શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
તાં કથાં કૌશિકો રામે નિવેદ્ય કુશિકાત્મજઃ ।
પુનરેવાપરં વાક્યં કાકુત્સ્થ મિદમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
અયોધ્યાધિપતિ શ્શૂરઃ પૂર્વમાસીન્નરાધિપઃ ।
સગરો નામ ધર્માત્મા પ્રજાકામસ્સ ચાપ્રજઃ ॥ 2 ॥
વૈદર્ભદુહિતા રામ કેશિની નામ નામતઃ ।
જ્યેષ્ઠા સગરપત્ની સા ધર્મિષ્ઠા સત્યવાદિની ॥ 3 ॥
અરિષ્ટનેમેર્દુહિતા રૂપેણાપ્રતિમા ભુવિ ।
દ્વિતીયા સગરસ્યાસીત્પત્ની સુમતિસંજ્ઞિતા ॥ 4 ॥
તાભ્યાં સહ મહારાજઃ પત્નીભ્યાં તપ્તવાંસ્તપઃ ।
હિમવંતં સમાસાદ્ય ભૃગુપ્રસ્રવણે ગિરૌ ॥ 5 ॥
અથ વર્ષશતે પૂર્ણે તપસાઽરાધિતો મુનિઃ ।
સગરાય વરં પ્રાદાદ્ભૃગુસ્સત્યવતાં વરઃ ॥ 6 ॥
અપત્યલાભસ્સુમહાન્ ભવિષ્યતિ તવાનઘ ।
કીર્તિં ચાપ્રતિમાં લોકે પ્રાપ્સ્યસે પુરુષર્ષભ ॥ 7 ॥
એકા જનયિતા તાત પુત્રં વંશકરં તવ ।
ષષ્ઠિં પુત્રસહસ્રાણિ અપરા જનયિષ્યતિ ॥ 8 ॥
ભાષમાણં મહાત્માનં રાજપુત્ર્યૌ પ્રસાદ્ય તમ્ ।
ઊચતુઃ પરમપ્રીતે કૃતાંજલિપુટે તદા ॥ 9 ॥
એકઃ કસ્યાસ્સુતો બ્રહ્મન્ કા બહૂન્ જનયિષ્યતિ ।
શ્રોતુમિચ્છાવહે બ્રહ્મન્ સત્યમસ્તુ વચસ્તવ ॥ 10 ॥
તયોસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા ભૃગુઃ પરમધાર્મિકઃ ।
ઉવાચ પરમાં વાણીં સ્વચ્છંદોઽત્ર વિધીયતામ્ ॥ 11 ॥
એકો વંશકરો વાઽસ્તુ બહવો વા મહાબલાઃ ।
કીર્તિમંતો મહોત્સાહાઃ કા વા કં વરમિચ્છતિ ॥ 12 ॥
મુનેસ્તુ વચનં શ્રુત્વા કેશિની રઘુનંદન ।
પુત્રં વંશકરં રામ જગ્રાહ નૃપસન્નિધૌ ॥ 13 ॥
ષષ્ઠિં પુત્રસહસ્રાણિ સુપર્ણભગિની તદા ।
મહોત્સાહાન્ કીર્તિમતો જગ્રાહ સુમતિઃ સુતાન્ ॥ 14 ॥
પ્રદક્ષિણમૃષિં કૃત્વા શિરસાઽભિપ્રણમ્ય ચ ।
જગામ સ્વપુરં રાજા સભાર્યો રઘુનંદન ॥ 15 ॥
અથ કાલે ગતે તસ્મિન્ જ્યેષ્ઠા પુત્રં વ્યજાયત ।
અસમંજ ઇતિ ખ્યાતં કેશિની સગરાત્મજમ્ ॥ 16 ॥
સુમતિસ્તુ નરવ્યાઘ્ર ગર્ભતુંબં વ્યજાયત ।
ષષ્ઠિઃ પુત્રસહસ્રાણિ તુંબભેદાદ્વિનિઃસૃતાઃ ॥ 17 ॥
ઘૃતપૂર્ણેષુ કુંભેષુ ધાત્ર્યસ્તાન્ સમવર્ધયન્ ।
કાલેન મહતા સર્વે યૌવનં પ્રતિપેદિરે ॥ 18 ॥
અથ દીર્ઘેણ કાલેન રૂપયૌવનશાલિનઃ ।
ષષ્ટિઃ પુત્રસહસ્રાણિ સગરસ્યાભવંસ્તદા ॥ 19 ॥
સ ચ જ્યેષ્ઠો નરશ્રેષ્ઠ સગરસ્યાત્મસંભવઃ ।
બાલાન્ ગૃહીત્વા તુ જલે સરય્વા રઘુનંદન ॥ 20 ॥
પ્રક્ષિપ્ય પ્રહસન્નિત્યં મજ્જતસ્તાન્ સમીક્ષ્ય વૈ ।
એવં પાપસમાચારસ્સજ્જનપ્રતિબાધકઃ ॥ 21 ॥
પૌરાણામહિતે યુક્તઃ પુત્રો નિર્વાસિતઃ પુરાત્ ।
તસ્ય પુત્રોંઽશુમાન્નામ અસમંજસ્ય વીર્યવાન્ ॥ 22 ॥
સમ્મત સ્સર્વલોકસ્ય સર્વસ્યાપિ પ્રિયંવદઃ ।
તતઃ કાલેન મહતા મતિસ્સમભિજાયત ॥ 23 ॥
સગરસ્ય નરશ્રેષ્ઠ યજેયમિતિ નિશ્ચિતા ।
સ કૃત્વા નિશ્ચયં રામ સોપાધ્યાયગણસ્તદા ॥ 24 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે અષ્ટત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
