View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 1.45 Bala Kanda - Sarga 45

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha pañchachatvāriṃśassargaḥ ।

viśvāmitravachaśśrutvā rāghava ssahalakṣmaṇaḥ ।
vismayaṃ paramaṃ gatvā viśvāmitramathābravīt ॥ 1 ॥

atyadbhutamidaṃ brahman kathitaṃ paramaṃ tvayā ।
gaṅgāvataraṇaṃ puṇyaṃ sāgarasyāpi pūraṇam ॥ 2 ॥

tasya sā śarvarī sarvā saha saumitriṇā tadā ।
jagāma chintayānasya viśvāmitrakathāṃ śubhām ॥ 3 ॥

tataḥ prabhātē vimalē viśvāmitraṃ mahāmunim ।
uvācha rāghavō vākyaṃ kṛtāhnikamarindamaḥ ॥ 4 ॥

gatā bhagavatī rātriśśrōtavyaṃ paramaṃ śrutam ।
kṣaṇabhūtēva nau rātri ssamvṛttēyaṃ mahātapaḥ ॥ 5 ॥

imāṃ chintayatassarvāṃ nikhilēna kathāṃ tava ।
tarāma saritāṃ śrēṣṭhāṃ puṇyāṃ tripathagāṃ nadīm ॥ 6 ॥

naurēṣā hi sukhāstīrṇā ṛṣīṇāṃ puṇyakarmaṇām ।
bhagavantamiha prāptaṃ jñātvā tvaritamāgatā ॥ 7 ॥

tasya tadvachanaṃ śrutvā rāghavasya mahātmanaḥ ।
santāraṃ kārayāmāsa sarṣisaṅgha ssarāghavaḥ ॥ 8 ॥

uttaraṃ tīramāsādya sampūjyarṣigaṇaṃ tadā ।
gaṅgākūlē niviṣṭāstē viśālāṃ dadṛśuḥ purīm ॥ 9 ॥

tatō munivarastūrṇaṃ jagāma saha rāghavaḥ ।
viśālāṃ nagarīṃ ramyāṃ divyāṃ svargōpamāṃ tadā ॥ 10 ॥

atha rāmō mahāprājñō viśvāmitraṃ mahāmunim ।
paprachCha prāñjalirbhūtvā viśālāmuttamāṃ purīm ॥ 11 ॥

katarō rājavaṃśō'yaṃ viśālāyāṃ mahāmunē ।
śrōtumichChāmi bhadraṃ tē paraṃ kautūhalaṃ hi mē ॥ 12 ॥

tasya tadvachanaṃ śrutvā rāmasya munipuṅgavaḥ ।
ākhyātuṃ tatsamārēbhē viśālasya purātanam ॥ 13 ॥

śrūyatāṃ rāma śakrasya kathāṃ kathayataśśubhām ।
asmin dēśē tu yadvṛttaṃ tadapi śṛṇu rāghava ॥ 14 ॥

pūrvaṃ kṛtayugē rāma ditēḥ putrā mahābalāḥ ।
aditēścha mahābhāga vīryavantassudhārmikāḥ ॥ 15 ॥

tatastēṣāṃ naraśrēṣṭha buddhirāsīnmahātmanām ।
amarā ajarāśchaiva kathaṃ syāma nirāmayāḥ ॥ 16 ॥

tēṣāṃ chintayatāṃ rāma buddhirāsīnmahātmanām ।
kṣīrōdamathanaṃ kṛtvā rasaṃ prāpsyāma tatra vai ॥ 17 ॥

tatō niśchitya mathanaṃ yōktraṃ kṛtvā cha vāsukim ।
manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā mamanthuramitaujasaḥ ॥ 18 ॥

atha varṣasahasrēṇa yōktrasarpaśirāṃsi cha ।
vamantyati viṣaṃ tatra dadaṃśurdaśanaiśśilāḥ ॥ 19 ॥

utpapātāgnisaṅkāśaṃ hālāhalamahāviṣam ।
tēna dagdhaṃ jagatsarvaṃ sadēvāsuramānuṣam ॥ 20 ॥

atha dēvā mahādēvaṃ śaṅkaraṃ śaraṇārthinaḥ ।
jagmuḥ paśupatiṃ rudraṃ trāhi trāhīti tuṣṭuvuḥ ॥ 21 ॥

ēvamuktastatō dēvairdēvadēvēśvaraḥ prabhuḥ ।
prādurāsīttatō'traiva śaṅkhachakradharō hariḥ ॥ 22 ॥

uvāchainaṃ smitaṃ kṛtvā rudraṃ śūlabhṛtaṃ hariḥ ।
daivatairmathyamānē tu yatpūrvaṃ samupasthitam ॥ 23 ॥

tvadīyaṃhi suraśrēṣṭha surāṇāmagrajō'si yat ।
agrapūjāmimāṃ matvā gṛhāṇēdaṃ viṣaṃ prabhō ॥ 24 ॥

ityuktvā cha suraśrēṣṭhastatraivāntaradhīyata ।
dēvatānāṃ bhayaṃ dṛṣṭavāśrutvā vākyaṃ tu śārṅgiṇaḥ ।
hālāhalaviṣaṃ ghōraṃ sa jagrāhāmṛtōpamam ॥ 25 ॥

dēvānvisṛjya dēvēśō jagāma bhagavān haraḥ ।
tatō dēvāsurāssarvē mamanthū raghunandana ॥ 26 ॥

pravivēśātha pātālaṃ manthānaḥ parvatō'nagha ।
tatō dēvāssagandharvāstuṣṭuvurmadhusūdanam ॥ 27 ॥

tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāṃ viśēṣēṇa divaukasām ।
pālayāsmānmahābāhō girimuddhartumarhasi ॥ 28 ॥

iti śrutvā hṛṣīkēśaḥ kāmaṭhaṃ rūpamāsthitaḥ ।
parvataṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā śiśyē tatrōdadhau hariḥ ॥ 29 ॥

parvatāgrē tu lōkātmā hastēnākramya kēśavaḥ ।
dēvānāṃ madhyataḥ sthitvā mamantha puruṣōttamaḥ ॥ 30 ॥

atha varṣasahasrēṇa sadaṇḍassakamaṇḍaluḥ ।
pūrvaṃ dhanvantarirnāma apsarāścha suvarchasaḥ ॥ 31 ॥

apsu nirmathanādēva rasāstasmādvarastriyaḥ ।
utpēturmanujaśrēṣṭha tasmādapsarasō'bhavan ॥ 32 ॥

ṣaṣṭiḥ kōṭyō'bhavaṃstāsāṃ apsarāṇāṃ suvarchasām ।
asaṅkhyēyāstu kākutstha yāstāsāṃ parichārikāḥ ॥ 33 ॥

na tāssma parigṛhṇanti sarvē tē dēvadānavāḥ ।
apratigrahaṇāttāścha sarvāssādhāraṇāssmṛtāḥ ॥ 34 ॥

varuṇasya tataḥ kanyā vāruṇī raghunandana ।
utpapāta mahābhāgā mārgamāṇā parigraham ॥ 35 ॥

ditēḥ putrā na tāṃ rāma jagṛhurvaruṇātmajām ।
aditēstu sutā vīra jagṛhustāmaninditām ॥ 36 ॥

asurāstēna daitēyāssurāstēnāditēssutāḥ ।
hṛṣṭāḥ pramuditāśchāsan vāruṇīgrahaṇātsurāḥ ॥ 37 ॥

uchchaiśśravā hayaśrēṣṭhō maṇiratnaṃ cha kaustubham ।
udatiṣṭhannaraśrēṣṭha tathaivāmṛtamuttamam ॥ 38 ॥

atha tasya kṛtē rāma mahānāsītkulakṣayaḥ ।
aditēstu tataḥ putrā ditēḥ putrānasūdayan ॥ 39 ॥

ēkatō'bhyāgaman sarvē hyasurā rākṣasaissaha ।
yuddhamāsīnmahāghōraṃ vīra trailōkyamōhanam ॥ 40 ॥

yadā kṣayaṃ gataṃ sarvaṃ tadā viṣṇurmahābalaḥ ।
amṛtaṃ sō'haratttūrṇaṃ māyāmāsthāya mōhinīm ॥ 41 ॥

yē gatā'bhimukhaṃ viṣṇumakṣayaṃ puruṣōttamam ।
sampiṣṭāstē tadā yuddhē viṣṇunā prabhaviṣṇunā ॥ 42 ॥

aditērātmajā vīrā ditēḥ putrānnijaghnirē ।
tasmin ghōrē mahāyuddhē daitēyādityayōrbhṛśam ॥ 43 ॥

nihatya ditiputrāṃścha rājyaṃ prāpya purandaraḥ ।
śaśāsa muditō lōkān sarṣisaṅghān sachāraṇān ॥ 44 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē pañchachatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: