്വംഗോ മയാ കൃതഃ ॥ 28 ॥
ഭാവജ്ഞേന കൃതജ്ഞേന ധര്മജ്ഞേന ച ലക്ഷ്മണ ।
ത്വയാ പുത്രേണ ധര്മാത്മാ ന സംവൃത്തഃ പിതാ മമ ॥ 29 ॥
ഏവം ലക്ഷ്മണമുക്ത്വാ തു രാഘവോ ലക്ഷ്മിവര്ധനഃ ।
തസ്മിന് ദേശേ ബഹുഫലേ ന്യവസത്സുസുഖം വശീ ॥ 30 ॥
കംചിത്കാലം സ ധര്മാത്മാ സീതയാ ലക്ഷ്മണേന ച ।
അന്വാസ്യമാനോ ന്യവസത്സ്വര്ഗലോകേ യഥാമരഃ ॥ 31 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ അരണ്യകാംഡേ പംചദശസ്സര്ഗഃ ॥
