श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ त्रयोदशाधिकशततमस्सर्गः ।
रावणंनिहतंदृष्टवाराघवेणमहात्मना ।
अंतःपुराद्विनिष्पेतूराक्षस्यश्शोककर्शिताः ॥ 1 ॥
वार्यमाणास्सुबहुशोवेष्टंत्यःक्षितिपांसुषु ।
विमुक्तकेश्यश्शोकार्तागावोवत्सहतायथा ॥ 2 ॥
उत्तरेणविनिष्क्रम्यद्वारेणसहराक्षसैः ।
प्रविश्यायोधनंघोरंविचिन्वंत्वोहतंपतिम् ॥ 3 ॥
आर्यपुत्रेतिवादिन्योहानाथेति च सर्वशः ।
परिपेतुःकबंधांकांमहींशोणितकर्दमाम् ॥ 4 ॥
दृष्ट्वा समागतं देवी हनूमंतं महाबलम् ।
तूष्णीमास्त तदा दृष्ट्वा स्मृत्वा हृष्टाभवत्तदा ॥ 5 ॥
ददृशुस्तामहाकायंमहावीर्यंमहाद्युतिम् ।
रावणंनिहतंभूमौनीलांजनचयोपमम् ॥ 6 ॥
ताःपतिंसहसादृष्टवाशयानंरणपांसुषु ।
निपेतुस्तस्यगात्रेषुछिन्नावनलताइव ॥ 7 ॥
बहुमानात्परिष्वज्यकाचिदेवंरुरोद ह ।
चरणौकाचिदालंब्यकाचित्कंठेऽवलंब्य च ॥ 8 ॥
उत्क्षिप्य च भुजौकाचिद्भूमौसुपरिवर्तते ।
हतस्यवदनंदृष्टवाकाचिन्मोहमुपागमत् ॥ 9 ॥
काचिदंकेशिरःकृत्वारुरोदमुखमीक्षती ।
स्नापयंतीमुखंबाष्पैस्तुषारैरिवपंकजम् ॥ 10 ॥
एवमार्ताःपतिंदृष्टवारावणंनिहतंभुवि ।
चुक्रुशुर्भहुधाशोकाद्भूयस्ताःपर्यदेवयन् ॥ 11 ॥
येनमित्रासितःशक्रोयेनवित्रासितोयमः ।
येनवैश्रवणोराजापुष्पकेणवियोजितः ॥ 12 ॥
गंधर्वाणामृषीणां च सुराणां च महात्मनाम् ।
भयंयेनरणेदत्तंसोऽयंशेतेरणेहतः ॥ 13 ॥
असुरेभ्यःसुरेभ्योवापन्नगेभ्योऽपिवातथा ।
भयंयो न विजानातितस्येदंमानुषाद् भयम् ॥ 14 ॥
अवध्योदेवतानांयस्तथादानवराक्षसाम् ।
हतःसोऽयंरणेशेतेमानुषेणपदातिना ॥ 15 ॥
यो न शक्यस्सुरैर्हंतुं न यक्षैर्नासुरैस्तथा ।
सोऽयंकश्चिदिवासत्त्वोमृत्युंमर्त्येनलंभितः ॥ 16 ॥
एवंवदंत्योरुरुदुस्तस्यतादुःखिताःस्त्रियः ।
भूयएव च दुःखार्ताविलेपुश्चपुनःपुनः ॥ 17 ॥
अशृण्वतातुसुहृदांसततंहितवादिनाम् ।
मरणायहृतासीताराक्षसाश्चनिपातिताः ॥ 18 ॥
एतास्सममिदानींतेवयमात्मा च पातितः ।
ब्रुवाणोऽपिहितंवाक्यमिष्टोभ्राताविभीषणः ॥ 19 ॥
धृष्टंपरुषितोमोहत्त्वयात्मवथकांक्षिणा ।
दिनिर्यातितातेस्वासतीतारामायमैथिली ॥ 20 ॥
ननस्स्याद्व्यसनंघोरमिदंमूलहरंमहत् ।
वृत्तकामोभवेद्भ्रातारामोमित्रकुलंभवेत् ॥ 21 ॥
वयंचाध्विवाःसर्वाःसकमा न च शत्रवः ।
त्वयापुनर्नृशंशंसेनसीतांसंरुंधताबलात् ॥ 22 ॥
राक्षसावयमात्मा च त्रयंतुल्यंनिपातितम् ।
न कामकारःकामंवातवराक्षसपुंगव ।
दैवंचेष्टयतेसर्वंहतंदैवेनहन्यते ॥ 23 ॥
वानराणांविनाशोऽयंराक्षसानां च तेरणे ।
तवचैवमहाबाहो दैवयोगादुपागतः ॥ 24 ॥
नैवार्थेन न कामेनविक्रमेण न चाज्ञया ।
शक्यादैवगतिर्लोकेनिवर्तयितुमुद्यता ॥ 25 ॥
ततः शुभतरं वाक्यमुवाच पवनात्मजम् ।
अतिलक्षणसंपन्नं माधुर्यगुणभूषितम् ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे त्रयोदशाधिकशततमस्सर्गः ॥
