શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ એકોનપંચાશસ્સર્ગઃ ।
રામોઽપિ રાત્રિશેષેણ તેનૈવ મહદંતરમ્ ।
જગામ પુરુષવ્યાઘ્રઃ પિતુરાજ્ઞામનુસ્મરન્ ॥ 1 ॥
તથૈવ ગચ્છતસ્તસ્ય વ્યપાયાદ્રજની શિવા ।
ઉપાસ્ય શિવાં સંધ્યાં વિષયાંતં વ્યગાહત ॥ 2 ॥
ગ્રામાન્ વિકૃષ્ટસીમાંતાન્ પુષ્પિતાનિ વનાનિ ચ ।
પશ્યન્નતિયયૌ શીઘ્રં શનૈરિવ હયોત્તમૈઃ ॥ 3 ॥
શૃણ્વન્ વચો મનુષ્યાણાં ગ્રામસંવાસવાસિનામ્ ।
રાજાનં ધિગ્દશરથં કામસ્ય વશમાગતમ્ ॥ 4 ॥
હા નૃશંસાદ્ય કૈકેયી પાપા પાપાનુબંધિની ।
તીક્ષ્ણા સંભિન્નમર્યાદા તીક્ષ્ણકર્મણિ વર્તતે ॥ 5 ॥
યા પુત્રમીદૃશં રાજ્ઞઃ પ્રવાસયતિ ધાર્મિકમ્ ।
વનવાસે મહાપ્રાજ્ઞં સાનુક્રોશં જિતેંદ્રિયમ્ ॥ 6 ॥
કથં નામ મહાભાગા સીતા જનકનંદિની ।
સદા સુખેષ્વભિરતા દુઃખાન્યનુભવિષ્યતિ ॥ 7 ॥
અહો દશરથો રાજા નિસ્નેહઃ સ્વસુતં પ્રિયમ્ ।
પ્રજાનામનઘં રામં પરિત્યક્તુમિહેચ્છતિ ॥ 8 ॥
એતા વાચો મનુષ્યાણાં ગ્રામસંવાસવાસિનામ્ ।
શૃણ્વન્નતિયયૌ વીરઃ કોસલાન્ કોસલેશ્વરઃ ॥ 9 ॥
તતો વેદશ્રુતિં નામ શિવવારિવહાં નદીમ્ ।
ઉત્તીર્યાભિમુખઃ પ્રાયાદગસ્ત્યાધ્યુષિતાં દિશમ્ ॥ 10 ॥
ગત્વા તુ સુચિરં કાલં તતઃ શીતજલાં નદીમ્ ।
ગોમતીં ગોયુતાનૂપામતરત્સાગરંગમામ્ ॥ 11 ॥
ગોમતીં ચાપ્યતિક્રમ્ય રાઘવઃ શીઘ્રગૈર્હયૈઃ ।
મયૂરહંસાભિરુતાં તતાર સ્યંદિકાં નદીમ્ ॥ 12 ॥
સ મહીં મનુના રાજ્ઞા દત્તામિક્ષ્વાકવે પુરા ।
સ્ફીતાં રાષ્ટ્રાવૃતાં રામો વૈદેહીમન્વદર્શયત્ ॥ 13 ॥
કદાઽહં પુનરાગમ્ય સરય્વા પુષ્પિતે વને ।
મૃગયાં પર્યટિષ્યામિ માત્રા પિત્રા ચ સંગતઃ ॥ 14 ॥
નાત્યર્થમભિકાંક્ષામિ મૃગયાં સરયૂવને ।
રતિર્હ્યેષાતુલા લોકે રાજર્ષિગણસમ્મતા ॥ 15 ॥
રાજર્ષીણાં હિ લોકેઽસ્મિન્ રત્યર્થં મૃગયા વને ।
કાલે કૃતાં તાં મનુજૈર્ઘન્વિનામભિકાંક્ષિતામ્ ॥ 16 ॥
સ તમધ્વાનમૈક્ષ્વાકસ્સૂતં મધુરયા ગિરા ।
તં તમર્થમભિપ્રેત્ય યયૌ વાક્યમુદીરયન્ ॥ 17 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે એકોનપંચાશસ્સર્ગઃ ॥
