View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.15 Aranya Kanda - Sarga 15

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha pañchadaśassargaḥ ।

tataḥ pañchavaṭīṃ gatvā nānāvyālamṛgāyutām ।
uvācha bhrātaraṃ rāmassaumitriṃ dīptatējasam ॥ 1 ॥

āgatāḥ sma yathōddiṣṭamamuṃ dēśaṃ maharṣiṇā ।
ayaṃ pañchavaṭīdēśassaumya puṣpitapādapaḥ ॥ 2 ॥

sarvataśchāryatāṃ dṛṣṭiḥ kānanē nipuṇōhyasi ।
āśramaḥ katarasminnō dēśē bhavati sammataḥ ॥ 3 ॥

ramatē yatra vaidēhī tvamahaṃ chaiva lakṣmaṇa ।
tādṛśō dṛśyatāṃ dēśassannikṛṣṭajalāśayaḥ ॥ 4 ॥

vanarāmaṇyakaṃ yatra sthalarāmaṇyakaṃ tathā ।
sannikṛṣṭaṃ cha yatra syātsamitpuṣpakuśōdakam ॥ 5 ॥

ēvamuktastu rāmēṇa lakṣmaṇa saṃyatāñjaliḥ ।
sītāsamakṣaṃ kākutsthamidaṃ vachanamabravīt ॥ 6 ॥

paravānasmi kākutstha tvayi varṣaśataṃ sthitē ।
svayaṃ tu ruchirē dēśē kriyatāmiti māṃ vada ॥ 7 ॥

suprītastēna vākyēna lakṣmaṇasya mahātmanaḥ ।
vimṛśanrōchayāmāsa dēśaṃ sarvaguṇānvitam ॥ 8 ॥

sa taṃ ruchiramākramya dēśamāśramakarmaṇi ।
hastau gṛhītvā hastēna rāmassaumitrimabravīt ॥ 9 ॥

ayaṃ dēśassamaśrīmān puṣpitaistarubhirvṛtaḥ ।
ihā'śramapadaṃ saumya yathāvatkartumarhasi ॥ 10 ॥

iyamādityasaṅkāśaiḥ padmaissurabhigandhibhiḥ ।
adūrē dṛśyatē ramyā padminī padmaśōbhitā ॥ 11 ॥

yathātakhyātamagastyēna muninā bhāvitātmanā ।
iyaṃ gōdāvarī ramyā puṣpitaistarubhirvṛtā ॥ 12 ॥

haṃsakāraṇḍavākīrṇā chakravākōpaśōbhitā ।
nātidūrē na chāsannē mṛgayūthapipīḍitāḥ ॥ 13 ॥

mayūranāditā ramyāḥ prāṃśavō bahukandarāḥ ।
dṛśyantē girayaḥ saumya phullaistarubhirāvṛtāḥ ॥ 14 ॥

sauvarṇairājataistāmrairdēśē dēśē cha dhātubhiḥ ।
gavākṣitā ivābhānti gajāḥ paramabhaktibhiḥ ॥ 15 ॥

sālaistālaistamālaiścha kharjūrapanasāmrakaiḥ ।
nīvāraistimiśaiśchaiva punnāgaiśchōpaśōbhitāḥ ॥ 16 ॥

chūtairaśōkaistilakaiśchampakaiḥ kētakairapi ।
puṣpagulmalatōpētaistaistaistarubhirāvṛtāḥ ॥ 17 ॥

chandanaispandanairnīpaiḥ parṇāsairlikuchairapi ।
dhavāśvakarṇakhadiraiḥ śamīkiṃśukapāṭalaiḥ ॥ 18 ॥

idaṃ puṇyamidaṃ mēdhyamidaṃ bahumṛgadvijam ।
iha vatsyāma saumitrē sārdhamētēna pakṣiṇā ॥ 19 ॥

ēvamuktastu rāmēṇa lakṣmaṇaḥ paravīrahā ।
achirēṇā'śramaṃ bhrātuśchakāra sumahābalaḥ ॥ 20 ॥

parṇaśālāṃ suvipulāṃ tatra saṅkhātamṛttikām ।
sustambhāṃ maskarairdīrghaiḥ kṛtavaṃśāṃ suśōbhanām ॥ 21 ॥

śamīśākhābhirāstīrya dṛḍhapāśāvapāśitām ।
kuśakāśaśaraiḥ parṇaissuparichChāditāṃ tathā ॥ 22 ॥

samīkṛtatalāṃ ramyāṃ chakāra laghuvikramaḥ ।
nivāsaṃ rāghavasyārthē prēkṣaṇīyamanuttamam ॥ 23 ॥

sahasā lakṣmaṇaḥ śrīmān nadīṃ gōdāvarīṃ tadā ।
snātvā padmāni chādāya saphalaḥ punarāgataḥ ॥ 24 ॥

tataḥ puṣpabaliṃ kṛtvā śāntiṃ cha sa yathāvidhi ।
darśayāmāsa rāmāya tadāśramapadaṃ kṛtam ॥ 25 ॥

sa taṃ dṛṣṭvā kṛtaṃ saumyamāśramaṃ sītayā saha ।
rāghavaḥ parṇaśālāyāṃ harṣamāhārayatparam ॥ 26 ॥

susaṃhṛṣṭaḥ pariṣvajya bāhubhyāṃ lakṣmaṇaṃ tadā ।
atisnigdhaṃ cha gāḍhaṃ cha vachanaṃ chēdamabravīt ॥ 27 ॥

prītō'smi tē mahatkarma tvayā kṛtamidaṃ prabhō ।
pradēyō yannimittaṃ tē pariṣvaṅgō mayā kṛtaḥ ॥ 28 ॥

bhāvajñēna kṛtajñēna dharmajñēna cha lakṣmaṇa ।
tvayā putrēṇa dharmātmā na saṃvṛttaḥ pitā mama ॥ 29 ॥

ēvaṃ lakṣmaṇamuktvā tu rāghavō lakṣmivardhanaḥ ।
tasmin dēśē bahuphalē nyavasatsusukhaṃ vaśī ॥ 30 ॥

kañchitkālaṃ sa dharmātmā sītayā lakṣmaṇēna cha ।
anvāsyamānō nyavasatsvargalōkē yathāmaraḥ ॥ 31 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē pañchadaśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: