śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha pañchachatvāriṃśassargaḥ ।
viśvāmitravachaśśrutvā rāghava ssahalakṣmaṇaḥ ।
vismayaṃ paramaṃ gatvā viśvāmitramathābravīt ॥ 1 ॥
atyadbhutamidaṃ brahman kathitaṃ paramaṃ tvayā ।
gaṅgāvataraṇaṃ puṇyaṃ sāgarasyāpi pūraṇam ॥ 2 ॥
tasya sā śarvarī sarvā saha saumitriṇā tadā ।
jagāma chintayānasya viśvāmitrakathāṃ śubhām ॥ 3 ॥
tataḥ prabhātē vimalē viśvāmitraṃ mahāmunim ।
uvācha rāghavō vākyaṃ kṛtāhnikamarindamaḥ ॥ 4 ॥
gatā bhagavatī rātriśśrōtavyaṃ paramaṃ śrutam ।
kṣaṇabhūtēva nau rātri ssamvṛttēyaṃ mahātapaḥ ॥ 5 ॥
imāṃ chintayatassarvāṃ nikhilēna kathāṃ tava ।
tarāma saritāṃ śrēṣṭhāṃ puṇyāṃ tripathagāṃ nadīm ॥ 6 ॥
naurēṣā hi sukhāstīrṇā ṛṣīṇāṃ puṇyakarmaṇām ।
bhagavantamiha prāptaṃ jñātvā tvaritamāgatā ॥ 7 ॥
tasya tadvachanaṃ śrutvā rāghavasya mahātmanaḥ ।
santāraṃ kārayāmāsa sarṣisaṅgha ssarāghavaḥ ॥ 8 ॥
uttaraṃ tīramāsādya sampūjyarṣigaṇaṃ tadā ।
gaṅgākūlē niviṣṭāstē viśālāṃ dadṛśuḥ purīm ॥ 9 ॥
tatō munivarastūrṇaṃ jagāma saha rāghavaḥ ।
viśālāṃ nagarīṃ ramyāṃ divyāṃ svargōpamāṃ tadā ॥ 10 ॥
atha rāmō mahāprājñō viśvāmitraṃ mahāmunim ।
paprachCha prāñjalirbhūtvā viśālāmuttamāṃ purīm ॥ 11 ॥
katarō rājavaṃśō'yaṃ viśālāyāṃ mahāmunē ।
śrōtumichChāmi bhadraṃ tē paraṃ kautūhalaṃ hi mē ॥ 12 ॥
tasya tadvachanaṃ śrutvā rāmasya munipuṅgavaḥ ।
ākhyātuṃ tatsamārēbhē viśālasya purātanam ॥ 13 ॥
śrūyatāṃ rāma śakrasya kathāṃ kathayataśśubhām ।
asmin dēśē tu yadvṛttaṃ tadapi śṛṇu rāghava ॥ 14 ॥
pūrvaṃ kṛtayugē rāma ditēḥ putrā mahābalāḥ ।
aditēścha mahābhāga vīryavantassudhārmikāḥ ॥ 15 ॥
tatastēṣāṃ naraśrēṣṭha buddhirāsīnmahātmanām ।
amarā ajarāśchaiva kathaṃ syāma nirāmayāḥ ॥ 16 ॥
tēṣāṃ chintayatāṃ rāma buddhirāsīnmahātmanām ।
kṣīrōdamathanaṃ kṛtvā rasaṃ prāpsyāma tatra vai ॥ 17 ॥
tatō niśchitya mathanaṃ yōktraṃ kṛtvā cha vāsukim ।
manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā mamanthuramitaujasaḥ ॥ 18 ॥
atha varṣasahasrēṇa yōktrasarpaśirāṃsi cha ।
vamantyati viṣaṃ tatra dadaṃśurdaśanaiśśilāḥ ॥ 19 ॥
utpapātāgnisaṅkāśaṃ hālāhalamahāviṣam ।
tēna dagdhaṃ jagatsarvaṃ sadēvāsuramānuṣam ॥ 20 ॥
atha dēvā mahādēvaṃ śaṅkaraṃ śaraṇārthinaḥ ।
jagmuḥ paśupatiṃ rudraṃ trāhi trāhīti tuṣṭuvuḥ ॥ 21 ॥
ēvamuktastatō dēvairdēvadēvēśvaraḥ prabhuḥ ।
prādurāsīttatō'traiva śaṅkhachakradharō hariḥ ॥ 22 ॥
uvāchainaṃ smitaṃ kṛtvā rudraṃ śūlabhṛtaṃ hariḥ ।
daivatairmathyamānē tu yatpūrvaṃ samupasthitam ॥ 23 ॥
tvadīyaṃhi suraśrēṣṭha surāṇāmagrajō'si yat ।
agrapūjāmimāṃ matvā gṛhāṇēdaṃ viṣaṃ prabhō ॥ 24 ॥
ityuktvā cha suraśrēṣṭhastatraivāntaradhīyata ।
dēvatānāṃ bhayaṃ dṛṣṭavāśrutvā vākyaṃ tu śārṅgiṇaḥ ।
hālāhalaviṣaṃ ghōraṃ sa jagrāhāmṛtōpamam ॥ 25 ॥
dēvānvisṛjya dēvēśō jagāma bhagavān haraḥ ।
tatō dēvāsurāssarvē mamanthū raghunandana ॥ 26 ॥
pravivēśātha pātālaṃ manthānaḥ parvatō'nagha ।
tatō dēvāssagandharvāstuṣṭuvurmadhusūdanam ॥ 27 ॥
tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāṃ viśēṣēṇa divaukasām ।
pālayāsmānmahābāhō girimuddhartumarhasi ॥ 28 ॥
iti śrutvā hṛṣīkēśaḥ kāmaṭhaṃ rūpamāsthitaḥ ।
parvataṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā śiśyē tatrōdadhau hariḥ ॥ 29 ॥
parvatāgrē tu lōkātmā hastēnākramya kēśavaḥ ।
dēvānāṃ madhyataḥ sthitvā mamantha puruṣōttamaḥ ॥ 30 ॥
atha varṣasahasrēṇa sadaṇḍassakamaṇḍaluḥ ।
pūrvaṃ dhanvantarirnāma apsarāścha suvarchasaḥ ॥ 31 ॥
apsu nirmathanādēva rasāstasmādvarastriyaḥ ।
utpēturmanujaśrēṣṭha tasmādapsarasō'bhavan ॥ 32 ॥
ṣaṣṭiḥ kōṭyō'bhavaṃstāsāṃ apsarāṇāṃ suvarchasām ।
asaṅkhyēyāstu kākutstha yāstāsāṃ parichārikāḥ ॥ 33 ॥
na tāssma parigṛhṇanti sarvē tē dēvadānavāḥ ।
apratigrahaṇāttāścha sarvāssādhāraṇāssmṛtāḥ ॥ 34 ॥
varuṇasya tataḥ kanyā vāruṇī raghunandana ।
utpapāta mahābhāgā mārgamāṇā parigraham ॥ 35 ॥
ditēḥ putrā na tāṃ rāma jagṛhurvaruṇātmajām ।
aditēstu sutā vīra jagṛhustāmaninditām ॥ 36 ॥
asurāstēna daitēyāssurāstēnāditēssutāḥ ।
hṛṣṭāḥ pramuditāśchāsan vāruṇīgrahaṇātsurāḥ ॥ 37 ॥
uchchaiśśravā hayaśrēṣṭhō maṇiratnaṃ cha kaustubham ।
udatiṣṭhannaraśrēṣṭha tathaivāmṛtamuttamam ॥ 38 ॥
atha tasya kṛtē rāma mahānāsītkulakṣayaḥ ।
aditēstu tataḥ putrā ditēḥ putrānasūdayan ॥ 39 ॥
ēkatō'bhyāgaman sarvē hyasurā rākṣasaissaha ।
yuddhamāsīnmahāghōraṃ vīra trailōkyamōhanam ॥ 40 ॥
yadā kṣayaṃ gataṃ sarvaṃ tadā viṣṇurmahābalaḥ ।
amṛtaṃ sō'haratttūrṇaṃ māyāmāsthāya mōhinīm ॥ 41 ॥
yē gatā'bhimukhaṃ viṣṇumakṣayaṃ puruṣōttamam ।
sampiṣṭāstē tadā yuddhē viṣṇunā prabhaviṣṇunā ॥ 42 ॥
aditērātmajā vīrā ditēḥ putrānnijaghnirē ।
tasmin ghōrē mahāyuddhē daitēyādityayōrbhṛśam ॥ 43 ॥
nihatya ditiputrāṃścha rājyaṃ prāpya purandaraḥ ।
śaśāsa muditō lōkān sarṣisaṅghān sachāraṇān ॥ 44 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē pañchachatvāriṃśassargaḥ ॥