શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અરણ્યકાંડમ્ ।
અથ ચતુશ્ચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ।
તથા તુ તં સમાદિશ્ય ભ્રાતરં રઘુનંદનઃ ।
બબંધાસિં મહાતેજા જાંબૂનદમયત્સરુમ્ ॥ 1 ॥
તત સ્ત્ર્યવનતં ચાપમાદાયાઽત્મવિભૂષણમ્ ।
આબધ્ય ચ કલાપૌ દ્વૌ જગામોદગ્રવિક્રમઃ ॥ 2 ॥
તં વંચયાનો રાજેંદ્રમાપતંતં નિરીક્ષ્યવૈ ।
બભૂવાંતર્હિતસ્ત્રાસાત્પુનસ્સંદર્શનેઽભવત્ ।
ચ ॥ 3 ॥
બદ્ધાસિર્ધનુરાદાય પ્રદુદ્રાવ યતો મૃગઃ ।
તં સ્મ પશ્યતિ રૂપેણ દ્યોતમાનમિવાગ્રતઃ ॥ 4 ॥
અવેક્ષ્યાવેક્ષ્ય ધાવંતં ધનુષ્પાણિર્મહાવને ।
અતિવૃત્તમિષોઃ પાતાલ્લોભયાનં કદાચન ॥ 5 ॥
શંકિતંતુ સમુદ્ભ્રાંતમુત્પતંતમિવાંબરે ।
દૃશ્યમાનમદૃશ્યં ચ વનોદ્દેશેષુ કેષુચિત્ ॥ 6 ॥
છિન્નાભ્રૈરિવ સંવીતં શારદં ચંદ્રમંડલમ્ ।
મુહુર્તાદેવ દદૃશે મુહુર્દૂરાત્પ્રકાશતે ॥ 7 ॥
દર્શનાદર્શનાદેવં સોઽપાકર્ષત રાઘવમ્ ।
સુદૂરમાશ્રમસ્યાસ્ય મારીચો મૃગતાં ગતઃ ॥ 8 ॥
આસીત્ ક્રુદ્ધસ્તુ કાકુત્સ્થો વિવશસ્તેન મોહિતઃ ।
અથાવતસ્થે સંભ્રાંતશ્ચાયામાશ્રિત્ય શાદ્વલે ॥ 9 ॥
સ તમુન્માદયામાસ મૃગરૂપો નિશાચરઃ ।
મૃગૈઃ પરિવૃતો વન્યૈરદૂરાત્પ્રત્યદૃશ્યત ॥ 10 ॥
ગૃહીતુકામં દૃષ્ટ્વૈવં પુનરેવાભ્યધાવત ।
તત્ક્ષણાદેવ સંત્રાસાત્પુનરંતર્હિતોઽભવત્ ॥ 11 ॥
પુનરેવ તતો દૂરાદ્વૃક્ષષંડાદ્વિનિસ્સૃતમ્ ।
દૃષ્ટ્વા રામો મહાતેજાસ્તં હંતું કૃતનિશ્ચયઃ ॥ 12 ॥
ભૂયસ્તુ શરમુદ્ધૃત્ય કુપિતસ્તત્ર રાઘવઃ ।
સૂર્યરશ્મિપ્રતીકાશં જ્વલંતમરિમર્દનઃ ॥ 13 ॥
સંધાય સુદૃઢે ચાપે વિકૃષ્ય બલવદ્બલી ।
તમેવ મૃગમુદ્દિશ્ય શ્વસંતમિવ પન્નગમ્ ॥ 14 ॥
મુમોચ જ્વલિતં દીપ્તમસ્ત્રં બ્રહ્મવિનિર્મિતમ્ ।
શરીરં મૃગરૂપસ્ય વિનિર્ભિદ્ય શરોત્તમઃ ॥ 15 ॥
મારીચસ્યૈવ હૃદયં બિભેદાશનિસન્નિભઃ ।
તાલમાત્રમથોત્પ્લુત્ય ન્યપતત્સશરાતુરઃ ॥ 16 ॥
વિનદન્ભૈરવં નાદં ધરણ્યામલ્પજીવિતઃ ।
મ્રિયમાણસ્તુ મારીચો જહૌ તાં કૃત્રિમાં તનુમ્ ॥ 17 ॥
સ્મૃત્વા તદ્વચનં રક્ષો દધ્યૌ કેન તુ લક્ષ્મણમ્ ।
ઇહ પ્રસ્થાપયેત્સીતા શૂન્યે તાં રાવણો હરેત્ ॥ 18 ॥
સ પ્રાપ્તકાલમાજ્ઞાય ચકાર ચ તત સ્વનમ્ ।
સદૃશં રાઘવસ્યેહ હા સીતે લક્ષ્મણેતિ ચ ॥ 19 ॥
તેન મર્મણિ નિર્વિદ્ધં શરેણાનુપમેન હિ ।
મૃગરૂપં તુ તત્ત્યક્ત્વા રાક્ષસં રૂપમાસ્થિતઃ ॥ 20 ॥
ચક્રે સ સુમહાકાયં મારીચો જીવિતં ત્યજન્ ।
તં દૃષ્ટ્વા પતિતં ભૂમૌ રાક્ષસં ઘોરદર્શનમ્ ॥ 21 ॥
રામો રુધિરસિક્તાંગં ચેષ્ટમાનં મહીતલે ।
જગામ મનસા સીતાં લક્ષ્મણસ્ય વચસ્સ્મરન્ ॥ 22 ॥
મારીચસ્ય તુ માયૈષા પૂર્વોક્તં લક્ષ્મણેન તુ ।
તત્તથા હ્યભવચ્ચાદ્ય મારીચોઽયં મયા હતઃ ॥ 23 ॥
હા સીતે લક્ષ્મણેત્યેવમાક્રુશ્ય ચ મહાસ્વરમ્ ।
મમાર રાક્ષસસ્સોઽયં શ્રુત્વા સીતા કથં ભવેત્ ॥ 24 ॥
લક્ષ્મણશ્ચ મહાબાહુઃ કામવસ્થાં ગમિષ્યતિ ।
ઇતિ સંચિંત્ય ધર્માત્મા રામો હૃષ્ટતનૂરુહઃ ॥ 25 ॥
તત્ર રામં ભયં તીવ્રમાવિવેશ વિષાદજમ્ ।
રાક્ષસં મૃગરૂપં તં હત્વા શ્રુત્વા ચ તત્સ્વરમ્ ॥ 26 ॥
નિહત્ય પૃષતં ચાન્યં માંસમાદાય રાઘવઃ ।
ત્વરમાણો જનસ્થાનં સસારાભિમુખસ્તદા ॥ 27 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અરણ્યકાંડે ચતુશ્ચત્વારિંશસ્સર્ગઃ ॥
