śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha trayōdaśādhikaśatatamassargaḥ ।
rāvaṇannihatandṛṣṭavārāghavēṇamahātmanā ।
antaḥpurādviniṣpētūrākṣasyaśśōkakarśitāḥ ॥ 1 ॥
vāryamāṇāssubahuśōvēṣṭantyaḥkṣitipāṃsuṣu ।
vimuktakēśyaśśōkārtāgāvōvatsahatāyathā ॥ 2 ॥
uttarēṇaviniṣkramyadvārēṇasaharākṣasaiḥ ।
praviśyāyōdhanaṅghōraṃvichinvantvōhatampatim ॥ 3 ॥
āryaputrētivādinyōhānāthēti cha sarvaśaḥ ।
paripētuḥkabandhāṅkāmmahīṃśōṇitakardamām ॥ 4 ॥
dṛṣṭvā samāgataṃ dēvī hanūmantaṃ mahābalam ।
tūṣṇīmāsta tadā dṛṣṭvā smṛtvā hṛṣṭābhavattadā ॥ 5 ॥
dadṛśustāmahākāyammahāvīryammahādyutim ।
rāvaṇannihatambhūmaunīlāñjanachayōpamam ॥ 6 ॥
tāḥpatiṃsahasādṛṣṭavāśayānaṃraṇapāṃsuṣu ।
nipētustasyagātrēṣuChinnāvanalatāiva ॥ 7 ॥
bahumānātpariṣvajyakāchidēvaṃrurōda ha ।
charaṇaukāchidālambyakāchitkaṇṭhē'valambya cha ॥ 8 ॥
utkṣipya cha bhujaukāchidbhūmausuparivartatē ।
hatasyavadanandṛṣṭavākāchinmōhamupāgamat ॥ 9 ॥
kāchidaṅkēśiraḥkṛtvārurōdamukhamīkṣatī ।
snāpayantīmukhambāṣpaistuṣārairivapaṅkajam ॥ 10 ॥
ēvamārtāḥpatindṛṣṭavārāvaṇannihatambhuvi ।
chukruśurbhahudhāśōkādbhūyastāḥparyadēvayan ॥ 11 ॥
yēnamitrāsitaḥśakrōyēnavitrāsitōyamaḥ ।
yēnavaiśravaṇōrājāpuṣpakēṇaviyōjitaḥ ॥ 12 ॥
gandharvāṇāmṛṣīṇāṃ cha surāṇāṃ cha mahātmanām ।
bhayaṃyēnaraṇēdattaṃsō'yaṃśētēraṇēhataḥ ॥ 13 ॥
asurēbhyaḥsurēbhyōvāpannagēbhyō'pivātathā ।
bhayaṃyō na vijānātitasyēdammānuṣād bhayam ॥ 14 ॥
avadhyōdēvatānāṃyastathādānavarākṣasām ।
hataḥsō'yaṃraṇēśētēmānuṣēṇapadātinā ॥ 15 ॥
yō na śakyassurairhantuṃ na yakṣairnāsuraistathā ।
sō'yaṅkaśchidivāsattvōmṛtyummartyēnalambhitaḥ ॥ 16 ॥
ēvaṃvadantyōrurudustasyatāduḥkhitāḥstriyaḥ ।
bhūyaēva cha duḥkhārtāvilēpuśchapunaḥpunaḥ ॥ 17 ॥
aśṛṇvatātusuhṛdāṃsatataṃhitavādinām ।
maraṇāyahṛtāsītārākṣasāśchanipātitāḥ ॥ 18 ॥
ētāssamamidānīntēvayamātmā cha pātitaḥ ।
bruvāṇō'pihitaṃvākyamiṣṭōbhrātāvibhīṣaṇaḥ ॥ 19 ॥
dhṛṣṭamparuṣitōmōhattvayātmavathakāṅkṣiṇā ।
diniryātitātēsvāsatītārāmāyamaithilī ॥ 20 ॥
nanassyādvyasanaṅghōramidammūlaharammahat ।
vṛttakāmōbhavēdbhrātārāmōmitrakulambhavēt ॥ 21 ॥
vayañchādhvivāḥsarvāḥsakamā na cha śatravaḥ ।
tvayāpunarnṛśaṃśaṃsēnasītāṃsaṃrundhatābalāt ॥ 22 ॥
rākṣasāvayamātmā cha trayantulyannipātitam ।
na kāmakāraḥkāmaṃvātavarākṣasapuṅgava ।
daivañchēṣṭayatēsarvaṃhatandaivēnahanyatē ॥ 23 ॥
vānarāṇāṃvināśō'yaṃrākṣasānāṃ cha tēraṇē ।
tavachaivamahābāhō daivayōgādupāgataḥ ॥ 24 ॥
naivārthēna na kāmēnavikramēṇa na chājñayā ।
śakyādaivagatirlōkēnivartayitumudyatā ॥ 25 ॥
tataḥ śubhataraṃ vākyamuvācha pavanātmajam ।
atilakṣaṇasampannaṃ mādhuryaguṇabhūṣitam ॥ 26 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē trayōdaśādhikaśatatamassargaḥ ॥
