శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ త్రయోదశాధికశతతమస్సర్గః ।
రావణంనిహతందృష్టవారాఘవేణమహాత్మనా ।
అంతఃపురాద్వినిష్పేతూరాక్షస్యశ్శోకకర్శితాః ॥ 1 ॥
వార్యమాణాస్సుబహుశోవేష్టంత్యఃక్షితిపాంసుషు ।
విముక్తకేశ్యశ్శోకార్తాగావోవత్సహతాయథా ॥ 2 ॥
ఉత్తరేణవినిష్క్రమ్యద్వారేణసహరాక్షసైః ।
ప్రవిశ్యాయోధనంఘోరంవిచిన్వంత్వోహతంపతిమ్ ॥ 3 ॥
ఆర్యపుత్రేతివాదిన్యోహానాథేతి చ సర్వశః ।
పరిపేతుఃకబంధాంకాంమహీంశోణితకర్దమామ్ ॥ 4 ॥
దృష్ట్వా సమాగతం దేవీ హనూమంతం మహాబలమ్ ।
తూష్ణీమాస్త తదా దృష్ట్వా స్మృత్వా హృష్టాభవత్తదా ॥ 5 ॥
దదృశుస్తామహాకాయంమహావీర్యంమహాద్యుతిమ్ ।
రావణంనిహతంభూమౌనీలాంజనచయోపమమ్ ॥ 6 ॥
తాఃపతింసహసాదృష్టవాశయానంరణపాంసుషు ।
నిపేతుస్తస్యగాత్రేషుఛిన్నావనలతాఇవ ॥ 7 ॥
బహుమానాత్పరిష్వజ్యకాచిదేవంరురోద హ ।
చరణౌకాచిదాలంబ్యకాచిత్కంఠేఽవలంబ్య చ ॥ 8 ॥
ఉత్క్షిప్య చ భుజౌకాచిద్భూమౌసుపరివర్తతే ।
హతస్యవదనందృష్టవాకాచిన్మోహముపాగమత్ ॥ 9 ॥
కాచిదంకేశిరఃకృత్వారురోదముఖమీక్షతీ ।
స్నాపయంతీముఖంబాష్పైస్తుషారైరివపంకజమ్ ॥ 10 ॥
ఏవమార్తాఃపతిందృష్టవారావణంనిహతంభువి ।
చుక్రుశుర్భహుధాశోకాద్భూయస్తాఃపర్యదేవయన్ ॥ 11 ॥
యేనమిత్రాసితఃశక్రోయేనవిత్రాసితోయమః ।
యేనవైశ్రవణోరాజాపుష్పకేణవియోజితః ॥ 12 ॥
గంధర్వాణామృషీణాం చ సురాణాం చ మహాత్మనామ్ ।
భయంయేనరణేదత్తంసోఽయంశేతేరణేహతః ॥ 13 ॥
అసురేభ్యఃసురేభ్యోవాపన్నగేభ్యోఽపివాతథా ।
భయంయో న విజానాతితస్యేదంమానుషాద్ భయమ్ ॥ 14 ॥
అవధ్యోదేవతానాంయస్తథాదానవరాక్షసామ్ ।
హతఃసోఽయంరణేశేతేమానుషేణపదాతినా ॥ 15 ॥
యో న శక్యస్సురైర్హంతుం న యక్షైర్నాసురైస్తథా ।
సోఽయంకశ్చిదివాసత్త్వోమృత్యుంమర్త్యేనలంభితః ॥ 16 ॥
ఏవంవదంత్యోరురుదుస్తస్యతాదుఃఖితాఃస్త్రియః ।
భూయఏవ చ దుఃఖార్తావిలేపుశ్చపునఃపునః ॥ 17 ॥
అశృణ్వతాతుసుహృదాంసతతంహితవాదినామ్ ।
మరణాయహృతాసీతారాక్షసాశ్చనిపాతితాః ॥ 18 ॥
ఏతాస్సమమిదానీంతేవయమాత్మా చ పాతితః ।
బ్రువాణోఽపిహితంవాక్యమిష్టోభ్రాతావిభీషణః ॥ 19 ॥
ధృష్టంపరుషితోమోహత్త్వయాత్మవథకాంక్షిణా ।
దినిర్యాతితాతేస్వాసతీతారామాయమైథిలీ ॥ 20 ॥
ననస్స్యాద్వ్యసనంఘోరమిదంమూలహరంమహత్ ।
వృత్తకామోభవేద్భ్రాతారామోమిత్రకులంభవేత్ ॥ 21 ॥
వయంచాధ్వివాఃసర్వాఃసకమా న చ శత్రవః ।
త్వయాపునర్నృశంశంసేనసీతాంసంరుంధతాబలాత్ ॥ 22 ॥
రాక్షసావయమాత్మా చ త్రయంతుల్యంనిపాతితమ్ ।
న కామకారఃకామంవాతవరాక్షసపుంగవ ।
దైవంచేష్టయతేసర్వంహతందైవేనహన్యతే ॥ 23 ॥
వానరాణాంవినాశోఽయంరాక్షసానాం చ తేరణే ।
తవచైవమహాబాహో దైవయోగాదుపాగతః ॥ 24 ॥
నైవార్థేన న కామేనవిక్రమేణ న చాజ్ఞయా ।
శక్యాదైవగతిర్లోకేనివర్తయితుముద్యతా ॥ 25 ॥
తతః శుభతరం వాక్యమువాచ పవనాత్మజమ్ ।
అతిలక్షణసంపన్నం మాధుర్యగుణభూషితమ్ ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే త్రయోదశాధికశతతమస్సర్గః ॥
