ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ବାଲକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଘଵ ସ୍ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ଵିସ୍ମୟଂ ପରମଂ ଗତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତମିଦଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କଥିତଂ ପରମଂ ତ୍ଵୟା ।
ଗଂଗାଵତରଣଂ ପୁଣ୍ୟଂ ସାଗରସ୍ୟାପି ପୂରଣମ୍ ॥ 2 ॥
ତସ୍ୟ ସା ଶର୍ଵରୀ ସର୍ଵା ସହ ସୌମିତ୍ରିଣା ତଦା ।
ଜଗାମ ଚିଂତୟାନସ୍ୟ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରକଥାଂ ଶୁଭାମ୍ ॥ 3 ॥
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାମୁନିମ୍ ।
ଉଵାଚ ରାଘଵୋ ଵାକ୍ୟଂ କୃତାହ୍ନିକମରିଂଦମଃ ॥ 4 ॥
ଗତା ଭଗଵତୀ ରାତ୍ରିଶ୍ଶ୍ରୋତଵ୍ୟଂ ପରମଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ।
କ୍ଷଣଭୂତେଵ ନୌ ରାତ୍ରି ସ୍ସମ୍ଵୃତ୍ତେୟଂ ମହାତପଃ ॥ 5 ॥
ଇମାଂ ଚିଂତୟତସ୍ସର୍ଵାଂ ନିଖିଲେନ କଥାଂ ତଵ ।
ତରାମ ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଂ ପୁଣ୍ୟାଂ ତ୍ରିପଥଗାଂ ନଦୀମ୍ ॥ 6 ॥
ନୌରେଷା ହି ସୁଖାସ୍ତୀର୍ଣା ଋଷୀଣାଂ ପୁଣ୍ୟକର୍ମଣାମ୍ ।
ଭଗଵଂତମିହ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ଵରିତମାଗତା ॥ 7 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଘଵସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ସଂତାରଂ କାରୟାମାସ ସର୍ଷିସଂଘ ସ୍ସରାଘଵଃ ॥ 8 ॥
ଉତ୍ତରଂ ତୀରମାସାଦ୍ୟ ସଂପୂଜ୍ୟର୍ଷିଗଣଂ ତଦା ।
ଗଂଗାକୂଲେ ନିଵିଷ୍ଟାସ୍ତେ ଵିଶାଲାଂ ଦଦୃଶୁଃ ପୁରୀମ୍ ॥ 9 ॥
ତତୋ ମୁନିଵରସ୍ତୂର୍ଣଂ ଜଗାମ ସହ ରାଘଵଃ ।
ଵିଶାଲାଂ ନଗରୀଂ ରମ୍ୟାଂ ଦିଵ୍ୟାଂ ସ୍ଵର୍ଗୋପମାଂ ତଦା ॥ 10 ॥
ଅଥ ରାମୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାମୁନିମ୍ ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ଵିଶାଲାମୁତ୍ତମାଂ ପୁରୀମ୍ ॥ 11 ॥
କତରୋ ରାଜଵଂଶୋଽୟଂ ଵିଶାଲାୟାଂ ମହାମୁନେ ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ ॥ 12 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାମସ୍ୟ ମୁନିପୁଂଗଵଃ ।
ଆଖ୍ୟାତୁଂ ତତ୍ସମାରେଭେ ଵିଶାଲସ୍ୟ ପୁରାତନମ୍ ॥ 13 ॥
ଶ୍ରୂୟତାଂ ରାମ ଶକ୍ରସ୍ୟ କଥାଂ କଥୟତଶ୍ଶୁଭାମ୍ ।
ଅସ୍ମିନ୍ ଦେଶେ ତୁ ୟଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ତଦପି ଶୃଣୁ ରାଘଵ ॥ 14 ॥
ପୂର୍ଵଂ କୃତୟୁଗେ ରାମ ଦିତେଃ ପୁତ୍ରା ମହାବଲାଃ ।
ଅଦିତେଶ୍ଚ ମହାଭାଗ ଵୀର୍ୟଵଂତସ୍ସୁଧାର୍ମିକାଃ ॥ 15 ॥
ତତସ୍ତେଷାଂ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧିରାସୀନ୍ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ଅମରା ଅଜରାଶ୍ଚୈଵ କଥଂ ସ୍ୟାମ ନିରାମୟାଃ ॥ 16 ॥
ତେଷାଂ ଚିଂତୟତାଂ ରାମ ବୁଦ୍ଧିରାସୀନ୍ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
କ୍ଷୀରୋଦମଥନଂ କୃତ୍ଵା ରସଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟାମ ତତ୍ର ଵୈ ॥ 17 ॥
ତତୋ ନିଶ୍ଚିତ୍ୟ ମଥନଂ ୟୋକ୍ତ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ଚ ଵାସୁକିମ୍ ।
ମଂଥାନଂ ମଂଦରଂ କୃତ୍ଵା ମମଂଥୁରମିତୌଜସଃ ॥ 18 ॥
ଅଥ ଵର୍ଷସହସ୍ରେଣ ୟୋକ୍ତ୍ରସର୍ପଶିରାଂସି ଚ ।
ଵମଂତ୍ୟତି ଵିଷଂ ତତ୍ର ଦଦଂଶୁର୍ଦଶନୈଶ୍ଶିଲାଃ ॥ 19 ॥
ଉତ୍ପପାତାଗ୍ନିସଂକାଶଂ ହାଲାହଲମହାଵିଷମ୍ ।
ତେନ ଦଗ୍ଧଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍ ॥ 20 ॥
ଅଥ ଦେଵା ମହାଦେଵଂ ଶଂକରଂ ଶରଣାର୍ଥିନଃ ।
ଜଗ୍ମୁଃ ପଶୁପତିଂ ରୁଦ୍ରଂ ତ୍ରାହି ତ୍ରାହୀତି ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ॥ 21 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତତୋ ଦେଵୈର୍ଦେଵଦେଵେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଭୁଃ ।
ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍ତତୋଽତ୍ରୈଵ ଶଂଖଚକ୍ରଧରୋ ହରିଃ ॥ 22 ॥
ଉଵାଚୈନଂ ସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଵା ରୁଦ୍ରଂ ଶୂଲଭୃତଂ ହରିଃ ।
ଦୈଵତୈର୍ମଥ୍ୟମାନେ ତୁ ୟତ୍ପୂର୍ଵଂ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ ॥ 23 ॥
ତ୍ଵଦୀୟଂହି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁରାଣାମଗ୍ରଜୋଽସି ୟତ୍ ।
ଅଗ୍ରପୂଜାମିମାଂ ମତ୍ଵା ଗୃହାଣେଦଂ ଵିଷଂ ପ୍ରଭୋ ॥ 24 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତତ୍ରୈଵାଂତରଧୀୟତ ।
ଦେଵତାନାଂ ଭୟଂ ଦୃଷ୍ଟଵାଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ୟଂ ତୁ ଶାରଂଗିଣଃ ।
ହାଲାହଲଵିଷଂ ଘୋରଂ ସ ଜଗ୍ରାହାମୃତୋପମମ୍ ॥ 25 ॥
ଦେଵାନ୍ଵିସୃଜ୍ୟ ଦେଵେଶୋ ଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ ହରଃ ।
ତତୋ ଦେଵାସୁରାସ୍ସର୍ଵେ ମମଂଥୂ ରଘୁନଂଦନ ॥ 26 ॥
ପ୍ରଵିଵେଶାଥ ପାତାଲଂ ମଂଥାନଃ ପର୍ଵତୋଽନଘ ।
ତତୋ ଦେଵାସ୍ସଗଂଧର୍ଵାସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ମଧୁସୂଦନମ୍ ॥ 27 ॥
ତ୍ଵଂ ଗତିଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଵିଶେଷେଣ ଦିଵୌକସାମ୍ ।
ପାଲୟାସ୍ମାନ୍ମହାବାହୋ ଗିରିମୁଦ୍ଧର୍ତୁମର୍ହସି ॥ 28 ॥
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶଃ କାମଠଂ ରୂପମାସ୍ଥିତଃ ।
ପର୍ଵତଂ ପୃଷ୍ଠତଃ କୃତ୍ଵା ଶିଶ୍ୟେ ତତ୍ରୋଦଧୌ ହରିଃ ॥ 29 ॥
ପର୍ଵତାଗ୍ରେ ତୁ ଲୋକାତ୍ମା ହସ୍ତେନାକ୍ରମ୍ୟ କେଶଵଃ ।
ଦେଵାନାଂ ମଧ୍ୟତଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ମମଂଥ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ॥ 30 ॥
ଅଥ ଵର୍ଷସହସ୍ରେଣ ସଦଂଡସ୍ସକମଂଡଲୁଃ ।
ପୂର୍ଵଂ ଧନ୍ଵଂତରିର୍ନାମ ଅପ୍ସରାଶ୍ଚ ସୁଵର୍ଚସଃ ॥ 31 ॥
ଅପ୍ସୁ ନିର୍ମଥନାଦେଵ ରସାସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵରସ୍ତ୍ରିୟଃ ।
ଉତ୍ପେତୁର୍ମନୁଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ତସ୍ମାଦପ୍ସରସୋଽଭଵନ୍ ॥ 32 ॥
ଷଷ୍ଟିଃ କୋଟ୍ୟୋଽଭଵଂସ୍ତାସାଂ ଅପ୍ସରାଣାଂ ସୁଵର୍ଚସାମ୍ ।
ଅସଂଖ୍ୟେୟାସ୍ତୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ୟାସ୍ତାସାଂ ପରିଚାରିକାଃ ॥ 33 ॥
ନ ତାସ୍ସ୍ମ ପରିଗୃହ୍ଣଂତି ସର୍ଵେ ତେ ଦେଵଦାନଵାଃ ।
ଅପ୍ରତିଗ୍ରହଣାତ୍ତାଶ୍ଚ ସର୍ଵାସ୍ସାଧାରଣାସ୍ସ୍ମୃତାଃ ॥ 34 ॥
ଵରୁଣସ୍ୟ ତତଃ କନ୍ୟା ଵାରୁଣୀ ରଘୁନଂଦନ ।
ଉତ୍ପପାତ ମହାଭାଗା ମାର୍ଗମାଣା ପରିଗ୍ରହମ୍ ॥ 35 ॥
ଦିତେଃ ପୁତ୍ରା ନ ତାଂ ରାମ ଜଗୃହୁର୍ଵରୁଣାତ୍ମଜାମ୍ ।
ଅଦିତେସ୍ତୁ ସୁତା ଵୀର ଜଗୃହୁସ୍ତାମନିଂଦିତାମ୍ ॥ 36 ॥
ଅସୁରାସ୍ତେନ ଦୈତେୟାସ୍ସୁରାସ୍ତେନାଦିତେସ୍ସୁତାଃ ।
ହୃଷ୍ଟାଃ ପ୍ରମୁଦିତାଶ୍ଚାସନ୍ ଵାରୁଣୀଗ୍ରହଣାତ୍ସୁରାଃ ॥ 37 ॥
ଉଚ୍ଚୈଶ୍ଶ୍ରଵା ହୟଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମଣିରତ୍ନଂ ଚ କୌସ୍ତୁଭମ୍ ।
ଉଦତିଷ୍ଠନ୍ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଥୈଵାମୃତମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 38 ॥
ଅଥ ତସ୍ୟ କୃତେ ରାମ ମହାନାସୀତ୍କୁଲକ୍ଷୟଃ ।
ଅଦିତେସ୍ତୁ ତତଃ ପୁତ୍ରା ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାନସୂଦୟନ୍ ॥ 39 ॥
ଏକତୋଽଭ୍ୟାଗମନ୍ ସର୍ଵେ ହ୍ୟସୁରା ରାକ୍ଷସୈସ୍ସହ ।
ୟୁଦ୍ଧମାସୀନ୍ମହାଘୋରଂ ଵୀର ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟମୋହନମ୍ ॥ 40 ॥
ୟଦା କ୍ଷୟଂ ଗତଂ ସର୍ଵଂ ତଦା ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାବଲଃ ।
ଅମୃତଂ ସୋଽହରତ୍ତ୍ତୂର୍ଣଂ ମାୟାମାସ୍ଥାୟ ମୋହିନୀମ୍ ॥ 41 ॥
ୟେ ଗତାଽଭିମୁଖଂ ଵିଷ୍ଣୁମକ୍ଷୟଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ।
ସଂପିଷ୍ଟାସ୍ତେ ତଦା ୟୁଦ୍ଧେ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା ॥ 42 ॥
ଅଦିତେରାତ୍ମଜା ଵୀରା ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାନ୍ନିଜଘ୍ନିରେ ।
ତସ୍ମିନ୍ ଘୋରେ ମହାୟୁଦ୍ଧେ ଦୈତେୟାଦିତ୍ୟୟୋର୍ଭୃଶମ୍ ॥ 43 ॥
ନିହତ୍ୟ ଦିତିପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ରାଜ୍ୟଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ପୁରଂଦରଃ ।
ଶଶାସ ମୁଦିତୋ ଲୋକାନ୍ ସର୍ଷିସଂଘାନ୍ ସଚାରଣାନ୍ ॥ 44 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ବାଲକାଂଡେ ପଂଚଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
