ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ സപ്തദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
സ ഉവാചമഹാപ്രാമസ്സോഽഭിവാദ്യപ്ലവംഗമഃ ।
രാമംവചനമര്ഥജ്ഞോവരംസർവധനുഷ്മതാമ് ॥ 1 ॥
യന്നിമിത്തോഽയമാരംബഃകര്മണാംയഃഫലോദയഃ ।
താംദേവീംശോകസംതപ്താംദ്രഷ്ടുമര്ഹസിമൈഥിലീമ് ॥ 2 ॥
സാഹിശോകസമാവിഷ്ടാബാഷ്പപര്യാകുലേക്ഷണാ ।
മൈഥിലീവിജയംശ്രുത്വാദ്രഷ്ടുംത്വാമഭികാംക്ഷതി ॥ 3 ॥
പൂർവകാത്പ്രത്യയാച്ചാഹമുക്തോവിശ്വസ്തയാതയാ ।
ഭര്താരംദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമികൃതാര്ഥംസഹലക്ഷ്മണമ് ॥ 4 ॥
ഏവമുക്തോഹനുമതാരാമോധര്മഭൃതാംവരഃ ।
ആഗച്ഛത്സഹസാധ്യാനമീഷദ്ഭാഷ്പപരിപ്ലുതഃ ॥ 5 ॥
ദീര്ഘമുഷ്ണംവിനിഃശ്വസ്യജഗതീമവലോകയന് ।
ഉവാചമേഘസംകാശംവിഭീഷണമുപസ്ഥിതമ് ॥ 6 ॥
ദിവ്യാംഗരാഗാംവൈദേഹീംദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാമ് ।
ഇഹസീതാംശിരഃസ്നാതാമുപസ്ഥാപയമാചിരമ് ॥ 7 ॥
ഏവമുക്തസ്തുരാമേണത്വരമാണോവിഭീഷണഃ ।
പ്രവിശ്യാംതഃപുരംസീതാംസ്ത്രീഭിസ്സ്വാഭിരോചദയത് ॥ 8 ॥
തതസ്സീതാംമഹാഭാഗാംദൃഷ്ടവോവാചവിഭീഷണഃ ।
മൂര്ധ്നിബദ്ധാംജലിശ്രീമാന്വിനീതോരാക്ഷസേശ്വരഃ ॥ 9 ॥
ദിവ്യാംഗരാഗാവൈദേഹീദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാ ।
യാനമാരോഹഭദ്രംതേഭര്താത്വാംദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി ॥ 10 ॥
ഏവമുക്താതുവൈദേഹീപ്രത്യുവാചവിഭീഷണമ് ।
അസ്നാത്വാദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമിഭര്താരംരാക്ഷസേശ്വര ॥ 11 ॥
തസ്യാസ്തദ്വചനംശ്രുത്വാപ്രത്യുവാചവിഭീഷണഃ ।
യഥാഹരാമോഭഹര്താതേതത്തഥാകര്തുമാര്ഹസിമാര്ഹസി ॥ 12 ॥
തസ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാമൈഥിലീപതിദേവതാ ।
ഭര്തൃഭക്ത്യാവൃതാസാധ്വീതഥേതിപ്രത്യഭാഷത ॥ 13 ॥
തതസ്സീതാംശിരഃസ്നാതാംസംയുക്താംപ്രതികര്മണാ ।
മഹാര്ഹാഭരണോപേതാംമഹാര്ഹാംബരധാരിണീമ് ॥ 14 ॥
ആരോപ്യശിബികാംദീപ്താംപരാര്ഘ്യാംബരസമ്വൃതാമ് ।
രാക്ഷസൈര്ഭഹുഭിര്ഗുപ്താമാജഹാരവിഭീഷണഃ ॥ 15 ॥
സോഽഭിഗമ്യമഹാത്മാനംജ്ഞാതാവപിധ്യാനമാസ്ഥിതമ് ।
പ്രണതശ്ചപ്രഹൃഷ്ടശ്ചപ്രാപ്താംസീതാംന്യവേദയത് ॥ 16 ॥
താമാഗതാമുപശ്രുത്യരക്ഷോഗൃഹചിരോഷിതാമ് ।
ഹര്ഷോദൈന്യംച രോഷശ്ചത്രയംരാഘവമാവിശത് ॥ 17 ॥
തതഃപാര്ശ്വഗതംദൃഷ്ടവാസവിമര്ശംവിചാരയന് ।
വിഭീഷണമിദംവാക്യമഹൃഷ്ടോരാഘവോഽബ്രവീത് ॥ 18 ॥
രാക്ഷസാധിപതേസൌമ്യനിത്യംമദ്വിജയേരത ।
വൈദേഹീസംനികര്ഷംമേശീഘ്രംസമുപഗച്ഛതു ॥ 19 ॥
തസ്യതദ്വചനംശ്രുത്വാരാഘവസ്യവിഭീഷണഃ ।
തൂര്ണമുത്സാരണംതത്രകാരയാമാസധര്മവിത് ॥ 20 ॥
കംചുകോഷ്ണീഷിണസ്തത്രവേത്രജര്ജരപാണയഃ ।
ഉത്സാരയംതസ്താന്യോധാന്സമംതാത് പരിചക്രമുഃ ॥ 21 ॥
ഋക്ഷാണാംവാനരാണാം ച രാക്ഷസാനാം ച സർവശഃ ।
വൃംദാന്യുത്സാര്യമാണാനിദൂരമുത്തസ്ഥുരംതതഃ ॥ 22 ॥
തേഷാമുത്സാര്യമാണാനാംനിഃസ്വനഃസുമഹാനഭൂത് ।
വായുനോദ്ധൂയാമാനസ്യസാഗരസ്യേവനിഃസ്വനഃ ॥ 23 ॥
ഉത്സാര്യമാണാന് ദൃഷ്ടവാഥജഗത്യാംജാതസംഭ്രമാന് ।
ദാക്ഷിണ്യാത്തദമര്ഷാച്ചവാരയാമാസരാഘവഃ ॥ 24 ॥
സംരംബശ്ചാബ്രവീദ്രാമശ്ചക്ഷുഷാപ്രദഹന്നിവ ।
വിഭീഷണംമഹാപ്രാജ്ഞംസോപാലംബമിദംവചഃ ॥ 25 ॥
കിമര്ഥംമാമനാദൃത്യക്ലിശ്യതേഽയംത്വയാജനഃ ।
നിവര്തയൈനമുദ്യോഗംജനോഽയംസ്വജനോമമ ॥ 26 ॥
ന ഗൃഹാണി ന വസ്ത്രാണി ന പ്രാകാരാസ്തിരസ്ക്രിയാ ।
നേദൃശാരാജസത്കാരാവൃത്തമാവരണംസ്ത്രിയാഃ ॥ 27 ॥
വ്യസനേഷു ന കൃച്ഛ്രേഷു ന യുദ്ധേഷുസ്വയംവരേ ।
ന ക്രതൌനോവിവാഹേവാദര്ശനംദൂഷ്യതേസ്ത്രിയാഃ ॥ 28 ॥
സൈഷാവിപദ്ഗതാചൈവകൃച്ഛ്രേവ ച മഹതിസ്ഥിതാ ।
ദര്ശനേനാസ്തിദോഷോഽസ്യാമത്സമീപേവിശേഷതഃ ॥ 29 ॥
വിസൃജ്യശിബികാംതസ്മാത്പദ്ഭ്യാമേവോപസര്പതു ।
സമീപേമമവൈദേഹീംപശ്യംത്വേതേവനൌകസഃ ॥ 30 ॥
ഏവമുക്തസ്തുരാമേണസവിമര്ശോവിഭീഷണമ് ।
രാമസ്യോപാനയസതീതാംസന്നികര്ഷംവിനീതവത് ॥ 31 ॥
തതോലക്ഷ്മണസുഗ്രീവൌഹനൂമാംശ്ചപ്ലവംഗമഃ ।
നിശമ്യവാക്യംരാമസ്യബഭൂവുർവ്യഥിതാഭൃശമ് ॥ 32 ॥
ഇമമാര്ഷം സ്തവം ദിവ്യമിതിഹാസം പുരാതനമ് ॥ 33 ॥
ലജ്ജയാത്വവലീയംതീസ്വേഷുഗാത്രേഷുമൈഥിലീ ।
വിഭീഷണേനാനുഗതാഭര്താരംസാഭ്യവര്തത ॥ 34 ॥
വിസ്മയാച്ഛപ്രഹര്ഷാച്ചസ്നേഹാച്ചപതിദേവതാ ।
ഉദൈക്ഷതമുഖംഭര്തുഃസൌമ്യംസൌമ്യതരാനനാ ॥ 35 ॥
അഥസമപനുദന്മനഃക്ലമംസാസുചിരമദൃഷ്ടമുദീക്ഷ്യവൈപ്രിയസ്യ ।
വദനമുദിതചംദ്രപൂര്ണകാംതംവിമലശശാംകനിഭാനനാതദാനീമ് ॥ 36 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ സപ്തദശാധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
