શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ સપ્તદશાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।
સ ઉવાચમહાપ્રામસ્સોઽભિવાદ્યપ્લવંગમઃ ।
રામંવચનમર્થજ્ઞોવરંસર્વધનુષ્મતામ્ ॥ 1 ॥
યન્નિમિત્તોઽયમારંબઃકર્મણાંયઃફલોદયઃ ।
તાંદેવીંશોકસંતપ્તાંદ્રષ્ટુમર્હસિમૈથિલીમ્ ॥ 2 ॥
સાહિશોકસમાવિષ્ટાબાષ્પપર્યાકુલેક્ષણા ।
મૈથિલીવિજયંશ્રુત્વાદ્રષ્ટુંત્વામભિકાંક્ષતિ ॥ 3 ॥
પૂર્વકાત્પ્રત્યયાચ્ચાહમુક્તોવિશ્વસ્તયાતયા ।
ભર્તારંદ્રષ્ટુમિચ્છામિકૃતાર્થંસહલક્ષ્મણમ્ ॥ 4 ॥
એવમુક્તોહનુમતારામોધર્મભૃતાંવરઃ ।
આગચ્છત્સહસાધ્યાનમીષદ્ભાષ્પપરિપ્લુતઃ ॥ 5 ॥
દીર્ઘમુષ્ણંવિનિઃશ્વસ્યજગતીમવલોકયન્ ।
ઉવાચમેઘસંકાશંવિભીષણમુપસ્થિતમ્ ॥ 6 ॥
દિવ્યાંગરાગાંવૈદેહીંદિવ્યાભરણભૂષિતામ્ ।
ઇહસીતાંશિરઃસ્નાતામુપસ્થાપયમાચિરમ્ ॥ 7 ॥
એવમુક્તસ્તુરામેણત્વરમાણોવિભીષણઃ ।
પ્રવિશ્યાંતઃપુરંસીતાંસ્ત્રીભિસ્સ્વાભિરોચદયત્ ॥ 8 ॥
તતસ્સીતાંમહાભાગાંદૃષ્ટવોવાચવિભીષણઃ ।
મૂર્ધ્નિબદ્ધાંજલિશ્રીમાન્વિનીતોરાક્ષસેશ્વરઃ ॥ 9 ॥
દિવ્યાંગરાગાવૈદેહીદિવ્યાભરણભૂષિતા ।
યાનમારોહભદ્રંતેભર્તાત્વાંદ્રષ્ટુમિચ્છતિ ॥ 10 ॥
એવમુક્તાતુવૈદેહીપ્રત્યુવાચવિભીષણમ્ ।
અસ્નાત્વાદ્રષ્ટુમિચ્છામિભર્તારંરાક્ષસેશ્વર ॥ 11 ॥
તસ્યાસ્તદ્વચનંશ્રુત્વાપ્રત્યુવાચવિભીષણઃ ।
યથાહરામોભહર્તાતેતત્તથાકર્તુમાર્હસિમાર્હસિ ॥ 12 ॥
તસ્યતદ્વચનંશ્રુત્વામૈથિલીપતિદેવતા ।
ભર્તૃભક્ત્યાવૃતાસાધ્વીતથેતિપ્રત્યભાષત ॥ 13 ॥
તતસ્સીતાંશિરઃસ્નાતાંસંયુક્તાંપ્રતિકર્મણા ।
મહાર્હાભરણોપેતાંમહાર્હાંબરધારિણીમ્ ॥ 14 ॥
આરોપ્યશિબિકાંદીપ્તાંપરાર્ઘ્યાંબરસમ્વૃતામ્ ।
રાક્ષસૈર્ભહુભિર્ગુપ્તામાજહારવિભીષણઃ ॥ 15 ॥
સોઽભિગમ્યમહાત્માનંજ્ઞાતાવપિધ્યાનમાસ્થિતમ્ ।
પ્રણતશ્ચપ્રહૃષ્ટશ્ચપ્રાપ્તાંસીતાંન્યવેદયત્ ॥ 16 ॥
તામાગતામુપશ્રુત્યરક્ષોગૃહચિરોષિતામ્ ।
હર્ષોદૈન્યંચ રોષશ્ચત્રયંરાઘવમાવિશત્ ॥ 17 ॥
તતઃપાર્શ્વગતંદૃષ્ટવાસવિમર્શંવિચારયન્ ।
વિભીષણમિદંવાક્યમહૃષ્ટોરાઘવોઽબ્રવીત્ ॥ 18 ॥
રાક્ષસાધિપતેસૌમ્યનિત્યંમદ્વિજયેરત ।
વૈદેહીસંનિકર્ષંમેશીઘ્રંસમુપગચ્છતુ ॥ 19 ॥
તસ્યતદ્વચનંશ્રુત્વારાઘવસ્યવિભીષણઃ ।
તૂર્ણમુત્સારણંતત્રકારયામાસધર્મવિત્ ॥ 20 ॥
કંચુકોષ્ણીષિણસ્તત્રવેત્રજર્જરપાણયઃ ।
ઉત્સારયંતસ્તાન્યોધાન્સમંતાત્ પરિચક્રમુઃ ॥ 21 ॥
ઋક્ષાણાંવાનરાણાં ચ રાક્ષસાનાં ચ સર્વશઃ ।
વૃંદાન્યુત્સાર્યમાણાનિદૂરમુત્તસ્થુરંતતઃ ॥ 22 ॥
તેષામુત્સાર્યમાણાનાંનિઃસ્વનઃસુમહાનભૂત્ ।
વાયુનોદ્ધૂયામાનસ્યસાગરસ્યેવનિઃસ્વનઃ ॥ 23 ॥
ઉત્સાર્યમાણાન્ દૃષ્ટવાથજગત્યાંજાતસંભ્રમાન્ ।
દાક્ષિણ્યાત્તદમર્ષાચ્ચવારયામાસરાઘવઃ ॥ 24 ॥
સંરંબશ્ચાબ્રવીદ્રામશ્ચક્ષુષાપ્રદહન્નિવ ।
વિભીષણંમહાપ્રાજ્ઞંસોપાલંબમિદંવચઃ ॥ 25 ॥
કિમર્થંમામનાદૃત્યક્લિશ્યતેઽયંત્વયાજનઃ ।
નિવર્તયૈનમુદ્યોગંજનોઽયંસ્વજનોમમ ॥ 26 ॥
ન ગૃહાણિ ન વસ્ત્રાણિ ન પ્રાકારાસ્તિરસ્ક્રિયા ।
નેદૃશારાજસત્કારાવૃત્તમાવરણંસ્ત્રિયાઃ ॥ 27 ॥
વ્યસનેષુ ન કૃચ્છ્રેષુ ન યુદ્ધેષુસ્વયંવરે ।
ન ક્રતૌનોવિવાહેવાદર્શનંદૂષ્યતેસ્ત્રિયાઃ ॥ 28 ॥
સૈષાવિપદ્ગતાચૈવકૃચ્છ્રેવ ચ મહતિસ્થિતા ।
દર્શનેનાસ્તિદોષોઽસ્યામત્સમીપેવિશેષતઃ ॥ 29 ॥
વિસૃજ્યશિબિકાંતસ્માત્પદ્ભ્યામેવોપસર્પતુ ।
સમીપેમમવૈદેહીંપશ્યંત્વેતેવનૌકસઃ ॥ 30 ॥
એવમુક્તસ્તુરામેણસવિમર્શોવિભીષણમ્ ।
રામસ્યોપાનયસતીતાંસન્નિકર્ષંવિનીતવત્ ॥ 31 ॥
તતોલક્ષ્મણસુગ્રીવૌહનૂમાંશ્ચપ્લવંગમઃ ।
નિશમ્યવાક્યંરામસ્યબભૂવુર્વ્યથિતાભૃશમ્ ॥ 32 ॥
ઇમમાર્ષં સ્તવં દિવ્યમિતિહાસં પુરાતનમ્ ॥ 33 ॥
લજ્જયાત્વવલીયંતીસ્વેષુગાત્રેષુમૈથિલી ।
વિભીષણેનાનુગતાભર્તારંસાભ્યવર્તત ॥ 34 ॥
વિસ્મયાચ્છપ્રહર્ષાચ્ચસ્નેહાચ્ચપતિદેવતા ।
ઉદૈક્ષતમુખંભર્તુઃસૌમ્યંસૌમ્યતરાનના ॥ 35 ॥
અથસમપનુદન્મનઃક્લમંસાસુચિરમદૃષ્ટમુદીક્ષ્યવૈપ્રિયસ્ય ।
વદનમુદિતચંદ્રપૂર્ણકાંતંવિમલશશાંકનિભાનનાતદાનીમ્ ॥ 36 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે સપ્તદશાધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥
