ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ରାମୋଽପି ରାତ୍ରିଶେଷେଣ ତେନୈଵ ମହଦଂତରମ୍ ।
ଜଗାମ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରଃ ପିତୁରାଜ୍ଞାମନୁସ୍ମରନ୍ ॥ 1 ॥
ତଥୈଵ ଗଚ୍ଛତସ୍ତସ୍ୟ ଵ୍ୟପାୟାଦ୍ରଜନୀ ଶିଵା ।
ଉପାସ୍ୟ ଶିଵାଂ ସଂଧ୍ୟାଂ ଵିଷୟାଂତଂ ଵ୍ୟଗାହତ ॥ 2 ॥
ଗ୍ରାମାନ୍ ଵିକୃଷ୍ଟସୀମାଂତାନ୍ ପୁଷ୍ପିତାନି ଵନାନି ଚ ।
ପଶ୍ୟନ୍ନତିୟୟୌ ଶୀଘ୍ରଂ ଶନୈରିଵ ହୟୋତ୍ତମୈଃ ॥ 3 ॥
ଶୃଣ୍ଵନ୍ ଵଚୋ ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ଗ୍ରାମସଂଵାସଵାସିନାମ୍ ।
ରାଜାନଂ ଧିଗ୍ଦଶରଥଂ କାମସ୍ୟ ଵଶମାଗତମ୍ ॥ 4 ॥
ହା ନୃଶଂସାଦ୍ୟ କୈକେୟୀ ପାପା ପାପାନୁବଂଧିନୀ ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣା ସଂଭିନ୍ନମର୍ୟାଦା ତୀକ୍ଷ୍ଣକର୍ମଣି ଵର୍ତତେ ॥ 5 ॥
ୟା ପୁତ୍ରମୀଦୃଶଂ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରଵାସୟତି ଧାର୍ମିକମ୍ ।
ଵନଵାସେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଂ ସାନୁକ୍ରୋଶଂ ଜିତେଂଦ୍ରିୟମ୍ ॥ 6 ॥
କଥଂ ନାମ ମହାଭାଗା ସୀତା ଜନକନଂଦିନୀ ।
ସଦା ସୁଖେଷ୍ଵଭିରତା ଦୁଃଖାନ୍ୟନୁଭଵିଷ୍ୟତି ॥ 7 ॥
ଅହୋ ଦଶରଥୋ ରାଜା ନିସ୍ନେହଃ ସ୍ଵସୁତଂ ପ୍ରିୟମ୍ ।
ପ୍ରଜାନାମନଘଂ ରାମଂ ପରିତ୍ୟକ୍ତୁମିହେଚ୍ଛତି ॥ 8 ॥
ଏତା ଵାଚୋ ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ଗ୍ରାମସଂଵାସଵାସିନାମ୍ ।
ଶୃଣ୍ଵନ୍ନତିୟୟୌ ଵୀରଃ କୋସଲାନ୍ କୋସଲେଶ୍ଵରଃ ॥ 9 ॥
ତତୋ ଵେଦଶ୍ରୁତିଂ ନାମ ଶିଵଵାରିଵହାଂ ନଦୀମ୍ ।
ଉତ୍ତୀର୍ୟାଭିମୁଖଃ ପ୍ରାୟାଦଗସ୍ତ୍ୟାଧ୍ୟୁଷିତାଂ ଦିଶମ୍ ॥ 10 ॥
ଗତ୍ଵା ତୁ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ତତଃ ଶୀତଜଲାଂ ନଦୀମ୍ ।
ଗୋମତୀଂ ଗୋୟୁତାନୂପାମତରତ୍ସାଗରଂଗମାମ୍ ॥ 11 ॥
ଗୋମତୀଂ ଚାପ୍ୟତିକ୍ରମ୍ୟ ରାଘଵଃ ଶୀଘ୍ରଗୈର୍ହୟୈଃ ।
ମୟୂରହଂସାଭିରୁତାଂ ତତାର ସ୍ୟଂଦିକାଂ ନଦୀମ୍ ॥ 12 ॥
ସ ମହୀଂ ମନୁନା ରାଜ୍ଞା ଦତ୍ତାମିକ୍ଷ୍ଵାକଵେ ପୁରା ।
ସ୍ଫୀତାଂ ରାଷ୍ଟ୍ରାଵୃତାଂ ରାମୋ ଵୈଦେହୀମନ୍ଵଦର୍ଶୟତ୍ ॥ 13 ॥
କଦାଽହଂ ପୁନରାଗମ୍ୟ ସରୟ୍ଵା ପୁଷ୍ପିତେ ଵନେ ।
ମୃଗୟାଂ ପର୍ୟଟିଷ୍ୟାମି ମାତ୍ରା ପିତ୍ରା ଚ ସଂଗତଃ ॥ 14 ॥
ନାତ୍ୟର୍ଥମଭିକାଂକ୍ଷାମି ମୃଗୟାଂ ସରୟୂଵନେ ।
ରତିର୍ହ୍ୟେଷାତୁଲା ଲୋକେ ରାଜର୍ଷିଗଣସମ୍ମତା ॥ 15 ॥
ରାଜର୍ଷୀଣାଂ ହି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ରତ୍ୟର୍ଥଂ ମୃଗୟା ଵନେ ।
କାଲେ କୃତାଂ ତାଂ ମନୁଜୈର୍ଘନ୍ଵିନାମଭିକାଂକ୍ଷିତାମ୍ ॥ 16 ॥
ସ ତମଧ୍ଵାନମୈକ୍ଷ୍ଵାକସ୍ସୂତଂ ମଧୁରୟା ଗିରା ।
ତଂ ତମର୍ଥମଭିପ୍ରେତ୍ୟ ୟୟୌ ଵାକ୍ୟମୁଦୀରୟନ୍ ॥ 17 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଏକୋନପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
