śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha aṣṭatriṃśassargaḥ ।
tāṃ kathāṃ kauśikō rāmē nivēdya kuśikātmajaḥ ।
punarēvāparaṃ vākyaṃ kākutstha midamabravīt ॥ 1 ॥
ayōdhyādhipati śśūraḥ pūrvamāsīnnarādhipaḥ ।
sagarō nāma dharmātmā prajākāmassa chāprajaḥ ॥ 2 ॥
vaidarbhaduhitā rāma kēśinī nāma nāmataḥ ।
jyēṣṭhā sagarapatnī sā dharmiṣṭhā satyavādinī ॥ 3 ॥
ariṣṭanēmērduhitā rūpēṇāpratimā bhuvi ।
dvitīyā sagarasyāsītpatnī sumatisañjñitā ॥ 4 ॥
tābhyāṃ saha mahārājaḥ patnībhyāṃ taptavāṃstapaḥ ।
himavantaṃ samāsādya bhṛguprasravaṇē girau ॥ 5 ॥
atha varṣaśatē pūrṇē tapasā'rādhitō muniḥ ।
sagarāya varaṃ prādādbhṛgussatyavatāṃ varaḥ ॥ 6 ॥
apatyalābhassumahān bhaviṣyati tavānagha ।
kīrtiṃ chāpratimāṃ lōkē prāpsyasē puruṣarṣabha ॥ 7 ॥
ēkā janayitā tāta putraṃ vaṃśakaraṃ tava ।
ṣaṣṭhiṃ putrasahasrāṇi aparā janayiṣyati ॥ 8 ॥
bhāṣamāṇaṃ mahātmānaṃ rājaputryau prasādya tam ।
ūchatuḥ paramaprītē kṛtāñjalipuṭē tadā ॥ 9 ॥
ēkaḥ kasyāssutō brahman kā bahūn janayiṣyati ।
śrōtumichChāvahē brahman satyamastu vachastava ॥ 10 ॥
tayōstadvachanaṃ śrutvā bhṛguḥ paramadhārmikaḥ ।
uvācha paramāṃ vāṇīṃ svachChandō'tra vidhīyatām ॥ 11 ॥
ēkō vaṃśakarō vā'stu bahavō vā mahābalāḥ ।
kīrtimantō mahōtsāhāḥ kā vā kaṃ varamichChati ॥ 12 ॥
munēstu vachanaṃ śrutvā kēśinī raghunandana ।
putraṃ vaṃśakaraṃ rāma jagrāha nṛpasannidhau ॥ 13 ॥
ṣaṣṭhiṃ putrasahasrāṇi suparṇabhaginī tadā ।
mahōtsāhān kīrtimatō jagrāha sumatiḥ sutān ॥ 14 ॥
pradakṣiṇamṛṣiṃ kṛtvā śirasā'bhipraṇamya cha ।
jagāma svapuraṃ rājā sabhāryō raghunandana ॥ 15 ॥
atha kālē gatē tasmin jyēṣṭhā putraṃ vyajāyata ।
asamañja iti khyātaṃ kēśinī sagarātmajam ॥ 16 ॥
sumatistu naravyāghra garbhatumbaṃ vyajāyata ।
ṣaṣṭhiḥ putrasahasrāṇi tumbabhēdādviniḥsṛtāḥ ॥ 17 ॥
ghṛtapūrṇēṣu kumbhēṣu dhātryastān samavardhayan ।
kālēna mahatā sarvē yauvanaṃ pratipēdirē ॥ 18 ॥
atha dīrghēṇa kālēna rūpayauvanaśālinaḥ ।
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi sagarasyābhavaṃstadā ॥ 19 ॥
sa cha jyēṣṭhō naraśrēṣṭha sagarasyātmasambhavaḥ ।
bālān gṛhītvā tu jalē sarayvā raghunandana ॥ 20 ॥
prakṣipya prahasannityaṃ majjatastān samīkṣya vai ।
ēvaṃ pāpasamāchārassajjanapratibādhakaḥ ॥ 21 ॥
paurāṇāmahitē yuktaḥ putrō nirvāsitaḥ purāt ।
tasya putrōṃ'śumānnāma asamañjasya vīryavān ॥ 22 ॥
sammata ssarvalōkasya sarvasyāpi priyaṃvadaḥ ।
tataḥ kālēna mahatā matissamabhijāyata ॥ 23 ॥
sagarasya naraśrēṣṭha yajēyamiti niśchitā ।
sa kṛtvā niśchayaṃ rāma sōpādhyāyagaṇastadā ॥ 24 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē aṣṭatriṃśassargaḥ ॥